“Bắn chỉ thiên” – Những phát súng cảnh tỉnh từ ngòi bút sắc sảo

“Bắn chỉ thiên” gồm 94 tiểu phẩm được tác giả viết từ năm 2019 đến 2024, đăng tải trên nhiều tờ báo lớn và được sắp xếp theo trình tự thời gian. Mỗi tiểu phẩm là một lát cắt chân thực của đời sống xã hội, soi chiếu những vấn đề nổi cộm, từ chuyện nhỏ thường ngày như “Rút kinh nghiệm”, “Sim rác”, “Xin - cho”, “Thể chế ách tắc” cho tới các hiện tượng truyền thông lớn như “Tin giả là giặc”, “Cuộc chiến truyền thông mới”, hay cả những biến động mang tính quốc tế như “Capitol thất thủ!”. Dù phản ánh thực trạng đã được công bố công khai nhưng dưới góc nhìn của tác giả, mỗi tiểu phẩm như một “phát súng” cảnh tỉnh sắc bén, giúp người đọc không chỉ hiểu đúng mà còn nghĩ sâu, hành động có trách nhiệm hơn.

Một điểm nhấn đặc biệt trong “Bắn chỉ thiên” chính là hình thức thể hiện sinh động và tinh tế. Là một nhà báo kỳ cựu, từng đứng đầu một cơ sở đào tạo báo chí lớn nhất cả nước, tác giả không chọn lối viết nặng nề hay công kích mà sử dụng một hình thức rất đặc biệt: tiểu phẩm báo chí, ngắn gọn, sắc sảo, khi châm biếm sâu cay, lúc lại hài hước thâm thúy. Tác giả tạo nên những cuộc đối thoại dí dỏm giữa hai nhân vật hư cấu là Phó Nhòm và Cả Nháy, từ đó truyền tải thông điệp một cách gần gũi mà không kém phần sắc sảo. Hình thức tiểu phẩm báo chí ngắn gọn, dễ tiếp cận giúp các vấn đề được trình bày một cách súc tích mà vẫn thấm thía, dễ ghi nhớ nhưng cũng dễ chạm tới lương tri người đọc.

Đáng chú ý, nhiều tiểu phẩm trong cuốn sách chia sẻ những suy ngẫm mang tính dự báo và định hướng. Các tiểu phẩm như “Giật mình”, “Bài học cũ”, “Gốc ở đâu?” hay “Người cách mạng và cái đuôi Tôn Ngộ Không” phản ánh quá trình vận hành của thể chế, xã hội và cả những biểu hiện suy thoái trong nhận thức, đạo đức, qua đó kêu gọi sự thay đổi và cải cách từ bên trong. Đồng thời, tác phẩm cũng lan tỏa những giá trị sống tích cực thông qua các bài viết giàu nhân văn như “Phép màu có thật”, “Những người mẹ nêu gương nhân ái”, “Ấm lòng”, nhấn mạnh rằng: giữa bộn bề xã hội, điều tử tế vẫn tồn tại và cần được bảo vệ, cổ vũ. Những tiểu phẩm như “Điểm mù”, “Viết cho ai xem?”, “Lại chuyện văn hóa mạng”... trực diện chất vấn thói quen tiếp nhận thông tin, sự lệch chuẩn trong truyền thông, cũng như mối nguy từ tin giả, sự cuồng danh, sùng ngoại.

Với nội dung phong phú và bao quát (từ chính trị - xã hội đến văn hóa - giáo dục), “Bắn chỉ thiên” không dừng lại ở việc phản ánh hiện thực mà còn đặt ra câu hỏi cho mỗi công dân trong thời đại số: chúng ta nên sống, hành xử, và tư duy như thế nào để đóng góp vào một xã hội minh bạch, nhân ái và văn minh?

Mỗi tiểu phẩm trong Bắn chỉ thiên là một phát súng báo động, đánh thức cảm thức xã hội và khơi dậy tinh thần công dân. Đây không chỉ là sách dành cho người làm báo, mà còn là tài liệu cần thiết với nhà quản lý, giáo viên và đặc biệt là giới trẻ - những người đang định hình thái độ sống trong thời đại mạng xã hội, AI và truyền thông số chi phối tư duy con người./.