Bí mật phòng tranh triệu đô giữa lòng phố cổ

Người chủ của những bức tranh vô giá ấy là cựu pháo binh năm xưa, Phạm Văn Bổng. Điửu lạ có thật là rất nhiửu bức tranh nổi tiếng của tứ đại danh họa Việt Nam đang treo tại căn phòng nhử trong không gian tĩnh lặng của phố cổ Hà Nội.

Nửa đời sưu tầm cả phòng tranh

Từ bản chính đến bản in, bản kẽm, bản nháp tranh của những danh họa như Bùi Xuân Phái, Nguyễn Tư Nghiêm, Dương Bích Liên, Nguyễn Sáng, Nguyễn Gia Trí, Trần Văn Cẩn. Các nhà văn thì có Nguyễn Tuân, Vũ Trọng Phụng, Phùng Quán, Trần Dần, Nguyễn Huy Thiệp... ông Bổng đửu có và i bức đến và i bộ tranh, sách.

Bức kí họa chân dung Phạm Văn Bổng của họa sĩ Bùi Xuân Phái

Đời sưu tầm tranh của ông Bổng cũng khá tình cử khi ông còn là lính pháo binh đánh phá một doanh trại của quân đội Pháp. Khi xâm nhập và o phòng là m việc của sĩ quan Pháp, ông sững sử trước một bức tranh vẽ phong cảnh châu Phi bằng sơn dầu. à”ng Bổng đặt câu hửi: Tại sao một sĩ quan Pháp lại treo một bức tranh ở một vị trí trang trọng như thế?. à”ng gỡ xuống và cất kín và o túi để vử khoe với đồng đội. Sau đó, do mưa bom, bão đạn, ông gửi lại người bà con dưới quê và thất lạc.

Qúa ấn tượng với tác phẩm sơn dầu ấy, Phạm Văn Bổng nảy ra ý định sưu tầm tranh từ những bức nhử bé của đồng đội. Hòa bình lập lại, ông giao lưu với một số nhà sưu tầm lớn ở Hà Nội như Nguyễn Đức Minh, Bá Đạm... và có được một cơ số tranh treo kín nhà .

Theo lời kể của anh con trai Phạm Phú Tín: Khi chơi thì muốn sở hữu. Người chơi có một bức rồi muốn có bức thứ hai. Và i bức thì muốn có bộ. Vì thế cha tôi muốn sưu tầm tranh để là m thú vui. Tôi sống trong môi trường đó nên cũng học hửi được nhiửu kiến thức và lẽ đời từ nghệ thuật. Không có đại học nà o bằng đại học gia đình, vì thế tôi ngấm dần môi trường hội họa.

Những bức nổi tiếng như Thúy Kiửu “ Kim Trọng, Múa cổ, Thánh Gióng... của Nguyễn Tư Nghiêm hay bức Dân quân của Trần Văn Cẩn... đửu được ông Bổng sưu tầm và tôn kính như những vật báu trong gia đình.

Trong những bộ tranh quý ấy có cả những bức tranh mừng cưới những người con của ông Bổng. Thời bao cấp không có tiửn đi mừng nên khách có thể mang bất cứ tà i sản gì trong nhà như tranh, gà vịt, hoa quả... đi mừng cưới.

Ngà y cưới cô con gái Phạm Phú Tiêu Tương, danh họa Bùi Xuân Phái tặng bức tranh vẽ một cô gái đang chèo thuyửn trên sông. Chị tên là Tương nên ông Bùi Xuân Phái tưởng nhớ đến dòng sông Tương bên Trung Quốc có cô gái chèo thuyửn vử nhà chồng. Bức tranh khổ 60 x 80 cm, đang được vợ chồng chị Tiêu Tương cất giữ coi là món quà đặc biệt nhân ngà y cưới.

Bức tranh triệu đô của danh họa Nguyễn Sáng

Đặt trang trọng nhất trong căn phòng rộng chừng 10 m2 là bức Vũ trụ của danh họa Nguyễn Sáng. Đây là bức tranh cuối cùng của Nguyễn Sáng và cũng là bức tranh đắt nhất đời sáng tác của ông khi được một doanh nhân người Mử¹ trả giá... 1 triệu đô la.

Bức tranh "Vũ trụ" triệu đô của danh họa Nguyễn Sáng.

Và o những năm đầu thập niên 80 của thế kỷ trước, thời kử³ xảy ra chiến tranh lạnh giữa Mử¹ và Liên Xô, một thương gia người Nhật đến nhà họa sĩ Nguyễn Sáng đặt hà ng một bức tranh với chủ đử thế giới Hai cực chuyển hóa thà nh nghệ thuật tranh. Nguyễn Sáng phải mất nhiửu đêm để xây dựng bố cục và ý tưởng cho bức tranh mang mà u sắc chính trị, pha chút viễn tưởng nà y.

Nội dung bức tranh nói vử hai người đà n ông đang đối đầu nhau, già nh giật như trên xới vật biểu thị cho hai cường quốc thời Hai cực Ianta. Bên cạnh là những mảng mà u và ng và mà u đen mà đến nay nhiửu nhà phân tích mử¹ thuật chưa giải thích thửa đáng ngụ ý nghệ thuật của Nguyễn Sáng.

Sau khi đóng khung bức tranh Vũ trụ, Nguyễn Sáng mang đi triển lãm cá nhân đầu tiên và duy nhất của ông tại Hà Nội năm 1984. Trong cuộc triển lãm nà y, bức Vũ trụ vượt lên trở thà nh một bức tranh lạ, được trả giá rất cao nhưng Nguyễn Sáng chỉ bán cho bạn tri âm Phạm Văn Bổng với giá hữu nghị.

Một năm sau, thương gia Nhật quay lại lấy tranh và hay tin bức tranh năm nà o đã thuộc sở hữu người khác. Thương gia Nhật liên hệ với Hội Mử¹ thuật Việt Nam đứng ra hòa giải sự việc nà y vì người có thể phân giải là họa sĩ Nguyễn Sáng đã chuyển và o Sà i Gòn sinh sống với tình hình sức khửe không được tốt.

à”ng Bổng nhất quyết bảo vệ bức tranh không bán với lý do đây là sản vật cuối cùng trong đời sáng tạo của họa sĩ Nguyễn Sáng.