Đại lão mộc ngà n tuổi ở đền Voi Phục

Аửn Voi phụcNgôi đửn nhử nằm dưới tán những cây muỗm khổng lồ. Cụ từ già  Hà  Văn May năm nay đã 90 tuổi cho biết: Аửn Voi Phục Thụy Khuê được dựng từ thời Lý thử Linh Lang đại vương. Tương truyửn hoà ng tử­ Linh Lang là  con vua Lý Thái Tông. Năm 1077, trong cuộc kháng chiến chống Tống, ngà i chỉ huy một đạo thủy quân đánh mạnh và o cụm phòng thủ của tướng Quách Quử³ nhà  Tống trên sông Như Nguyệt, tiêu diệt nhiửu quân địch buộc chúng phải rút lui. Nhưng đáng tiếc là  trong trận chiến quyết liệt, vị hoà ng tử­ anh dũng cũng hy sinh.

Tiếc thương người anh hùng, vua Lý Thánh Tông đã sắc phong cho Linh Lang là  Linh Lang đại vương thượng đẳng thần. Аồng thời truyửn cho các là ng xóm nơi Linh Lang đã ở, đã đóng quân hoặc đi qua đửu phải lập đửn thử ngà i, cả thảy có 269 là ng. Thụy Chương là  nơi sinh ra đức thánh Linh Lang, nên ngay khi ông mất, nhân dân đã xây dựng đửn thử để tưởng nhớ.

Những cây muỗm ngà n tuổi

Cụ May cho biết: đửn Voi Phục Thụy Khuê có trước đửn voi phục Thủ Lệ bởi sau khi dân là ng Thụy Khuê dựng đửn thì là ng Thủ Lệ, nơi Linh Lang từng ở mới xây dựng một ngôi đửn và  cũng đặt tên là  Voi Phục.

Trước đây đửn có tên là  đửn thử thánh Linh Lang, sau nà y khi đà o được đôi voi đá ở giếng ngọc trước cử­a đửn mới gọi tên là  đửn Voi Phục. Trong đửn Voi phục ở Thụy Khuê hiện còn lưu giữ được khá nhiửu hiện vật cổ. Аó là  bộ nghi trượng thời Lê, đôi rồng đá được chế tác với những nét hoa văn cách điệu...

Nét đặc biệt nữa, đửn Voi phục Thụy Khuê có lẽ là  một trong số ít ngôi đửn, đình, chùa còn giữ được trọn vẹn 9 cây muỗm cổ thụ. Trải qua bao thăng trầm, bao biến cố của lịch sử­, vườn cây nà y vẫn sừng sững cùng thời gian. Những cây muỗm nà y đửu rất cao lớn, lực lườ¡ng, thân cây mốc thếch, u mấu hoặc có mà u trắng bạc.

To nhất là  cây muỗm nằm ở phía trái đửn. Cây muỗm nà y có chu vi thân lên tới 4,21 mét, đường kính 1,34 mét và  cao tới 26 mét. Аặc biệt, đường kính tán cây rộng tới 20 mét, che phủ một khoảng không rộng tới và i trăm mét vuông.

... tửa bóng

à”ng Tùng, trưởng ban quản lý di tích, kể, cách đây mấy năm có một đoà n các nhà  khoa học nước ngoà i thuộc dự án khảo sát cây xanh của Liên Hiệp Quốc đến khảo sát các cây muỗm ở đây. Sau khi là m công tác khảo sát, đo đạc tán lá, thân cây, thậm chí dùng máy khoan với cái mũi khoan trông rất lạ chọc thủng thân cây, họ đưa ra kết luận: Những cây muỗm trong đửn có tuổi ít nhất là  700 năm, nhiửu có thể đến gần 1.000 năm. Vườn cây nghìn năm tuổi nà y bao gồm 7 cây ở trong khuôn viên đửn và  hai cây ở ngoà i, một cây ở bên kia đường và  một cây ở trong nhà  dân.

Chuyện trồng những cây muỗm quanh ngôi đửn nà y ra sao không được sử­ sách, văn bia nhắc đến nhưng trên thực tế khi dựng đửn chùa, các cụ ngà y xưa đửu trồng cây, vừa lấy bóng mát, lại tảo vẻ thanh bình, uy nghiêm. Chín gốc cây tượng trưng cho sự trường cử­u cùng thời gian (Chùa Láng cũng có 9 cây muỗm nhưng chỉ có tuổi trên 300 năm). Muỗm là  loà i sống rất thọ và  có sức sống mãnh liệt. Аiửu lạ là  thân muỗm lớn rất chậm, song thân chỉ lớn chừng và i người ôm. 

Cụ May cho biết rằng ngay từ thuở bé đã thấy vườn cây to như thế nà y rồi. Các cây muỗm dù đã già , song năm nà o quả cũng sai trĩu trịt. Аầu xuân, hoa nở li ti phủ trắng những tán cây khổng lồ. Mỗi khi có cơn gió nhẹ từ Hồ Tây thổi và o, hoa rụng phủ kín mái đửn, sân đửn, khuôn viên sau đửn và  nhà  dân quanh đó. Và o dịp tháng Tư lúc muỗm chín, trung bình mỗi cây phải cho cả tấn quả. 

Hiện nay ban quản lý đửn đang nỗ lực để có biện pháp bảo vệ những cây muỗm nà y khửi bị xâm hại. Hiện những cụ muỗm đang mắc khá nhiửu bệnh, đặc biệt là  bệnh nấm mốc trên thân.

Tiễn tôi ra vử, cụ May tâm sự: Những gốc muỗn già  cổ thụ cũng như ngôi đửn Voi Phục là  một chứng nhân thầm lặng chứng kiến bao sự đổi thay của Thăng Long - Hà  Nội. Mong sao quá trình đô thi hóa, những ngôi nhà  cao tầng mọc lên sẽ không là m biến mất những di sản quý báu của cha ông để lại.