Đẩy mạnh các hoạt động nghiên cứu của Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam

Phát biểu tại hội nghị, đồng chí Tạ Minh Tuấn, Phó chủ tịch Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam cho biết, mặc dù phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức nhưng trong năm 2023, Viện đã bám sát phương châm: “Sáng tạo, hành động, kỷ cương, phát triển”, tổ chức triển khai có hiệu quả các nhiệm vụ công tác, đặt trọng tâm, nguồn lực vào những nhiệm vụ cấp bách gắn với các mục tiêu cụ thể theo từng giai đoạn.

Bên cạnh các chương trình, đề án cấp quốc gia, hiện nay, Viện Hàn lâm đang tiếp tục thực hiện 7 chương trình trọng điểm cấp Bộ với nhiều đề tài/nhiệm vụ đã được nghiệm thu. Việc nghiệm thu hệ đề tài cấp cơ sở ở các đơn vị được thực hiện nghiêm túc với tổng số 405 đề tài; tổ chức thành công 8 hội thảo quốc tế thường niên ở trong và ngoài nước cũng như hàng loạt các hội nghị, hội thảo, tọa đàm và diễn đàn khoa học ở Trung ương và địa phương.

Bên cạnh hoạt động nghiên cứu cơ bản, Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam đã triển khai nhiều hướng nghiên cứu mới, gắn với những vấn đề thời sự của đất nước, tình hình phát triển kinh tế-xã hội, hội nhập quốc tế. Thông qua kết quả của các công trình nghiên cứu, các hội thảo, tọa đàm khoa học, Viện đã có nhiều ý kiến đóng góp quan trọng, cung cấp thông tin, luận cứ phục vụ công tác hoạch định chính sách của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các ban, bộ, ngành Trung ương, địa phương, tham gia xây dựng nhiều dự thảo văn bản quy phạm pháp luật quan trọng…

Đồng chí Huỳnh Thành Đạt chúc mừng những kết quả mà Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam đã đạt được trong năm qua. Đồng chí Bộ trưởng nhấn mạnh, với vai trò là cơ quan quản lý khoa học và công nghệ, Bộ Khoa học và Công nghệ khuyến khích các hoạt động khoa học, đề án nghiên cứu, sáng tạo của Viện. Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam cần tích cực xây dựng đội ngũ, nâng tầm các hoạt động khoa học công nghệ, tiến tới xây dựng Viện trở thành trung tâm nghiên cứu khoa học xã hội ngang tầm các nước tiên tiến trong khu vực và trên thế giới.

Theo Bộ trưởng Huỳnh Thành Đạt, hiện nay, Bộ KHCN cơ bản đã hoàn thành việc tái cơ cấu các chương trình khoa học công nghệ cấp quốc gia. Hệ thống các thông tư, hướng dẫn triển khai các chương trình học khoa học công nghệ cấp quốc gia cũng đã được rà soát, sửa đổi, bổ sung và cơ bản được vận hành. Do đó, Viện Hàn lâm cần chủ động đề xuất xây dựng các chương trình, đề tài, dự án cấp quốc gia, đồng thời khuyến khích các viện nghiên cứu, nhà khoa học tham gia vào quá trình tuyển chọn đề tài cấp quốc gia; tập trung triển khai và sớm hoàn thành nhiệm vụ nghiên cứu của các đề án nghiên cứu lớn như đề án biên soạn bách khoa toàn thư Việt Nam; đề án nghiên cứu di tích khảo cổ học Óc Eo-Ba Thê, Nền Chùa. Đồng thời, đẩy mạnh việc nghiên cứu khoa học cơ bản. Bộ KHCN sẽ tạo điều kiện để các nhà khoa học Viện Hàn lâm tham gia các dự án hợp tác quốc tế.

Bên cạnh đó, Viện Hàn lâm cần xây dựng, đầu tư cho các nhóm nghiên cứu mạnh, Bộ sẵn sàng đồng hành với Viện Hàn lâm đối với nội dung này. Bộ trưởng Huỳnh Thành Đạt bày tỏ tin tưởng, các phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2024 của Viện Hàn lâm sẽ được triển khai hiệu quả, góp phần phát triển nền khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo của nước nhà.

Phát biểu kết luận Hội nghị, đồng chí Phan Chí Hiếu, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam nhấn mạnh, giai đoạn phát triển mới của Đất nước đang đặt ra những yêu cầu, nhiệm vụ mới quan trọng, nặng nề hơn cho Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam. Mới đây, Nghị quyết số 45 ngày 24/11/2023 của Ban Chấp hành Trung ương về tiếp tục xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững trong giai đoạn mới đã xác định chủ trương tập trung xây dựng cơ chế, chính sách đột phá và nguồn lực để phát triển hai Đại học Quốc gia và hai Viện Hàn lâm Khoa học thành các cơ sở đào tạo, nghiên cứu trọng điểm, ngang tầm các nước tiên tiến và giao nhiệm vụ cho Ban cán sự đảng Chính phủ chỉ đạo xây dựng các Đề án tăng cường năng lực cho hai Đại học Quốc gia và hai Viện Hàn lâm Khoa học.

Để phát huy hơn nữa những kết quả đạt được, khắc phục triệt để một số tồn tại, hạn chế, đồng chí Phan Chí Hiếu đề nghị từng đơn vị cần bám sát Kế hoạch công tác năm của Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam để cụ thể hóa thành Kế hoạch công tác năm gắn với đặc thù của từng đơn vị, trong đó xác định rõ các nhiệm vụ trọng tâm, trọng điểm để ưu tiên nguồn lực thực hiện đảm bảo chất lượng, tiến độ, “Tăng tốc, vào cuộc” ngay từ đầu năm.

Đẩy mạnh các hoạt động nghiên cứu, tư vấn chính sách kịp thời cung cấp luận cứ khoa học cho việc hoạch định đường lối, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chính sách phát triển kinh tế - xã hội của Đảng và Nhà nước, của các ban, bộ, ngành Trung ương, địa phương, nhất là trong tham mưu xây dựng Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; các nhiệm vụ phục vụ tổng kết một số vấn đề lý luận và thực tiễn về công cuộc đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa trong 40 năm qua ở Việt Nam; Nghị quyết số 45-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.

Chú trọng phát huy các thế mạnh trong hoạt động nghiên cứu cơ bản, đẩy mạnh nghiên cứu đa ngành, liên ngành; kết hợp giữa nghiên cứu cơ bản với nghiên cứu ứng dụng, tư vấn chính sách và đào tạo; nâng cao chất lượng các sản phẩm khoa học, các ấn phẩm, tạp chí chuyên ngành; đẩy mạnh hoạt động tổng kết thực tiễn, khảo sát chuyên sâu, tập trung nghiên cứu các công trình khoa học có giá trị lớn, nâng cao khả năng dự báo, phản ứng trước những biến động của tình kinh tế - xã hội, hội nhập quốc tế. Từng Viện Nghiên cứu cần xây dựng định hướng nghiên cứu chuyên sâu, định hình các hướng nghiên cứu mũi nhọn.

Đồng chí Phan Chí Hiếu tin tưởng với truyền thống vẻ vang, cùng sự nỗ lực, quyết tâm của từng viên chức, người lao động, các mặt, lĩnh vực công tác của Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam sẽ tiếp tục có nhiều khởi sắc trong năm 2024 và các năm tiếp theo, hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước và Nhân dân giao phó, đóng góp ngày càng thiết thực, hiệu quả hơn cho công cuộc xây dựng, phát triển đất nước./.