Dấu xưa chuyện cũ Thăng Long “ Hà  Nội: Lý Nam Аế xây thà nh Vạn Xuân

PGS. Lê Văn Lan| 28/07/2014 20:37

NHN Online - Lý Nam Аế là  cách gọi tắt của Lý Nam Việt Аế. Аó là  danh hiệu của một người họ lý. Tên thì có ba cách đọc: Bôn, Bí, Phần. Gọi cách nà o cũng được. Vì đửu có nghĩa đẹp ( Bôn là  dũng sĩ, Bí là  rực rỡ, Phần là  to lớn).

Trước kia trong sử­ sách, thông dụng hay dùng là  Lý Bôn. Ngà y nay thường gọi là  Lý Bí. Lý Bí sinh và o năm cuối của thế kỉ thứ V, năm 499 và  trở thà nh anh hùng dân tộc và o giữa thế kỉ VI.

Khởi đầu là  việc dừng cử khởi nghĩa và o năm 52 chống lại nhà  Lương ở phương Bắc sang đô hộ nước Аại Việt. Аó là  cuộc khởi nghĩa toà n dân có rất nhiửu anh tà i, dũng sĩ khắp nơi kéo vử ủng hộ. Văn có Tĩnh Thiửu, Triệu Túc. Võ có Phạm Tu, Lý Phúc Man. Và  nà o là  Lý Hùng, Lý Thiên Bảo, đặc biệt là  Triệu Quang Phục ( chính là  con trai của Triệu Túc, sau nà y sẽ được kế tục Lý Bí trở thà nh thủ lĩnh Triệu Việt Vương).

Cuộc khởi nghĩa thà nh công sau hai năm đánh Nam dẹp Bắc gian khổ, nhưng oanh liệt. Thế là  đầu mùa xuân và o tháng Giêng năm 544, một đại lễ oai hùng đã diễn ra, dẫn theo một loạt sự kiện trọng đại, chưa từng thấy. Аặc biệt đửu là  nhũng miửn trung tâm của đất nước lúc bấy giử. Sau nà y chính là  đất Thăng Long “ Hà  Nội.

Аầu tiên là  lễ đăng quang lên ngôi Hoà ng đế của thủ lĩnh Lý Bí. Аây là  lần đầu tiên một người nước Việt xưng Аế. Trước đây từ Hùng Vương, An Dương Vương, đến Trưng Nữ Vương đửu chỉ là  xưng vương thôi. Thì ai chả biết, Аế hay Vương cũng đửu là  vua cả! Nhưng lại có một thứ luật không thà nh văn lúc bấy giử là : vua trong thiên hạ ai muốn xưng Vương “ thậm chí là  Đại vương cũng được. Nhưng, duy nhất chỉ có một người có quyửn xưng Аế thôi, ấy là  Hoà ng đế nước Trung Hoa ở phương Bắc. Vì thế Lý Bí là  người đầu tiên ở phương Nam  xưng Аế cực kì quan trọng. các danh hiệu Lý Nam Việt Аế tuy chỉ là  danh hiệu, nhưng ý nghĩa lại là : Tôi “ họ Lý ( tên Bí) ở nước Việt, phương Nam, là m Hoà ng Аế là  bình đẳng ( tự giác, tự hà o, tự tôn) dân tộc với Hoà ng Аế phương Bắc.

Vậy là  vị Hoà ng Аế nước Việt phương Nam sau khi đăng quang đã tiếp tục thể hiện tinh thần độc lập, tự cường, bằng việc đặt tên cho nước. Lệnh ban bố Quốc hiệu Vạn Xuân, cũng mang ý nghĩ như danh hiệu Lý Nam Аế. Bởi mùa xuân là  cả vạn mùa xuân. Thế thì sự tươi tốt ấy sẽ trường tồn, vĩnh cử­u.

Có Quốc hiệu đẹp như thế rồi, bây giử đến việc tiếp theo là  đặt tên kinh đô ( thủ đô). Nhưng sử­ cũ chép rõ là : có xây Аà i vạn xuân là m chỗ triửu hội trăm quan. Thế thì cái Аà i vạn xuân nà y cũng chính là  một hình thái kinh đô( thủ đô) rồi. Và  như thế ở đây thêm một điểm giống thời Hùng Vương, tên nước là  Văn Lang. Lý Nam Аế khi lấy tên Vạn Xuân đặt cho cả tên nước lẫn tên kinh đô thì đó chính là  việc kế tục truyửn thống: Аô hiệu cũng là  Quốc hiệu.

Trung tâm hà nh chính, chính trị với Аô hiệu là  Vạn Xuân liửn đấy còn được Lý Nam Аế tạo dựng cho một trung tâm văn hóa nữa “ đó chính là  ngôi chùa Khai Quốc ( mở nước) mang ý nghĩa mở mang đất nước, mở mang đô thà nh Vạn Xuân. Аồng thời, cái tên nà y được mở ra truyửn thống đặt các tên tiếp theo cho ngôi chùa cổ (lâu đời) nhất của Thăng Long “ Hà  Nội từ 1500 năm vử trước, đã thể hiện đầy đủ ý nghĩa và  thà nh phần một đô thị do Lý Nam Аế khai sáng, từ giữa thế kỷ VI để cho Lý Thái Tổ và  chính thức khai sinh và o năm 1010.

(0) Bình luận
  • Phường Tùng Thiện tiếp tục đẩy mạnh xây dựng nếp sống văn minh đô thị
    Thực hiện chỉ đạo của Thành phố Hà Nội và UBND phường Tùng Thiện (TP. Hà Nội) về tăng cường công tác quản lý trật tự đô thị, trật tự an toàn giao thông, vệ sinh môi trường và mỹ quan đô thị, từ đầu tháng 5/2026 đến hiện tại, các lực lượng chức năng của phường Tùng Thiện đã liên tiếp tổ chức kiểm tra, tuyên truyền, vận động và xử lý các vi phạm trên một số tuyến phố, khu vực trọng điểm trên địa bàn.
  • Phường Hai Bà Trưng triển khai nhiều hoạt động lan tỏa “Ngày Gia đình Việt Nam”
    Thực hiện Hướng dẫn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Kế hoạch của UBND Thành phố Hà Nội và Kế hoạch của Sở Văn hóa và Thể Thao Hà Nội về tuyên dương “Gia đình văn hóa” tiêu biểu nhân dịp kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6/2001 - 28/6/2026); UBND phường Hai Bà Trưng (TP. Hà Nội) đã ban hành Kế hoạch tuyên dương “Gia đình văn hóa” tiêu biểu nhân dịp kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam; hưởng ứng Tháng hành động quốc gia về phòng, chống bạo lực gia đình (tháng 6).
  • Sôi nổi Chung khảo Hội thi “Báo cáo viên, tuyên truyền viên giỏi phường Sơn Tây năm 2026”
    Sáng 12/5, Đảng ủy phường Sơn Tây (TP. Hà Nội) tổ chức Chung khảo Hội thi “Báo cáo viên, tuyên truyền viên giỏi phường Sơn Tây năm 2026”. Đây là hoạt động chính trị có ý nghĩa thiết thực của địa phương hướng tới kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026), đồng thời góp phần tuyên truyền sâu rộng Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết đại hội đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025 - 2030.
  • Lan tỏa đạo hiếu từ cuộc thi vẽ tranh dành cho thiếu nhi Tây Hồ
    Chiều 7/5, Hội Người cao tuổi phường Tây Hồ phối hợp cùng Đoàn Thanh niên phường chính thức phát động cuộc thi vẽ tranh thiếu nhi với chủ đề “Ông, bà trong trái tim em” dành cho học sinh tiểu học trên địa bàn.
  • Phường Sơn Tây triển khai đồng bộ các giải pháp để ngày càng văn minh, sạch, đẹp
    Đồng chí Nguyễn Thị Thu Hương - Chủ tịch UBND phường Sơn Tây (TP. Hà Nội) nhấn mạnh, địa phương sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác thu gom rác, vệ sinh môi trường và trật tự đô thị, tạo bước chuyển mạnh mẽ trong quản lý đô thị, vệ sinh môi trường, hình thành nếp sống văn minh, hiện đại, xây dựng phường Sơn Tây ngày càng sáng, xanh, sạch, đẹp.
  • Phường Hai Bà Trưng: Đặc sắc ấn phẩm điện tử “Thông tin nội bộ”, sôi nổi Hội thi Báo cáo viên giỏi 2026
    Thông tin từ Ban Xây dựng Đảng phường Hai Bà Trưng (TP. Hà Nội), Đảng ủy phường Hai Bà Trưng vừa tổ chức ra mắt ấn phẩm điện tử “Thông tin nội bộ”, đồng thời tổ chức thành công Hội thi Báo cáo viên, Tuyên truyền viên giỏi năm 2026.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • 3 ấn phẩm giúp người trẻ hiểu đúng và làm chủ AI
    Chào mừng Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam 18/5, Nhà xuất bản Kim Đồng ra mắt bạn đọc 3 ấn phẩm về trí tuệ nhân tạo, khoa học và tâm lí học hiện đại, gồm: “Lược sử trí khôn - Từ giun biển đến ChatGPT”, “Sống thư thái trong thời đại AI” và “Trí tuệ nhân tạo dưới lăng kính tâm lí học”.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Bóng làng nơi đáy ao (Kỳ 2)
    Ở làng Chiện này, cách đây năm mươi cái tết, người đàn ông nào vào tuổi ngũ tuần, thì được làng tặng con cá chép ao Sen. Ao Sen là ao chung của cả làng, có ý nghĩa quan trọng với cả cộng đồng. Ông Nền giờ đã ngoài sáu mươi, sau khi rời quân ngũ về đã làm liền hai khóa chủ tịch xã. Còn hơn nửa năm nữa, ông chỉ mong kết thúc nhiệm kì để được nghỉ ngơi.
  • Triển lãm 80 năm Ngày Bác Hồ ra Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến
    Trong khuôn khổ Lễ hội Làng Sen năm 2026, Triển lãm chuyên đề “80 năm Bác Hồ ra Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến” (19/12/1946 - 19/12/2026) sẽ diễn ra từ ngày 19/5 đến 23/5/2026 tại Bảo tàng Nghệ An - Xô Viết Nghệ Tĩnh. Lễ khai mạc được tổ chức lúc 8h ngày 19/5/2026.
  • [Podcast] Âm nhạc cuối tuần - Số 14
    Để hiện thực hóa mục tiêu “Hạnh phúc” được đặt ra trong Nghị quyết Đại hội XVIII Đảng bộ Thành phố Hà Nội, thời gian gần đây, Hà Nội đã mở rộng những không gian văn hóa công cộng, nơi nghệ thuật hiện diện gần hơn với đời sống thường nhật, góp phần tăng chiều sâu cho diện mạo một thành phố sáng tạo và giàu bản sắc. Trong dòng chảy ấy, “Âm nhạc cuối tuần” tại Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ không chỉ là một chương trình biểu diễn định kỳ, mà còn là nơi những giai điệu đã đi cùng năm tháng tìm lại sự đồng điệu với công chúng hôm nay.
  • Tiếp tục phát động cuộc thi Samsung Solve for Tomorrow 2026 tới học sinh THCS, THPT tại khu vực miền Trung
    Ngày 15/5/2026 tại Đà Nẵng, Sam Sung Việt Nam phối hợp cùng Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) tổ chức Lễ phát động cuộc thi Samsung Solve for Tomorrow 2026 tại khu vực miền Trung với mục tiêu thúc đẩy việc ứng dụng giáo dục STEM vào nghiên cứu và xây dựng các giải pháp nhằm giải quyết các vấn đề thực tiễn của xã hội và địa phương.
Đừng bỏ lỡ
Dấu xưa chuyện cũ Thăng Long “ Hà  Nội: Lý Nam Аế xây thà nh Vạn Xuân
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO