Chùa Thiên Niên kêu cứu

Tên hiệu là  chùa Thiên Niên, nhưng người dân trong vùng vẫn quen gọi chùa Sà i. Ngôi chùa rộng trên 9000m2, có địa hình đẹp hướng ra hồ Tây. Аây là  một trong những di tích lịch sử­ gần như nguyên vẹn của Là ng cổ Trích Sà i - là ng nghử dệt lĩnh nổi tiếng chuyên may quan phục trong triửu và  hoà ng tộc. Аáng buồn, hiện ngôi chùa đang bị xuống cấp trầm trọng rất cần được các cấp chính quyửn quan tâm tu sử­a.

Chùa Thiên Niên thử Phật và  thử bà  chúa dệt lĩnh Phạm Thị Ngọc Аô - thứ phi của vua Lê Thánh Tông đã từng truyửn nghử dệt lĩnh cho nhân dân trong vùng.

Tương truyửn, khu vực hồ Tây trước kia là  rừng rậm, mọc toà n gỗ Lim và  còn có một hòn núi nhử, có con cáo thà nh tinh ẩn náu trong hang núi, thường hiện hình là m hại người và  vật, đã lâu ngà y không trừ được. Sau nhử hai công chúa của vua tiửn Lý Nam Аế học được pháp thuật cao minh, giết được cáo tinh, trừ hại cho dân.

Tháp chuông bị bử hoang nhiửu năm nay

Sau khi trừ được cáo tinh, vua Lý sai lập đửn ở sát bên hồ, nơi đã lập đà n cúng để 2 công chúa sớm chiửu thử phụng. Và  tại chỗ dựng 8 tháp nơi hai công chúa trừ yêu, xây ngôi chùa để 2 công chúa trụ trì. Sau một thời gian, hai công chúa cũng hoá theo tiên phật. Triửu Lý, hai mùa Xuân Thu, chùa và  miếu đửu giao cho dân thử phụng.

Аến đời Lê Thánh Tông chia một nử­a ruộng đất thôn Trích Sà i cho các Cung phi là m thái địa, đặt tên là  Thiên Niên trang, lập miếu và  điện cho các cung phi ở đó phụng sự. Аồng thời xây dựng lại chùa gọi là  Thiên Niên Tự để cung phi thử phật và  tu hà nh. Sau đó khoảng và i chục năm, các cung phi đửu vử cung điện hầu hạ vua, hơn 20 người vẫn ở lại đó.

Аến Hoà ng triửu (Nguyễn) khoảng năm Minh Mệnh (1820 “ 1840) Trang và  chùa sát nhập và o địa phận xã Trích Sà i. Cuối triửu Lê, có quan Thái bảo Đà  Quốc Công sử­a lại chùa, và  cúng ruộng đất (hiện nay còn bia). Trong thời gian ấy, người là ng có khi là  thầy đến giữ chùa cúng phật. Аến niên hiệu Thà nh Thái thứ 5 (1893) trở vử sau dân là ng mời nhà  sư đến mở rộng phòng ở, sử­a mới lại chùa, đúc lại chuông đồng. Sau khi chuông đúc xong bèn khắc chữ để lưu niệm.

Khu chính điện có nhiửu vết nứt lớn

Từ đó đến nay, trải qua bao mưa nắng, ngôi chùa bị xuống cấp nghiêm trọng. Tường phía bên phải của khu chính điện bị nứt toác nhiửu chỗ ảnh hưởng nghiêm trọng tới kết cấu chùa, có thể sập chùa bất cứ lúc nà o. Cũng ở khu chính điện, hầu hết các cột lớn đửu mục nát, nhiửu chân cột phải cắt đi, xây gạch ở dưới để đỡ. Аau xót hơn, dưới mỗi pho tượng thử lại có một chậu hứng mưa để sẵn, vì mái ngói hửng, cứ mưa xuống là  dột.

Sư thầy Thích Thanh Аức - trụ trì chùa cho biết: Ngôi chùa hiện tại có nhiửu chỗ chắp vá, cái nọ víu và o cái kia, cứ dỡ ra là  hửng hết. Ngay cả phần hậu cung cũng phải đưa xà  gồ là  gỗ thường lên để chống đỡ.

Theo thời gian, khi kiến trúc cũ không còn được lưu lại thì nhiửu công trình bử thế còn lại cũng đang bị quên lãng. Аáng nói như Gác chuông - cổng và o cũ của chùa. Gác chuông vốn là  nơi để các  nhà  sư lên thỉng chuông và o mỗi buổi chiửu, nhưng nay hoang tà n xơ xác. Hiện lối và o bị bịt kín bởi cử dại mọc um tùm. Tháp chuông đổ vỡ nhiửu mặt, cột dựng trụ bị gẫy, lối lên cử­a chuông bị sập. Vì vậy, chiếc chuông đồng lớn hiện đã được chuyển và o cất ở khu chính điện vì sợ bị lấy trộm.

Trụ trì Thích Thanh Аức gắn bó với chùa từ năm 2000

Trụ trì Thích Thanh Аức buồn rầu cho biết thêm, trước kia bên trong chùa có hệ thống di vật phong phú với hơn 30 pho tượng phật, bia đá, chuông đồng và  nhiửu hoà nh phi, câu đối ca ngợi cảnh đẹp của chùa, thắng cảnh Hồ Tây. Nhưng chỉ trong một năm 1988 đã mất tới 9 pho tượng cổ. Hiện nay chỉ còn lại 4 pho tượng cổ đang thử ở khu chính điện là  Đức Thế Tôn, Di Аà , Nam Tà o - Bắc Аẩu và  15 pho tượng mới được thay bù và o các pho tượng đã mất.

Trước năm 2000, ngôi chùa vẫn có người trông coi nhưng gần như bị bử hoang, cử dại lấn đất, nhưng con nghiện còn và o cả sân chùa để chích hút. Năm 2000, sư thầy Thích Minh Аức vử là m trụ trì, phải nhử đến sự can thiệp của công an phường cả tuần lễ "phục" ở trong chùa mới dẹp yên tệ nạn nà y. Còn lại vấn nạn lấn chiếm đất chùa của gần 10 hộ dân trước cổng tam quan  thì vẫn rơi và o bế tắc, dù vấn đử nà y đã được đặt ra trong các cuộc họp phường, quận nhiửu năm nay.

Nhà  chùa và  nhân dân nhiửu lần gử­i đơn xin tu bổ lại chùa lên các cấp chính quyửn nhưng chưa có hồi âm. Vì vậy, đã tự vận động nhân dân, doanh nghiệp, phật tử­ quyên góp được gần 4 tỷ  đồng tu sử­a, tôn tạo lại chùa.

Sau khi xây xong phần tường bao phía tiếp giáp đường Lạc Long Quân thì hiện chùa đang tiến hà nh xây dựng lại nhà  khách và  cổng tam quan. Tiếp đó sẽ tiếp tục phát động hảo tâm của nhân dân, phật tử­, dần dần xây dựng nhà  Mẫu và  sử­a sang lại toà n bộ khu chính điện. Ước tính để hoà n thà nh 4 công trình nà y cần huy động tới 16 -17 tỷ đồng.