Bánh khúc là ng Diửm duyên tình quan họ

Bánh khúc là ng Diửm níu chân người vử - Ảnh P.T.T.

Chẳng biết từ khi nà o bánh khúc là ng Diửm (Yên Phong, Bắc Ninh) lại nổi tiếng và  thu hút du khách gần xa như thế, chỉ biết rằng từng chiếc bánh tròn nhử như nắm xôi ấy đã tạo nên một nét văn hóa ẩm thực riêng cho mảnh đất Kinh Bắc nà y.

Khi những người nông dân kết thúc vụ thu hoạch lúa cũng là  lúc mùa rau khúc bắt đầu mọc. Chẳng ai trồng rau khúc mà  nó cứ âm thầm mơn mởn mọc lên ở những luống cà y, bãi phù sa mà u mỡ. Loà i cây có mà u xanh và  hơi óng ánh nhũ bạc ấy đã dâng hiến cho mảnh đất Kinh Bắc nà y một món quà  quê quý giá mang tên chính loại lá độc đáo là m ra nó - đó là  bánh khúc là ng Diửm ngà y nay.

Bánh khúc là ng Diửm có hai loại: nhân hà nh và  nhân đỗ. Bánh khúc nhân đỗ có vị bùi của đỗ, vị ngậy của thịt mỡ và  thơm của hạt tiêu. Bánh khúc nhân hà nh có khác hơn đôi chút: hà nh được dùng là m nhân bánh khúc nhất thiết phải là  hà nh khô, cộng thêm mộc nhĩ, hạt tiêu, rau răm, thịt ba chỉ băm nhử trộn lẫn với nhau.

Bánh khúc thường được người dân là ng Diửm nặn với hai hình thù khác nhau, hình tròn như chiếc bánh rán hoặc hình tai voi. Dù được nặn bằng hình thù nà o thì vử bánh cũng được dát rất mửng và  không bị lộ nhân.

Аể là m nên những chiếc bánh khúc nhử xinh, đòi hửi phải có sự cần mẫn, tỉ mỉ, khéo léo của người xưa truyửn lại.

Trước tiên là  việc hái rau khúc ngoà i đồng. Theo kinh nghiệm, muốn bánh khúc có hương vị thơm đặc trưng nên chọn rau khúc có bản nhử, dà y bụ, mà u bạc, được hái lúc ra hoa là  tốt nhất, bởi hoa khúc cà ng già  thì hương vị bánh cà ng đậm.

Xưa kia gạo nếp là m bánh khúc là  gạo nếp cái hoa và ng nổi tiếng và  phải được chọn lựa kử¹, bởi nếp ngon bánh mới mửm và  dẻo, nhưng ngà y nay khi giống nếp cái hoa và ng trở nên khan hiếm thì người là m bánh cũng có thể thay bằng loại gạo khác.

Bột là m bánh không phải hoà n toà n là  gạo nếp mà  theo tỉ lệ 8 gạo nếp 2 gạo tẻ. Gạo tẻ sau khi đem ngâm được giã nhuyễn với rau khúc, tỉ lệ gạo và  lá là m bánh cũng là  một bí quyết để có được nồi bánh như ý, bởi nếu nhiửu gạo quá bánh khúc sẽ không có mùi vị đặc trưng của lá khúc, hay lượng gạo không đủ bánh sẽ thiếu đi độ kết dính.

Nhân bánh khúc là m bằng đậu xanh bử vử, ngâm bở, đem đồ chín tới, giã thật mịn rồi viên lại bằng quả trứng gà , thêm miếng thịt ba chỉ hạt lựu và  chút hạt tiêu cho dậy mùi. Sau khi dà n mửng lớp vử bao quanh kín nhân bánh, nhẹ nhà ng xếp những nắm xôi và o chõ như đồ xôi, mỗi lớp bánh lại được rắc một lớp gạo nếp đã ngâm kử¹, cả đáy và  miệng nồi phủ lá chuối xanh cho thơm. Sau đó đậy vung chặt đun đửu lử­a, bánh chín sẽ có một lớp áo xôi khoác bên ngoà i trông rất hấp dẫn.

Người dân nơi đây vẫn thường nói với nhau rằng bánh khúc là ng Diửm là  sự kết hợp tuyệt vời của các sản vật thiên nhiên, từ cái dẻo thơm của nếp cái hoa và ng, vị bùi của đỗ xanh sánh quyện cùng vị béo của thịt ba chỉ. Tất cả được dung hòa bởi vị mát là nh, nồng ấm của một loại rau là m nên hương vị đặc trưng của bánh - rau khúc.

Bánh khúc là  thứ quà  có thể giúp người ta đỡ đói lòng khi lỡ bữa. Có lẽ với nhiửu người bánh khúc chẳng có gì là  lạ nữa, nhưng để ăn một chiếc bánh khúc ngon, nhớ đời thì chẳng đâu bằng bánh khúc là ng Diửm.

Thưởng thức bánh khúc khi còn nóng cùng với muối vừng hay muối lạc mới thấy hết được hương vị rất riêng của nó, thứ hương vị tự nhiên của ruộng đồng được kết hợp một cách khéo léo, tà i tình gử­i trọn trong tấm bánh bé nhử. Và  khi thưởng thức người ta chỉ có thể thốt lên à”i hương đồng cử nội quê mình là  đây.