Bán hà ng đa cấp bất chính có thể bị xử lý hình sự

Liệu có những lỗ hổng trong hình thức kinh doanh nà y dẫn đến công ty lách luật, bán hà ng đa cấp bất chính? Báo Kinh tế & Đô thị đã trao đổi với luật sư Hoà ng Văn Hướng (Đoà n Luật sư TP Hà Nội) xung quanh vấn đử nà y.

Xin ông cho biết, là m sao nhận diện được hà nh vi bán hà ng đa cấp bất chính?

- Do sự hiểu biết của những người tham gia còn hạn chế dẫn đến khó khăn trong việc nhận biết hà nh vi bán hà ng đa cấp bất chính. Vì vậy, trước khi tham gia hệ thống, người dân cần tìm hiểu rõ vử công ty, sản phẩm, mô hình trả lương, thưởng. Căn cứ theo Điửu 48 của Luật Cạnh tranh và Điửu 5 của Nghị định số 42/2014/NĐ-CP của Chính phủ ban hà nh ngà y 14/5/2014, cấm doanh nghiệp thực hiện các hà nh vi sau đây nhằm thu lợi bất chính từ việc tuyển dụng người tham gia mạng lưới bán hà ng đa cấp: Yêu cầu người muốn tham gia phải đặt cọc, phải mua một số lượng hà ng hóa ban đầu hoặc phải trả một khoản tiửn để được quyửn tham gia mạng lưới bán hà ng đa cấp. Yêu cầu người muốn tham gia bán hà ng đa cấp phải mua một số lượng hà ng hóa dưới bất kử³ hình thức nà o để được quyửn tham gia mạng lưới bán hà ng đa cấp. Không cam kết mua lại với mức giá ít nhất là 90% giá hà ng hóa đã bán cho người tham gia để bán lại. Cho người tham gia nhận tiửn hoa hồng, tiửn thưởng, lợi ích kinh tế khác chủ yếu từ việc dụ dỗ người khác tham gia mạng lưới bán hà ng đa cấp.

Website của Thăng Long Group.

Cung cấp thông tin gian dối vử lợi ích của việc tham gia mạng lưới bán hà ng đa cấp, thông tin sai lệch vử tính chất, công dụng của hà ng hóa để dụ dỗ người khác tham gia. Cản trở người tham gia bán hà ng đa cấp trả lại hà ng hóa theo quy định tại Điửu 26 Nghị định 42/2014/NĐ-CP. Cung cấp thông tin sai lệch hoặc gây nhầm lẫn vử lợi ích của việc tham gia mạng lưới bán hà ng đa cấp, vử tính chất, công dụng của hà ng hóa, vử hoạt động của doanh nghiệp bán hà ng đa cấp để dụ dỗ người khác tham gia bán hà ng đa cấp.

Kinh doanh theo mô hình kim tự tháp...

Người dân phản ánh, dù chưa nhận hà ng nhưng Thăng Long Group vẫn không cho trả lại, phải chăng đây là dấu hiệu bán hà ng đa cấp bất chính, thưa ông?

- Đúng vậy! Điửu 26 Nghị định 42/2014/NĐ-CP quy định, khi người tham gia bán hà ng đa cấp có yêu cầu, doanh nghiệp bán hà ng đa cấp có trách nhiệm mua lại hà ng hóa đã bán cho người tham gia, bao gồm cả hà ng hóa được bán theo chương trình khuyến mại trong thời hạn 30 ngà y kể từ ngà y người tham gia bán hà ng đa cấp nhận hà ng. Vì vậy, trường hợp những người tham gia chưa nhận hà ng, doanh nghiệp có trách nhiệm mua lại số hà ng nà y.

Văn phòng trụ sở chính của Thăng Long Group tại quận Cầu Giấy, Hà Nội

Tuy nhiên, phía công ty cho rằng, dù chưa lấy hà ng nhưng người tham gia bán hà ng đa cấp đã ký nhận?

- Vử thời hạn 30 ngà y trả lại hà ng, điửu kiện nà y chỉ có hiệu lực khi người tham gia nhận được hà ng. Điửu nà y cũng có nghĩa, khi khách chưa nhận được hà ng, buộc công ty phải trả lại 100% giá trị hợp đồng, không cần biết đã qua 30 ngà y hay chưa. Ngay cả khi người tham gia đã ký giấy nhận hà ng mà chưa nhận được hà ng cà ng chứng tử hoạt động bán, hà ng của doanh nghiệp có dấu hiệu lừa đảo.

Trường hợp doanh nghiệp không giải quyết hoặc giải quyết không thửa đáng, theo ông, người tham gia bán hà ng đa cấp phải là m thế nà o để đòi quyửn lợi?

- Trường hợp người tham gia bán hà ng đa cấp đã liên hệ nhưng doanh nghiệp không giải quyết hoặc giải quyết không thửa đáng, nếu có lý do để cho rằng doanh nghiệp có dấu hiệu lừa đảo hoặc vi phạm pháp luật hình sự, người tham gia bán hà ng đa cấp cần trình báo ngay với cơ quan công an để được bảo vệ; hoặc có thể nộp đơn đến cơ quan tòa án có thẩm quyửn để khởi kiện và yêu cầu bồi thường theo quy định của pháp luật trên cơ sở hợp đồng ký kết giữa các bên. Trong quá trình bảo vệ quyửn lợi của mình, người dân có thể liên hệ với Cục Quản lý cạnh tranh (Bộ Công Thương) và các sở công thương tại địa phương để được tư vấn, hỗ trợ.

Vậy, giải pháp, chế tà i nà o để có thể ngăn chặn hình thức kinh doanh đa cấp bất chính, thưa ông?

- Các văn bản pháp lý đã ban hà nh khá đầy đủ nhưng vẫn cần phải rà soát và điửu chỉnh để có thể phù hợp và sát hơn, có cơ sở điửu tra khi doanh nghiệp có dấu hiệu sai phạm. Cần nhiửu hơn các chế tà i và khung pháp lý nhất định để dựa và o đó điửu chỉnh các hoạt động bán hà ng đa cấp được đúng đắn. Đồng thời, cơ quan chức năng cần tăng cường hơn nữa công tác thanh tra, kiểm tra các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nà y. Cần xem xét bổ sung hoặc sửa đổi Nghị định vử quản lý hoạt động bán hà ng đa cấp nhằm nâng chế tà i xử phạt để răn đe. Thậm chí, có thể xử lý trách nhiệm hình sự nếu đủ yếu tố cấu thà nh tội phạm.

Xin cảm ơn ông!