Cẩm nang tra cứu đơn vị hành chính Việt Nam sau sắp xếp

Trong tiến trình đổi mới toàn diện đất nước, việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức lại mô hình chính quyền địa phương theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả là một chủ trương lớn, có ý nghĩa chiến lược lâu dài của Đảng và Nhà nước. Thực hiện chủ trương tinh gọn tổ chức bộ máy, ngày 12/6/2025, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh. Theo đó, sau sắp xếp, cả nước có 28 tỉnh và 6 thành phố trực thuộc Trung ương. Tiếp đó, ngày 16/6/2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua 34 nghị quyết về sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của 34 tỉnh, thành phố. Sau sắp xếp, cả nước còn 2.621 xã, 687 phường và 13 đặc khu. Những con số này cho thấy quy mô và mức độ thay đổi sâu rộng của hệ thống đơn vị hành chính trên phạm vi toàn quốc.

Bám sát những thay đổi mang tính bước ngoặt đó, cuốn sách “Đơn vị hành chính Việt Nam sau sắp xếp và vận hành chính quyền địa phương hai cấp” cung cấp thông tin về 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và 3.321 đơn vị hành chính cấp xã sau sắp xếp. Đối với mỗi tỉnh, thành phố, sách giới thiệu các nội dung cơ bản như: nghị quyết thành lập, diện tích, quy mô dân số, vị trí địa lý; số lượng đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc sau sáp nhập, bao gồm các đơn vị mới hình thành và các đơn vị không thực hiện sắp xếp. Đây là những dữ liệu thiết yếu phục vụ công tác quản lý nhà nước, nghiên cứu, cũng như các hoạt động giao dịch dân sự và kinh tế xã hội.

Điểm nổi bật của ấn phẩm là cách tiếp cận khoa học và thực tiễn trong trình bày thông tin. Các đơn vị hành chính cấp xã không được liệt kê rời rạc, mà được đặt trong tổng thể đơn vị hành chính cấp tỉnh. Với các xã, phường mới thành lập, sách nêu rõ được hình thành trên cơ sở địa giới hành chính và quy mô dân số của những đơn vị nào trước khi sáp nhập; còn với các đơn vị không thực hiện sắp xếp, thông tin tập trung vào việc xác định rõ địa bàn trực thuộc trước khi tổ chức lại. Cách trình bày này giúp việc tra cứu địa giới, vị trí và lịch sử hình thành của từng đơn vị hành chính mới trở nên thuận tiện, chính xác.

Bên cạnh hệ thống dữ liệu bằng văn bản, cuốn sách còn công bố 34 bản đồ hành chính của 34 tỉnh, thành phố sau sáp nhập, do Nhà xuất bản Tài nguyên - Môi trường và Bản đồ Việt Nam cung cấp. Đây là những bản đồ hành chính chính thức, được biên tập theo chuẩn kỹ thuật hiện đại và phù hợp với dữ liệu mới nhất sau các nghị quyết của Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Việc kết hợp giữa thông tin chữ viết và hình ảnh bản đồ giúp người đọc có cái nhìn trực quan, toàn diện về diện mạo mới của hệ thống đơn vị hành chính trên cả nước.

Cuốn sách phản ánh chân thực kết quả của việc vận hành chính quyền địa phương hai cấp, cho thấy sự ổn định và hiệu quả của bộ máy hành chính mới sau khi đã tinh gọn đầu mối, giảm bớt khâu trung gian, hướng tới phục vụ người dân đạt hiệu quả, chất lượng tốt hơn, đồng thời thể hiện sự lớn mạnh về quy mô của các đơn vị hành chính sau sáp nhập, từ đó hiểu được tầm nhìn của Đảng và Nhà nước trong việc bố trí, kiến tạo không gian và nguồn lực dân cư nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế mạnh mẽ hơn.

Trong kỷ nguyên số, dù các thông tin có thể tìm thấy trên mạng Internet, nhưng một ấn phẩm chính thống, có sự kiểm soát chặt chẽ, nghiêm cẩn về mặt số liệu và được xuất bản bởi các cơ quan xuất bản uy tín vẫn luôn có giá trị đối với bạn đọc. Cuốn sách không chỉ là một công cụ tra cứu đơn thuần mà còn là một dấu mốc quan trọng ghi lại quá trình chuyển mình của hệ thống hành chính Việt Nam, hướng tới một nền quản trị quốc gia hiện đại, tinh gọn và hiệu quả, giúp cho quá trình tiếp cận thông tin địa giới hành chính trở nên dễ dàng, khoa học và chuẩn mực hơn./.