Đề xuất không sắp xếp đơn vị hành chính đối với quận Hoàn Kiếm do yếu tố đặc thù

Dự kiến, UBND Thành phố sẽ có Tờ trình về việc tán thành chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2023 - 2025 của Thành phố tại Kỳ họp Chuyên đề (kỳ họp thứ 16) của HĐND Thành phố.

Theo Tờ trình của UBND Thành phố Hà Nội, hiện trạng số lượng đơn vị hành chính (ĐVHC) cấp huyện của Thành phố là 30, trong đó gồm 12 quận, 17 huyện và 1 thị xã. Số lượng ĐVHC cấp huyện thuộc diện sắp xếp là 1 đơn vị (quận Hoàn Kiếm). Số lượng ĐVHC cấp huyện thuộc diện sắp xếp nhưng có yếu tố đặc thù nên không thực hiện sắp xếp: 1 đơn vị (quận Hoàn Kiếm).

UBND Thành phố Hà Nội lý giải việc quận Hoàn Kiếm thuộc diện sắp xếp nhưng không thực hiện sắp xếp vì quận Hoàn Kiếm là trung tâm hành chính, chính trị, kinh tế và văn hóa của thành phố Hà Nội. Quận Hoàn Kiếm có địa giới hành chính ổn định, hình thành trước năm 1945, có bề dày truyền thống lịch sử, văn hóa, tôn giáo, tín ngưỡng, phong tục, tập quán, vị trí địa lý, gắn với truyền thống lịch sử hình thành của thành Đại La, Thăng Long, Đông Đô, của Thủ đô Hà Nội ngàn năm văn hiến. Khu phố cổ gồm 10 phường có truyền thống lịch sử, văn hóa lâu đời cần được bảo tồn, gìn giữ bao gồm: Hàng Đào, Hàng Bạc, Hàng Gai, Hàng Bồ, Hàng Bông, Hàng Buồm, Hàng Mã, Cửa Đông, Đồng Xuân, Lý Thái Tổ gắn với lịch sử hình thành lâu đời của khu 36 phố phường, có 5 cửa Ô từ đầu thế kỷ XX.

Quy hoạch xung quanh hồ Hoàn Kiếm là một chỉnh thể có yếu tố đặc thù, kế thừa lịch sử, văn hóa, kiến trúc được chia ra làm 3 khu vực chính: khu phố cổ, khu vực hồ Gươm và phụ cận, khu phố cũ đã giữ hình thái ổn định từ năm 1990 đến nay. Từ năm 1995, Trung ương và Thành phố đã phê duyệt 04 Đề án quy hoạch dành riêng cho khu vực này (01 quy hoạch của Bộ Xây dựng; 01 quy hoạch của Thành phố; 01 Quy chế quản lý và 01 quy hoạch phân khu) để khẳng định tầm quan trọng vị trí đặc biệt cần bảo tồn, gìn giữ đối với khu phố cổ Hà Nội thuộc quận Hoàn Kiếm.

“Nếu thực hiện sắp xếp quận sẽ mất đi các giá trị lịch sử văn hóa, truyền thống và quá trình hình thành đô thị văn hóa lâu đời của Thăng Long - Hà Nội, đồng thời sẽ ảnh hưởng tới hiệu quả phát triển kinh tế - xã hội của thành phố trong thời gian tới”, theo nội dung Tờ trình về việc tán thành chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2023 - 2025 của UBND Thành phố Hà Nội. Ngoài ra, UBND Thành phố Hà Nội cho biết, không có ĐVHC cấp huyện thuộc diện khuyến khích sắp xếp; không có ĐVHC cấp huyện liền kề có điều chỉnh địa giới ĐVHC khi thực hiện phương án sắp xếp.

Trong giai đoạn 2023 - 2025, thành phố Hà Nội có 1 quận thuộc diện sắp xếp nhưng có yếu tố đặc thù nên không thực hiện sắp xếp. Ngoài việc thực hiện sắp xếp ĐVHC cấp huyện theo Kết luận số 48-KL/TW của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 35/2023/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Nghị quyết số 117/NQ-CP của Chính phủ, UBND Thành phố Hà Nội hiện đang thực hiện Nghị quyết số 15-NQ/TW của Bộ Chính trị và Chương trình hành động số 16-CTr/TU của Thành ủy Hà Nội với nhiệm vụ “Phấn đấu đến năm 2025 có ít nhất 3 - 5 huyện và đến năm 2030 có thêm 01 - 02 huyện phát triển thành quận”, xây dựng đồng thời các đề án, cụ thể:

Thành lập quận Đông Anh và các phường thuộc quận Đông Anh đã được HĐND thành phố Hà Nội thông qua tại Nghị quyết số 11/NQ-HĐND ngày 04/07/2023. Thành lập quận Gia Lâm và các phường thuộc quận Gia Lâm đã được HĐND thành phố Hà Nội thông qua tại Nghị quyết số 29/NQ-HĐND ngày 22/9/2023. Tuy nhiên, việc sắp xếp đơn vị hành chính trên địa bàn huyện Gia Lâm sẽ được thực hiện trong đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2023 - 2025 của thành phố Hà Nội. Các huyện Thanh Trì, Hoài Đức, Đan Phượng đang triển khai công tác xây dựng đề án thành lập quận và các phường thuộc quận.

UBND Thành phố Hà Nội cho biết thêm, số lượng ĐVHC cấp huyện, cấp xã sau khi thực hiện sắp xếp, cụ thể: ĐVHC cấp huyện: 30 đơn vị, (12 quận, 17 huyện, 1 thị xã); ĐVHC cấp xã: 518 đơn vị, gồm: 337 xã, 160 phường, 21 thị trấn. Số lượng ĐVHC cấp huyện, cấp xã giảm do sắp xếp: ĐVHC cấp huyện là 0 đơn vị; ĐVHC cấp xã 61 đơn vị, gồm: 46 xã, 15 phường, 0 thị trấn./.