Cao Lỗ Đại vương

Đỗ Thị Hảo (sưu tầm)| 17/05/2020 16:13

(Thành hoàng làng Ái Mộ, phường Bồ Đề, quận Long Biên, Hà Nội)

Cao Lỗ Đại vương
Di tích đền thờ tướng quân Cao Lỗ thuộc thôn Đại Trung, xã Cao Đức, huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh. 
Cao Lỗ, tục gọi là Đô Lỗ, là một tướng giỏi của An Dương Vương. Theo truyền thuyết, sau khi giúp An Dương Vương đắp xong Loa Thành, thần Kim Quy rút chiếc móng trao cho nhà vua và dặn rằng: “Dùng vật này làm lẫy nỏ, nhằm quân giặc mà bắn thì bách phát bách trúng lo gì không giữ được thành”. Vua bèn sai bề tôi là Cao Lỗ (có sách chép là Cao Thông) làm nỏ thần, lấy móng rùa làm lẫy, đặt tên là “Linh quang kim trảo thần nỏ” (“Linh Quang Kim Quy thần cơ”). 

Bản thần tích do Nguyễn Bính soạn kể rằng: Vua Hùng Tuấn Vương tuổi già, sinh 20 hoàng tử đều yểu mệnh, có ý muốn truyền ngôi cho con rể là Sơn Thánh (tức  thánh Tản Viên). Tướng của Hùng Vương tên là Phán, nguyên cũng là họ Hùng nối ngôi, Thục Phán tự xưng hiệu là An Dương Vương, đem quân từ Ai Lao về tranh ngôi báu. Khi An Dương Vương đi qua bản quận, Cao Lỗ đến yết kiến, xin theo giúp việc quân. Vương thấy Cao Lỗ sức vóc hơn người, tinh thông võ nghệ, bèn trao chức Tả tướng. Cao tướng quân tiến đến Bắc đạo (tức xứ Kinh Bắc) đóng đồn ở xã Đông Phù, huyện yên Phong, phủ Từ Sơn. Chọn 25 người bản xã làm gia thần. Sau đó tướng quân vâng lệnh trở về đồn sở ở Việt Thường Thị dự cuộc họp các tướng. Sau khi bàn định mưu kế, An Dương Vương đem quân đến vây kinh đô của Hùng Vương. Quân hai bên giao chiến một trận lớn. Cánh quân Bắc đạo bị thất lợi. Cao tướng quân lui về đóng ở đồn Đông Phù, quân của Hùng Vương kéo đến đông hơn, vây kín đồn trại của Cao tướng quân. Trong lúc nguy cấp bỗng có một đoàn hổ báo hiện lên giúp sức, Cao tướng quân thoát vây đem quân về trại cố thủ ở xứ Thanh Điền, trang Đại Than, huyện Gia định, phủ Thuận An. Ngày 4 tháng 4, Cao tướng quân không bệnh mà hóa. Các gia thần ở các trại Đông Phù, Đại Than đến làm lễ tế, xin rước bài vị về trong dân lập miếu thờ phụng. 

Người đời sau cũng truyền tụng nhiều huyền thoại liên quan đến thần như: Khi Cao Biền đi tuần châu Vũ Ninh, đêm mộng thấy thần nhân to lớn cài gậy đỏ ở đai lưng đến nói rằng: “Tôi là Cao Lỗ, xưa giúp An Dương Vương làm đại tướng, đánh giặc có công, sau bị Lạc hầu gièm pha, bị vua giết. Thượng đế thương tôi là người trung, cho làm đô thống tướng quân, giữ một dải núi sông, mọi việc dẹp giặc, công việc mùa màng cày cấy đều cho tôi được chủ trương”. 

Năm Trùng Hưng thứ nhất (1285) đời Trần Nhân Tông thần được sắc phong là “Nghị Vương”; năm Trùng Hưng thứ 4 (1288) gia phong hai chứ “Cương Chính”; năm Hưng Long thứ 21 (1313) đời Trần Anh Tông gia phong hai chữ “Uy Huệ”. 

Tại đình làng Ái Mộ, thuộc phường Bồ Đề, quận Long Biên, thờ Cao Lỗ làm Thành hoàng làng. Tại khu di tích Cổ Loa, huyện Đông Anh có đền thờ tướng quân Cao Lỗ. Ở giữa ao trước đền, trên một gò đất, có đặt tượng Cao Lỗ, đang ở tư thế giương nỏ thần bắn giặc.

Đình thờ Đại Vương Cao Lỗ được xếp hạng Di tích lịch sử, văn hóa cấp Quốc gia.
(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Nâng cao nhận thức về Đảng trong kỷ nguyên phát triển mới
    “Tài liệu bồi dưỡng nhận thức về Đảng” (xuất bản lần thứ 24, có sửa chữa, bổ sung theo Văn kiện Đại hội XIV) cập nhật toàn diện các quan điểm chỉ đạo mới, đáp ứng yêu cầu bồi dưỡng lý luận trong kỷ nguyên phát triển của dân tộc. Nội dung tài liệu tập trung làm rõ tầm nhìn về xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, đồng thời khơi dậy khát vọng cống hiến của thế hệ trẻ. Đây là hành trang chính trị quan trọng, góp phần hình thành bản lĩnh, tư duy để học viên lớp đối tượng kết nạp Đảng sẵn sàng đứng vào hàng ngũ của Đảng.
  • Dự thảo Luật Thủ đô 2024 (sửa đổi): Đưa nền giáo dục và đào tạo Hà Nội vươn tầm cao mới
    Để hiện thực hóa khát vọng trở thành trung tâm giáo dục và đào tạo hàng đầu cả nước và châu lục, Điều 16 về “Phát triển giáo dục, đào tạo” trong Dự thảo Luật Thủ đô 2024 (sửa đổi) khẳng định sự đổi mới mới tư duy, trao quyền tự chủ và tạo bệ phóng để giáo dục, đào tạo Hà Nội thực sự vươn tầm.
  • Định vị “vũ khí tư tưởng” trong kỷ nguyên mới
    Chỉ thị số 04-CT/TW ngày 17/3/2026 của Ban Bí thư về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới” có thể xem là “kim chỉ nam” thể hiện tầm nhìn chiến lược toàn diện của Đảng để mở đường cho ngành xuất bản Việt Nam bứt phá, trở thành một ngành công nghiệp văn hóa - công nghệ mũi nhọn trong kỷ nguyên số, vươn tầm khu vực và thế giới.
  • Hà Nội tăng cường tuyển sinh và phân luồng giáo dục nghề nghiệp năm học 2026 - 2027
    Văn phòng UBND Thành phố đã ban hành Thông báo số 215/TB-VP ngày 23/3/2026 về kết luận của Phó Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Thu Hà tại cuộc họp nghe báo cáo công tác tuyển sinh và phân luồng giáo dục nghề nghiệp năm học 2026 - 2027.
  • Rộn ràng ngày hội STEM tại Trường Tiểu học Vạn Phúc
    Ngày 30/3, Trường Tiểu học Vạn Phúc đã tổ chức thành công Ngày hội STEM và Công nghệ thông tin năm học 2025–2026 với chủ đề “Công nghệ dẫn lối - Kiến tạo tương lai”. Sự kiện là hoạt động thiết thực nhằm thúc đẩy phong trào đổi mới sáng tạo, tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ trong dạy và học, đồng thời tạo sân chơi bổ ích giúp học sinh phát triển tư duy, kỹ năng và niềm đam mê khám phá tri thức trong thời đại số.
Đừng bỏ lỡ
Cao Lỗ Đại vương
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO