Cần xử lý nghiêm cán bộ bức cung, nhục hình

Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao trao quyết định đình chỉ thi hà nh án cho ông Nguyễn Thanh Chấn. Ảnh: Thanh Lưu

Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao trao quyết định đình chỉ thi hà nh án cho ông Nguyễn Thanh Chấn.

Báo cáo giải trình của Bộ trưởng Công an Trần Đại Quang cho biết, trong 3 năm qua (1/2011 - 12/2013) có 19 cán bộ, chiến sử¹ bị tước danh hiệu, bị khởi tố điửu tra vử hà nh vi dùng nhục hình. Không có trường hợp nà o bị khởi tố vử tội bức cung.

Ngoà i ra, có 183 trường hợp trong cơ quan cảnh sát điửu tra các cấp bị xử lý kỷ luật tước danh hiệu công an nhân dân, điửu chuyển công tác, giáng cấp do vi phạm quy trình công tác, nghiệp vụ. Điển hình việc xử lý kỷ luật Phó trưởng công an quận Hải Châu - TP Đà Nẵng, một số cán bộ liên quan trong vụ việc đối tượng Võ Văn Tâm bị chết tại trụ sở công an quận ngà y 1/2/2013.

Các vụ án nhục hình đã gây ảnh hưởng đến uy tín các cơ quan tiến hà nh tố tụng, gây bức xúc trong dư luận như vụ ông Nguyễn Thanh Chấn (Bắc Giang).

Do nóng lòng phá án?

Các ĐB truy vấn nguyên nhân bức cung, nhục hình dẫn đến vi phạm quyửn công dân, là m gia tăng oan sai. Hằng năm, Bộ Công an có đánh giá vử việc bức cung, nhục hình hay không, hậu quả ra sao? Mức án dà nh cho các đối tượng dùng bức cung nhục hình, nhất là khi gây hậu quả nghiêm trọng còn nhẹ, đã thích hợp chưa? - ĐB Bùi Thị An đặt chất vấn.

ĐB Nguyễn Sử¹ Cương đử nghị là m rõ Thời gian qua số nghi can, bị can chết trong trại giam là bao nhiêu? Có áp lực, tiêu cực gì trong lực lượng điửu tra viên không?.

Thượng tướng Lê Quý Vương, Thứ trưởng Bộ Công an cho hay: Báo cáo hằng năm, Bộ Công an đánh giá toà n diện hoạt động điửu tra, chứ không chỉ riêng vử bức cung, nhục hình. Trong 3 năm qua đã khởi tố 10 vụ án, trong đó có 3 vụ để nghi phạm chết trong phòng tạm giữ, chủ yếu là xảy ra tại các đơn vị công an cấp huyện.Nguyên nhân xảy ra nhục hình do yếu tố con người, cán bộ chưa nêu cao tinh thần trách nhiệm, có tư tưởng thà nh tích, nóng vội. Ví dụ vụ việc xảy ra tại Tuy Hòa (Phú Yên), anh em nóng vội dẫn đến nhục hình chứ vụ việc cũng rất đơn giản. Trong các vụ nà y đửu xem xét kỷ luật trách nhiệm của người đứng đầu, xử nghiêm người vi phạm.

àp lực trong cơ quan điửu tra rất nhiửu, rất căng tháº³ng trong truy tìm chứng cứ. Còn áp lực nà y khác, như can thiệp gây sức ép là không có. Không có chuyện vụ nà y thì xử vụ kia thì không - ông Vương cho hay.

ĐB Trương Trọng Nghĩa cho rằng, trong điửu tra phải tôn trọng chứng cứ, nguyên tắc suy đoán vô tội, nhưng điửu tra viên lại cố gắng suy đoán theo hướng có tội.

Oan sai, bức cung, nhục hình xảy ra do nhận thức, vị trí bất bình đáº³ng giữa người bị điửu tra với điửu tra viên. Phải có cán bộ điửu tra giửi, chứ đông mà yếu kém thì vẫn sót hay lọt hoặc oan sai. Vì đấu trí thua, anh mới phải bức cung, nhục hình - ĐB Nghĩa phân tích. Để chống bức cung, nhục hình cần tạo điửu kiện cho luật sư tham gia vụ án cà ng sớm cà ng tốt; đồng thời nên tạo điửu kiện để luật sư có quyửn tiến hà nh thu thập chứng cứ độc lập.

Chủ tịch Liên đoà n luật sư Việt Nam Lê Thúc Anh nhìn nhận, khung hình phạt tội dùng nhục hình là quá nhẹ, mức án 15 năm là cao nhất. Một số địa phương khi xét xử các vụ án nhục hình gây chết người, còn cho hưởng tình tiết giảm nhẹ!

Vụ ông Chấn - thiếu sót lớn vử điửu tra

Trả lời ý kiến Phó Chủ nhiệm UBTP Lê Thị Nga và một số ĐB, Thứ trưởng Lê Quý Vương cho biết, vụ án oan Nguyễn Thanh Chấn (Bắc Giang) là một thiếu sót lớn.

Đọc lại, thấy chỉ cần là m hai việc là rõ: Đó là có lời khai nhân chứng cho thấy ông Chấn ngoại phạm; tại hiện trường dấu vết bà n chân để lại, nếu giám định vết chân cũng sẽ rõ ai là hung thủ. Dấu vết nà y còn lưu lại trong hồ sơ, sau 10 năm giám định lại vẫn kháº³ng định đúng là của Lý Nguyễn Chung - Thứ trưởng Lê Quý Vương cho hay.

Nói thêm vử vụ án nà y, Phó Viện trưởng Viện KSND Tối cao Nguyễn Hải Phong cho biết, đã khởi tố bắt giam hai cán bộ liên quan, tới đây sẽ phải xử lý thêm một số đối tượng nữa. Sai phạm ở đây là của điửu tra viên và kiểm sát viên đồng lòng là m sai. Tuy nhiên chưa thấy có dấu hiệu bức cung mà chỉ có dùng nhục hình và cán bộ nà y cũng đã chết rồi.

Cũng theo lãnh đạo Viện KSNDTC, sau vụ án oan ông Chấn, đến nay Viện kiểm sát đã kháng nghị thêm 8 vụ án nữa, riêng Bắc Giang có hai vụ, còn lại ở các địa phương. Những vụ án nà y đang được xem xét, là m rõ.