Bảo tà ng chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đà y: Nơi lưu giữ ký ức một thời hoa lử­a

Аi tìm kỷ vật thiêng liêng

Hơn 40 năm sau ngà y được trao trả tự do bên bử sông Thạch Hãn (Quảng Trị) những ký ức của ông Lâm Văn Bảng “ Giám đốc Bảo tà ng chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đà y (vốn là  cựu tù binh bị giặc bắt và  tù đà y tại nhà  tù Phú Quốc) hơn ai hết hiểu rõ sự dã man, tà n bạo của kẻ thù khi tra tấn những chiến sử¹ cách mạng cũng như sự khốc liệt của cuộc chiến tranh như mới chỉ ngà y hôm qua.

à”ng Bảng nhớ lại: Khi bị địch bắt và  giam cầm, tôi được tận mắt chứng kiến rất nhiửu đồng đội bị tra tấn, tù đà y có những người đã hi sinh ngay sau những mà n tra tấn khủng khiếp của quân địch...ký ức đó nó cứ trăn trở, ám ảnh tôi suốt cuộc đời.

Sau ngà y trở vử, cho tới năm 1985, ông Bảng được giao phụ trách mảng giao thông (Công ty 208 quản lý đường bộ), khi chỉ huy sử­a chữa Cầu Giẽ đơn vị của ông phát hiện ra một quả bom tấn nằm ngay dưới chân cầu, sau khi vớt lên, rút thuốc, ông Bảng cho xây một cái bệ ngay trước cầu rồi đặt quả bom lên để trưng bà y. Việc là m nà y đã thu hút được sự chú ý của đông đảo mọi người. Sau đó tôi bất chợt nghĩ rằng, góc khuất của cuộc chiến tranh đó là  máu, xương của người chiến sĩ, những người đồng đội của tôi. Vì vậy mà  tôi quyết tâm đi tìm những kỷ vật của thời chiến để gìn giữ và  thể hiện tấm lòng tri ân đồng đội, những người đã ngã xuống vì tổ quốc “ ông Bảng nhớ lại.

Theo ông Bảng, cái khó khăn lớn nhất khi đi sưu tầm các kỷ vật là  tuổi cao, sức yếu việc đi lại không thuân lợi. Nhưng với tinh thần 4 tự là  tự nguyện, tự túc, tự quản, tự chịu trách nhiệm nên những khó khăn đó dần qua đi. Ban đầu gia đình, là ng xóm chưa hiểu hết nên không tán thà nh, chính vì vậy khi sưu tầm các kỷ vật vử chỉ để và o phòng truyửn thống diện tích vẻn vẹn 12m2 tại gia đình. à”ng Bảng tâm sự: Sau nà y, đi tới đâu tôi cũng mang kỷ vật đi cho anh em xem. Từ đó cũng để giới thiệu với mọi người hiểu, góp sức cho công việc ý nghĩa đó.

(ông Lâm Văn Bảng “ Giám đốc Bảo tà ng chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đà y chia sẻ với PV)

Tới tháng 10/2006, Bảo tà ng chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đà y chính thức được thà nh lập với hơn 2000 hiện vật, kỷ vật, hình ảnh của các chiến sử¹, đồng đội trao tặng lại. Khi nghe tin bảo tà ng được thà nh lập, ban đầu là  đồng đội, sau đó là  du khách khắp nơi trong và  ngoà i nước vử tham quan, tìm hiểu, qua đó đã gử­i gắm được phần nà o cho mọi người thấy được giá trị cuộc sống. Sau gần 10 năm năm đi và o hoạt đông, Bảo tà ng chiến sử¹ cách mạng bị địch bắt tù đà y hiện đang trưng bà y, lưu giữ và  tái hiện gần 4000 hiện vật, được chia thà nh 10 khu khác nhau để giúp cho du khách dễ tham quan, tìm hiểu.

Truyửn lử­a cho lớp trẻ

Từ khi thà nh lập đến nay, bảo tà ng đã trở thà nh điểm đến của nhiửu đoà n khách tham quan, đặc biệt là  các em học sinh, sinh viên, các đồng chí lão thà nh cách mạng và  thân nhân các liệt sĩ... Nơi đây không chỉ là  nơi lưu giữ những kỷ vật, hiện vật của các chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đà y mà  còn là  nơi tái hiện lịch sử­ dân tộc, nơi giáo dục cho lớp trẻ vử lòng tự hà o, tự tôn dân tộc và  truyửn thống dân tộc mà  không sách vở nà o thay thế được.

Theo ông Vũ Xuân Mão “ Thường trực Bảo tà ng cho biết: Mỗi hiện vật, kỷ vật được trưng bà y, lưu trữ tại bảo tà ng hiện nay tuy nhử bé nhưng chứa đựng trong đó những kí ức, câu chuyện sống động, bi hùng vử những ngà y tháng tù đà y gian khổ nhưng kiên cường, bất khuất của các chiến sĩ cách mạng. Аó có thể là  câu chuyện vử lá cử Tổ quốc bằng máu của ông Nguyễn Thế Nghĩa “ một cựu chiến binh ở Bắc Giang hiến tặng cho bảo tà ng. Khi trao tặng lá cử nà y, ông Nghĩa rưng rưng, dặn dò ông Nguyễn Văn Bảng: Аây là  sinh mạng chính trị cả đời của tôi, trong lúc mọi người đang mưu sinh với cuộc sống, người ta xe hơi nhà  lầu, tôi chỉ có lá cử nà y như mạng sống của mình thôi. Аến bây giử, lá cử ấy không còn được mà u đử tươi nữa, mà u máu khô quyện với mà u thời gian tạo thà nh mà u đử sẫm, một dấu tích lịch sử­, lòng kiên cường bất khuất của những người lính cụ Hồ.

Câu chuyện vử sự độc ác của quân thù và  sự bất khuất của chiến sĩ ta được tái hiện rõ trong từng hiện vật tại bảo tà ng. Аó là  những chiếc thùng phuy chỉ vừa một chiến sĩ ngồi rồi chúng dùng búa gõ trên đỉnh cho tới khi đinh tai nhức óc, trà o máu mắt, máu miệng. Аó là  chuồng cọp, căn hầm cầm cố tù nhân hà ng tuần không được tắm rử­a, đầy hầm là  phân và  nước tiểu của người tù không được quét dọn...

Hiện nay, hà ng ngà y tại bảo tà ng có 15 cựu chiến binh thường trực đảm nhận mọi công việc, họ chính là  những hướng dẫn viên am hiểu nhất vử những hiện vật tại bảo tà ng. Có người đã ngoà i 80 tuổi nhưng hà ng ngà y vẫn đạp xe hà ng chục cây số đến đây để thắp cho đồng đội nén nhang, gặp gỡ bạn bè, đồng chí cũ. Mọi người đửu đến đây với tinh thần tự nguyện, như nhà  của mình, thấy việc thì là m, mỗi người góp chút công sức như một sự tri ân với đồng đội đã hi sinh. Khách đến thăm được mời ở lại dùng bữa cơm tuy đạm bạc nhưng rộn rã tiếng cười của những người lính nơi đây. Mỗi người 2 bát, 2 đôi đũa, một của mình, một dà nh mời hương hồn đồng đội cùng ăn. Gắp cho đồng đội rồi mới gắp và o bát của mình. Аến nay Bảo tà ng các chiến sĩ cách mạng bị bắt tù đà y là  điểm đến được nhiửu người lựa chọn khi muốn tìm hiểu vử lịch sử­, truyửn thống hà o hùng của dân tộc.

Tuy nhiên, điửu mà  ông Lâm Văn Bảng và  đồng đội của mình trăn trở khi tuổi cao sức yếu, trong khi kinh phí cho bảo tà ng còn hạn hẹp nên việc là m cách nà o để tiếp tục lưu giữ, phát triển bảo tà ng để truyửn lử­a cho các thế hệ mai sau hiểu và  trân trọng những giá trị truyửn thống anh hùng của dân tộc./.