Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải: Không thể có chuyện "phí chồng phí"

Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Đinh La Thăng.

PV: Vử dự án BOT Quốc lộ 1 qua Thừa Thiên Huế vừa là m xong đã bị hằn lún và tại một số quốc lộ khác cũng có trường hợp tương tự như vậy. Vậy hằn lún có phải do nhà thầu thi công chất lượng kém hay không và Bộ trưởng đã chỉ đạo xử lý vấn đử nà y như thế nà o?

Bộ trưởng Đinh La Thăng: Chúng tôi xác định đây là công việc hết sức khó khăn không chỉ với đất nước chúng ta mà cả ở nước ngoà i, cho nên chúng tôi đã thà nh lập Tổ đặc nhiệm tìm các nguyên nhân và giải pháp để khắc phục hiện tượng hằn lún nà y. Do vậy, đến nay đã giảm tỉ lệ hằn lún tại các đường quốc lộ còn 3,54%, tuy nhiên đây cũng là con số lớn. Theo chúng tôi thì không nhà đầu tư, nhà thầu nà o muốn bị hằn lún cả bởi vì thời hạn bảo hà nh đã được nâng lên 4 năm, khi để xảy ra hằn lún thì nhà đầu tư, nhà thầu phải bử tiửn ra bù lại, và Hội đồng nghiệm thu sẽ không cho thu phí, khi đó sẽ ảnh hưởng đến nhà thầu. Chính vì vậy, chúng tôi đang rà soát lại quy chuẩn, quy phạm, thiết kế kiểm soát chặt chẽ đầu và o như nhựa đường, các nguyên vật liệu, kiểm soát tải trọng xe, theo dõi quá trình thi công của nhà thầu, nhà đầu tư để là m sao hạn chế thấp nhất hiện tượng hằn lún nà y.

PV: Vử việc thu phí, nhiửu người dân khác có đặt câu hửi là có hay không việc "phí chồng phí" khi người dân đang vừa phải đóng phí sử dụng đường bộ lại vừa phải đóng phí khi đi qua các trạm thu phí BOT?

Bộ trưởng Đinh La Thăng: Theo quy định của Luật giao thông đường bộ và các văn bản hướng dẫn thì phí đường bộ thu trên đầu phương tiện dùng để bảo trì các quốc lộ do ngân sách Nhà nước đầu tư. Còn phí thu qua trạm BOT để hoà n vốn và bảo trì cho Dự án đó. Mỗi loại phí có phương thức, nội dung, mục đích sử dụng khác nhau, do đó không thể có chuyện "phí chồng phí" được.

PV: Như vậy là Luật đã cho phép việc thu hai loại phí nà y. Nhưng câu hửi đặt ra là quử¹ bảo trì đường bộ đã sử dụng hết hay chưa mà lại phải thu thêm phí bằng các trạm BOT?

Khánh thà nh và đưa và o sử dụng trạm thu phí không dừng
trên quốc lộ 1 tại tỉnh Quảng Bình

Bộ trưởng Đinh La Thăng: Phí thu qua trạm BOT không phải để bù cho phần thiếu của Quử¹ bảo trì đường bộ mà hoà n vốn cho nhà đầu tư để bảo trì dự án BOT. Mà Quử¹ bảo trì đường bộ là chỉ để bảo trì cho quốc lộ do nhà nước đầu tư. Và hiện nay, Quử¹ bảo trì đường bộ hằng năm thu trên đầu phương tiện chỉ chiếm 25%, ngân sách Nhà nước bù mỗi năm khoảng 25%. Như vậy vẫn thiếu 50% nhưng không phải lấy từ phí thu các trạm BOT.

PV: Cũng liên quan đến vấn đử thu phí, một số người dân có hửi: Tôi đi qua Quảng Bình thấy đang xây một trạm thu phí BOT mới, trong khi cách đó chưa đầy 20 km, đã có trạm thu phí Đèo Ngang rồi. Tôi được biết Bộ Giao thông vận tải đang rà soát để xử lý các trạm thu phí cách nhau dưới 70 km. Nhưng tôi băn khoăn là tại sao các trạm thu phí cũ gần nhau chưa xử lý xong mà đã mọc lên trạm thu phí mới. Xin hửi Bộ trưởng tại sao lại có hiện tượng như vậy?

Bộ trưởng Đinh La Thăng: Trước hết chúng ta phải kháº³ng định các trạm thu phí phải đặt đúng theo luật pháp quy định, nếu đặt trên quốc lộ phải đạt được thửa thuận với Bộ Giao thông Vận tải, Bộ Tà i chính và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, thà nh phố. Còn đối với trạm thu phí tại địa phương phải có sự đồng ý của Hội đồng nhân dân tỉnh, thà nh phố. Tuy nhiên, hiện nay có sự thay đổi của chính sách, nên một số trạm thu phí trước đây do vấn đử lịch sử cần phải thay đổi. Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ thì Bộ Giao thông Vận tải đang rà soát sẽ xóa bử một số trạm thu phí không phù hợp. Đối với trạm Đèo Ngang, hiện nay chúng tôi đang đà m phán với nhà đầu tư để cố gắng đến đầu năm 2016 dẹp bử để đảm bảo đúng quy định hiện hà nh của Nhà nước.

PV:Thưa Bộ trưởng, thực tế là mỗi con đường cao tốc được xây dựng theo hình thức BOT thường tốn hà ng nghìn tỷ đồng nên phí người dân phải đóng là không nhử, đơn cử như phí đi cao tốc Nội Bà i “ Là o Cai lên đến 1,2 triệu đồng. Xin hửi Bộ trưởng có tính được các hiệu quả kinh tế mà các cao tốc nà y mang lại cho người dân hay không?

Bộ trưởng Đinh La Thăng: Mỗi dự án chúng tôi là m đửu tính tới hiệu quả tà i chính. Thực tế dự án cao tốc Nội Bà i “ Là o Cai đã rút ngắn một nửa thời gian, chi phí xăng dầu, khấu hao, sửa chữa giảm 30%; Giúp cho sức khửe lái xe, hà nh khách tốt hơn, an toà n giao thông cũng được đảm bảo, rồi sản phẩm của người dân tại các địa phương cũng được tiêu thụ nhanh hơn. Tóm lại đửu mang lại lợi ích cho người dân cũng như doanh nghiệp. Khi chúng tôi tổ chức hội thảo, các cơ quan đơn vị liên quan đửu đánh giá cao hiệu quả đường cao tốc Nội Bà i “ Là o Cai mang lại. Thực tế là hầu như các loại xe nếu không cần bám sát tuyến đường cũ nữa thì đửu đi cao tốc, đấy chính là hiệu quả kinh tế quyết định sự lựa chọn của người dân. Rõ rà ng đây cũng là cuộc cách mạng đối với các địa phương vì rút thời gian di chuyển từ các địa phương vử Hà Nội, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

PV: Câu hửi của một bác cựu chiến binh cho biết: Tôi nghe nói Bộ Giao thông Vận tải đang trình Chính phủ chủ trương được bán sân bay Phú Quốc. Việc bán một công trình giao thông chiến lược như sân bay cho tư nhân là điửu chưa từng có tiửn lệ ở nước ta từ trước đến giử. Tôi rất băn khoăn là bán cho tư nhân thì có ảnh hưởng đến vấn đử an ninh - quốc phòng hay không?

Bộ trưởng Đinh La Thăng: Đây không phải bán sân bay mà đây là hình thức nhượng quyửn khai thác trong một thời gian nhất định đã được quy định trong luật và các văn bản hướng dẫn. Việc nhượng quyửn phải lấy mục tiêu đảm bảo an ninh - quốc phòng là m tiêu chí quyết định. Vì vậy, việc chuyển nhượng chỉ được tiến hà nh đối với quyửn khai thác hạ tầng cảng hà ng không. Riêng quyửn sử dụng đất và các nhiệm vụ của các cơ quan quản lý nhà nước thì không chuyển giao cho các nhà đầu tư mới. Các hạng mục hạ tầng kết cấu hà ng không sử dụng chung giữa quân sự và dân sự hoặc có vai trò quan trọng cũng sẽ không chuyển nhượng. Tất cả nội dung liên quan đến quản lý nhà nước như quản lý bầu trời, máy bay đi - máy bay đến, việc quản lý an ninh an toà n hà ng không liên quan đến tìm kiếm cứu nạn cứu hộ, đảm bảo khẩn nguy... đửu gắn với với an ninh - quốc phòng.

Trên thế giới và khu vực, các nước đã thực hiện việc chuyển nhượng nà y từ lâu, tuy nhiên đối với nước ta, đây là việc mới. Do đó, Bộ Giao thông Vận tải đã trình Chính phủ cho phép là m thí điểm việc nà y. Đây là việc thực hiện đúng chủ trương của Đảng theo Nghị quyết 13-NQ/TW, đó là phát triển nhanh kết cấu hạ tầng giao thông vận tải nói chung, trong đó có hạ tầng hà ng không. Nhưng vì là vấn đử mới, nhạy cảm nên phải là m hết sức thận trọng, là m thí điểm có tổng kết đánh giá, khi nà o có kết quả rồi mới tiến hà nh nhân rộng. Việc thực hiện nà y sẽ có lộ trình, đảm bảo được vai trò quản lý của nhà nước; đảm bảo an ninh, an toà n hà ng không.

PV: Cũng liên quan đến sân bay Phú Quốc, một số doanh nhân gửi thư vử chuyên mục chia sẻ: Tôi thường xuyên bay tuyến Hà Nội “ Phú Quốc và ngược lại. Nếu sau nà y, sân bay nà y được bán cho tư nhân thì liệu họ có tự ý nâng giá dịch vụ vô tội vạ với các hãng hà ng không, để rồi các hãng hà ng không lại tăng phí lên hà nh khách hay không, thưa Bộ trưởng?

Bộ trưởng Đinh La Thăng:Như tôi đã nói, việc quản lý nhà nước không có sự thay đổi dù đó là nhà đầu tư nà y hay nhà đầu tư khác. Toà n bộ vấn đử giá cả, nhà nước vẫn quản lý theo quy định của Bộ Tà i chính, quản lý theo khung giá dịch vụ hà ng không và phí hà ng không. Nhà đầu tư được nhượng quyửn khai thác Cảng hà ng không Phú Quốc trong một thời gian nhất định sẽ phải trả lại cho nhà nước và giá cả phải được thực hiện theo đúng quy định của Bộ Tà i chính. Nhà đầu tư không được tự ý nâng giá, và giá trị chuyển nhượng đó cũng phải được cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyửn định giá. Nếu có nhiửu nhà đầu tư thì phải tổ chức đấu giá công khai, minh bạch để đảm bảo tránh thất thoát tà i sản nhà nước. Nhìn chung, sự chuyển nhượng nà y không dẫn đến sự độc quyửn, không dẫn đến khả năng một nhà đầu tư có quyửn chi phối để nâng giá dịch vụ hà ng không và phí hà ng không.

PV:Xin trân trọng cảm ơn Bộ trưởng!