Cử nhân 'vật vã' tìm việc: Những tấm bằng bị ... xếp xó

"Hạ chuẩn" công việc

Tốt nghiệp loại Khá một trường đại học thuộc khối Kinh tế ở TPHCM) năm 2010, T. không nghĩ tìm một công việc thích hợp lại khó đến mức vậy. Thời gian đầu, cũng như nhiửu cử nhân khác, T. tìm xin những công việc, vị trí theo chuyên ngà nh học của mình. Chử mãi không có có kết quả, T. phải đối diện với thực tế cần tiửn để nuôi sống bản thân vì không thể ra trường mà cứ ngửa tay xin tiửn bố mẹ nên cô đà nh nới rộng diện tìm việc. Không chỉ tìm việc trái ngà nh mà T chỉ thấy cơ hội khi hạ chuẩn ở những việc... cháº³ng cần đến bằng ĐH.

Để giải quyết vấn đử trước mắt, T theo người quen xin và o là m công nhân may mặc ở Đồng Nai với mức lương chỉ hơn 2 triệu đồng. Mới đây, cũng với mức lương đó, T trở lại TPHCM là m nhân viên đứng bán nước yến cho một cửa hà ng.

Nhiửu cử nhân ra trường phải chấp nhận là m những công việc chỉ duy nhất với mục đích kiếm sống.

Ra trường đã lâu không phụ giúp được gia đình mà còn không lo nổi cho bản thân chứ chưa nói đến có công việc như chuyên môn và mong muốn, T. trở nên thu mình. Cô thấy sợ mỗi khi bố mẹ hửi han vử công việc, còn với bạn bè cô cũng rất ngại giao lưu, tiếp xúc.

Học cùng trường với T., ra trường thời gian dà i mà không xin được việc, Ng. đà nh chấp nhận là m chân chạy cho một công ty bán bảo hiểm xe máy. Công việc của Ng. là tiếp cận các bãi gửi xe máy ở khắp thà nh phố để... rải tử rơi và mời mọc khách hà ng với mức lương 2,2 triệu đồng. Công việc nà y Ng. là m cùng SV là m thêm, lao động phổ thông nên tấm bằng loại Khá của cô chỉ nằm xếp xó cháº³ng có giá trị gì.

Để bám trụ ở thà nh phố, sau cả ngà y chạy bạc mặt ngoà i đường, Ng. đi gia sư nguyên tuần kiếm thêm thu nhập không chỉ để lo trang trải cuộc sống hà ng ngà y mà còn tích cóp để gửi vử phụ giúp bố mẹ.

Trước đây, nếu SV tốt nghiệp ở các trường có tiếng thì không quá khó để tìm công việc phù hợp thì một hai năm trở lại đây, họ cũng phải xoay xở tìm đến những công việc "ngoà i nghử" hoặc là m những công việc tự do để chử đợi cơ hội.

Giấu cha mẹ đi bốc vác, bán hà ng đa cấp

Tại xưởng hà ng ở Lâm Đồng với hà ng chục công nhân lao động phổ thông là m việc, không ai nghĩ Tình bốc vác quê ở huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An có vốn dắt lưng lại có tấm bằng Cử nhân khoa Văn. Nhưng giử cậu đang đi là m và nhận mức lương cùng những người chỉ học hết cấp 1, cấp hai, thậm chí có người không biết chữ.

Tình buồn bã cho biết để có tiửn cho con theo học, bố mẹ cậu phải vay mượn tiửn ngân hà ng. Khi ra trường cậu chỉ mong tìm được nơi dạy học nhưng xin nhiửu lần không có kết quả, Tình cháº³ng còn muốn hy vọng nên phải tìm việc để kiếm sống và lo trả nợ.

Chỉ dựa và o năng lực mà không có quen biết thì rất khó xin đi dạy. Muốn vử quê thì phải có tiửn, quê em SV Sư phạm ra trường muốn đi dạy phải mất cả trăm triệu, nhiửu gia đình lo được cho con nhưng nhà em thì không thể, Tình nói.

Tốt nghiệp ĐH nhưng nhiửu SV ra trường không tìm được công việc đúng chuyên ngà nh.

Tốt nghiệp đại học nhưng nhiửu SV ra trường không tìm được công việc đúng chuyên ngà nh.

Sợ bố mẹ buồn, Tình giấu việc mình đi bốc vác mà dối mình đang hợp đồng đi dạy. Hà ng ngà y cậu phải chi tiêu vô cùng tằn tiện, gần như không tiêu gì ngoà i ngà y ba bữa cơm ăn ăn chắc bụng để là m việc còn để góp tiửn vử cho bố mẹ trả nợ.

Chà ng trai trẻ bi quan đến nỗi tự trách mình đã... quyết tâm và o ĐH bằng được. Học xong đại học cũng đi bốc vác. Giá như hồi đó em kiếm việc là m luôn thì giử đã ổn định hơn mà gia đình không vướng và o nợ nần.

Ra trường 3 năm chưa tìm được việc đúng chuyên ngà nh nên Đức (yêu cầu đổi tên), tốt nghiệp ĐH tại TPHCM, trải qua rất nhiửu việc như bảo vệ, gia sư, giao hà ng... Quá mệt mửi, Đức cháº³ng còn muốn nghĩ đến những hoà i bão theo đuổi công việc mình yêu thích và đã theo học mà lái mục tiêu sang việc kiếm tiửn để sống.

Hơn nửa năm nay, được bạn bè rủ rê, cậu tham gia và o việc bán hà ng đa cấp vử sản phẩm dược, chuyên đi tìm cách chèo kéo người tham gia để trích hoa hồng. Đức cũng cho biết, rất nhiửu cử nhân ra trường vì không xin được việc đúng chuyên ngà nh nên nhắm mắt tham gia việc bán hà ng đa cấp.

Ở nhà bố mẹ không biết vử công việc của em, họ vẫn tưởng em đang là m việc ở một công ty xây dựng. SV ra trường mà không xin được việc phải gánh rất nhiửu áp lực, không chỉ để kiếm sống mà tâm lý cũng rất nặng nử, Đức nói.

Nếu như trước đây, cử nhân khó kiếm việc chủ yếu tập trung ở một số ngà nh nghử thì hiện nay tình trạng nà y trải dà i ở các nghử, ngay các nghử được xem là luôn nóng như ngân hà ng, tà i chính, kế toán - kiểm toán... Và ngay nhiửu SV tốt nghiệp ở những trường có tiếng cũng chật vật xin việc. Nhiửu người phải đi bán hà ng ở siêu thị, phát tử rơi, là m gia sư... Tại các khu công nghiệp ở TPHCM, Bình Dương, Đồng Nai ngà y cà ng dễ bắt gặp những công nhân là ... cử nhân.

Không thể phủ nhận suy thoái kinh tế là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến cơ hội việc là m với tất cả mọi đối tượng, trong đó có cả SV tốt nghiệp ĐH. Bên cạnh đó, nhiửu ý kiến cho rằng các yếu tố mang tính chủ quan như việc đà o tạo từ nhà trường còn quá vênh so với nhu cầu xã hội, SV ra trường quá yếu kử¹ năng... góp phần cho những chiếc bằng tốt nghiệp ĐH SV chật vật theo học sau nhiửu năm nhưng lại không sử dụng đến.