Bảo Lan: Tôi đã không yêu ai sau mối tình đầu

- àp lực đối với cô gái trẻ như chị trong những ngà y đầu thay thế cho cái tên Giáng Son?

- Thời kử³ đầu, tên tuổi Năm Dòng Kẻ gắn liửn với những sáng tác của Giáng Son và đã tạo được nhiửu dấu ấn. Đó cũng chính là lý do tôi thích và gia nhập nhóm ngay khi có lời mời. Khi công việc và điửu kiện của chị Son không còn cho phép, chúng tôi đã thửa thuận chia tay. Tôi và các thà nh viên còn lại đửu cảm thấy nuối tiếc cho một hình ảnh đẹp mà chúng tôi đã cố gắng gìn giữ, bản thân tôi cảm thấy buồn nhiửu hơn là áp lực. Nhiửu người sợ rằng khi chị Son đi, không biết Năm Dòng Kẻ sẽ xoay sở thế nà o, nhưng thật ra vai trò của mỗi thà nh viên vẫn không có gì thay đổi. Nhiệm vụ của tôi vẫn là chọn bà i, dựng bà i và sáng tác.

Giai đoạn thực hiện album 2 Tự tình ca, chúng tôi gần như đã là m việc chỉ có 4 người trong khoảng thời gian chị Son phải dạy học ngoà i Hà Nội. Ở album đó, tôi phải dồn sức để hòa âm hơn 10 ca khúc acapella, ghi ra chằng chịt các bản phối đầy nốt nhạc, trong khi đó nhiửu người vẫn nghĩ là tôi thiếu căn bản, hoặc cho là khi chị Son đi tôi mới cố để tập sáng tác thật nhiửu. Tôi nghĩ không cần thiết mình phải đi rêu rao vử những thà nh tích sáng tác mình đã gặt được khi còn nhử, nhưng điửu người ta nghi ngử vử tôi cũng là m tôi có chút chạnh lòng. Cháº³ng nhẽ 15 năm học nhạc không đủ để tôi ghi ra những nốt nhạc mình tưởng tượng trong đầu hay sao?

- Năm Dòng Kẻ hiện vẫn là nhóm nhạc hà ng đầu Việt Nam, với các chị điửu nà y có ý nghĩa thế nà o?

- Thà nh công của nhóm được đánh đổi bằng một khoảng thời gian dà i và gian khó. Khi mới bập bõm những bước đầu, nhiửu người nghĩ Năm Dòng Kẻ chỉ tồn tại được khoảng và i năm. Chính chúng tôi cũng không ngử rằng có thể cùng nhau lâu thế. Nhiửu người không chịu nổi những khó khăn, hoặc không kiên trì đợi được tới lúc Năm Dòng Kẻ tửa sáng đã lần lượt ra đi. Ai không muốn đánh đổi và hy sinh, không muốn mạo hiểm mà chỉ mưu cầu một tương lai an toà n thì khó lòng theo được với các thà nh viên khác trong nhóm.

Tới cuối năm nay, Năm Dòng Kẻ sẽ bước sang tuổi thứ 11. Chúng tôi đã được khán giả ưu ái rất nhiửu và chỉ mong xu hướng xã hội phát triển theo hướng tốt, để các loại hình nghệ thuật của Việt Nam có chỗ đứng vững chắc hơn.

- Chị thấy thế nà o khi ở Việt Nam, những nhạc sĩ nữ ít và thường không được đánh giá cao?

- Nếu như ngang hà ng với nhau vử tuổi tác, tôi cảm giác cánh nam giới có vẻ không muốn bị đánh giá thấp hơn phụ nữ. Tôi nghĩ họ cháº³ng cần phải chứng tử mình như vậy, bởi thực chất phụ nữ luôn thua thiệt khi là m sáng tạo. Tôi để ý thấy cả ở Việt Nam lẫn nước ngoà i, hầu hết fan của những nữ ca sĩ, nhạc sĩ đửu là nữ giới. Lý do vì các ca khúc của họ thường lãng mạn hơn, ủy mị hơn hoặc đử tà i bó hẹp hơn, nên khó nhận được nhiửu sự đồng cảm từ phía nam.

Đà n ông có lợi thế hơn vử mọi mặt, khi là m sáng tạo luôn có mẹ, vợ hoặc bạn gái chăm lo cho từ bữa ăn tới tinh thần. Nhưng phụ nữ thì rất khó, anh nà o có thể đi theo như vú em như vậy được? Nếu có thì anh đó sẽ bị liệt và o dạng vô công rồi nghử. Đà n ông dễ dà ng trong việc đi xa, giao lưu xã hội để lấy đử tà i và cảm hứng sáng tác. Với phụ nữ như vậy là liửu lĩnh, nhất là khi đã có gia đình. Đà n ông có thể đầu bù tóc rối cả ngà y trong phòng để sáng tạo, phụ nữ như vậy sẽ không còn nữ tính và trở thà nh nỗi sợ của phái mạnh... Còn rất nhiửu lý do nữa khiến cho phụ nữ khó có cơ hội để sáng tạo, hoặc đử tà i không được phong phú như nam giới, nhiửu người có khả năng nhưng rồi cũng ngại ngùng và dần từ bử. Chính vì thế mà nữ nhạc sĩ luôn chiếm số ít, đặc biệt là với những nước văn hóa đậm chất à Đông.

Nói như vậy không có nghĩa là tôi tự đưa vị trí của nhạc sĩ nữ xuống thấp, mà tôi muốn mọi đánh giá hãy có một góc nhìn sát sao hơn.

- Nổi bật trong nhóm nhử hình thức và khả năng sáng tác, nhiửu người nhận xét chị là người nhử nhất nhưng uy lực nhất trong Năm Dòng Kẻ. Điửu nà y ảnh hưởng thế nà o đến mối quan hệ của chị và ba người còn lại?

- Tôi không dám nhận mình là người có uy lực nhất nhóm. Vử tuổi tác, mọi người trong nhóm đửu lớn hơn tôi, và tôi luôn nhận được sự nhường nhịn. Khi tôi là m việc vử chuyên môn, mọi người luôn tin tưởng và để tôi thử hết mọi phương án. Có khi trong lúc tập, tôi thay đổi liên tục các phần của mỗi người, mọi người vẫn vui vẻ là m lại, thậm chí cười phá lên. Tôi biết Năm Dòng Kẻ rất thương tôi và không ai có ý nghĩ ghen tửµ với tôi cả. Các bạn còn tự hà o giới thiệu với những người khác rằng đây là sáng tác của Lan, rằng đây là bà i do Lan phối... Tôi luôn thầm cảm ơn vì đã có những đồng nghiệp, những người bạn luôn hiểu tôi, luôn yêu những sáng tác của tôi, và luôn có mặt để chia vui trong mỗi bước đường thà nh công của tôi.

- Năm 2007, chị thà nh công rực rỡ với Độc huyửn cầm nhưng 2008, chị vẫn chưa có ca khúc nà o vượt qua bà i hát nà y. Chị nghĩ sao vử sự chững lại của mình?

- Độc huyửn cầm có lẽ sẽ là bà i hát ưng ý nhất của tôi. Không phải lúc nà o cũng viết được một bà i với đử tà i đã tích lũy được từ cuộc sống gần 30 năm, và hơn 15 năm tìm hiểu vử cây đà n bầu. Nhất là khi tôi may mắn có được một bản phối tuyệt vời từ nhạc sĩ Võ Thiện Thanh và những giọng hát đang thời kử³ phong độ của Năm Dòng Kẻ. Tôi đang có trong tay một số bà i hát mới, nhưng tôi vẫn đang tìm kíếm cho chúng những bản phối tốt và một cơ hội thích hợp để trình là ng. Tôi chưa bao giử ngừng sáng tạo, chỉ có điửu cần phải chọn và biết chử đợi thời cơ để sáng tác của mình không trở nên lạc lõng giữa muôn và n món ăn khoái khẩu khác.

- Các cụ xưa thường dặn: Là m thân con gái chớ nghe đà n bầu, vì sao chị lại gắn bó với cây đà n nà y?

- Các cụ nói chớ nghe đà n bầu thôi, chứ có nói chớ chơi đà n bầu đâu... Nói vậy cho vui thôi, chứ thường đà n bầu đúng là chỉ hay chơi những điệu nhạc buồn, vì thế các cụ sợ con gái mà nghe đà n bầu sẽ vận và o người. Nhưng giử người ta quan niệm khác xưa rồi, con gái ngồi và o với cây đà n bầu duyên dáng hơn nhiửu so với đà n ông. Vì thế rất nhiửu nữ nghệ sĩ chơi đà n bầu luôn được chọn để đi nước ngoà i giới thiệu. Tôi phải cám ơn cha mẹ rất nhiửu vì đã lựa chọn cho tôi cây đà n nà y. Đối với bạn bè quốc tế, nó độc đáo và trữ tình, nhưng đối với riêng tôi thì nó còn vô cùng ma quái nữa. Tôi học và ngà y cà ng yêu nó, nó giúp tôi hiểu được nhiửu hơn vử âm nhạc dân tộc Việt, và nó cho tôi cái gốc để viết được những tác phẩm dân gian đương đại sau nà y.

- Những người con gái gắn với độc huyửn cầm thường lận đận tình duyên, phải chăng vì thế đến giử chị vẫn cô đơn?

- Bạn học đà n bầu với tôi đứa nà o cũng con cái lớn tướng, cháº³ng lận đận tình duyên chút nà o. Có chăng là tôi thôi. Tôi đã không yêu ai sau mối tình đầu đến giử là hơn 6 năm. Tôi sống hoà i niệm và khó quên mọi thứ, nhưng cũng không có nghĩa là tôi cứ ôm quá khứ và sống mãi với nó. Tình duyên có lẽ cũng sẽ tới chậm giống như mọi khía cạnh khác trong cuộc sống của tôi, và tôi mong nó sẽ bửn lâu, không như nhiửu viễn cảnh khác mà tôi đã chứng kiến.

Tôi ít khi để cho người ngoà i thấy tôi buồn, họ cháº³ng có lý do gì để phải nhìn thấy khuôn mặt thiểu não của tôi cả. Vì thế ai gặp tôi thường đửu nhận xét tôi vui vẻ, và tôi cũng muốn như vậy. Tôi sẽ chia sẻ những chuyện buồn chỉ với người thân, hoặc sẽ viết. Những gì mà tôi cảm nhận vử cuộc sống nà y chỉ có nhạc và chữ mới có thể truyửn tải hết được.