Đình, chùa Yên Mỹ (huyện Thanh Trì)

Đình, chùa Yên Mỹ là hai di tích nằm sát nhau. Chùa có tên chữ là Thanh Lan tự. Đình, chùa thuộc xã Yên Mỹ, huyện Thanh Trì, Hà Nội.

Đình Yên Mỹ thờ 3 vị thần là: Cao Sơn đại vương, Thiệu Quân đại vương và Địa Kỳ tôn thần. Theo những nguồn tư liệu đã được khảo sát thì Cao Sơn đại vương có đến mấy lai lịch khác nhau: Cao Sơn tức Nguyễn Cao Hiển là em Tản Viên Sơn Thánh, anh của Quý Minh đại vương giúp Hùng Duệ Vương đánh giặc được thờ trên núi Tản Viên.

Đình Yên Mỹ được xây dựng trên khu đất cao, trông ra hồ nước rộng, ngoài cùng là cổng đình xây kiểu tứ trụ, dọc 2 bên là 2 dãy nhà tả hữu mạc rồi đến Đại đình và Hậu cung. Đại đình là nếp nhà ngang kiểu đầu hồi bít đốc, khung gỗ chồng rường giá chiêng, đầu gian giữa chạm đầu rồng ngậm ngọc. Hậu cung có niên hiệu Minh Mệnh 17 (1837), gian giữa và 2 bên đều có cửa võng sơn son thếp vàng, đây là nơi đặt bàn vị của Cao Sơn đại vương.

Chùa Yên Mỹ có kiến trúc chữ “đinh”. Nhà Mẫu thờ Tam toà thánh Mẫu, ngoài ra còn thờ hòn đá thiêng mà dân vẫn gọi là Thạch quan Bồ tát. Chùa Yên Mỹ có quả chuông đồng đúc vào niên hiệu Cảnh Hưng 20 (1794) và 1 quả đúc năm Bảo Đại 14 (1939), 2 khánh đồng cùng nhiều bia đá ghi công đức. Tượng tròn trong chùa có 35 pho được tạo tác chính ở giữa thế kỷ XIV.

Chùa Yên Mỹ đã được trùng tu lớn năm 2009 - 2010, tạo nên cảnh quan danh lam cổ tự bề thế của khu vực.

Đình và chùa Yên Mỹ còn lưu lại nhiều di vật kiến trúc, điêu khắc như cửa võng, cuốn thư, hoành phi, câu đối. Có bức đại tự: “Hựu quốc tăng long” (giúp nước tăng thêm thịnh vượng), hoặc đôi câu đối ca ngợi công đức của thần:

Khê tiền thuỷ nhiễu loan loan bích,

Miếu lý hoa khai thụ thụ hồng.

Nghĩa là:

Ngoài sông dâng nước quanh co lấp lánh màu biếc,

Trong miếu hoa đua nở cây, cây đều khoe sắc hồng.

Đình, chùa Yên Mỹ là một di tích kiến trúc và lịch sử có giá trị của Thủ đô. Riêng văn bia là nguồn tư liệu quý cho việc tìm hiểu đời sống văn hoá - xã hội của một làng quê văn hiến lâu đời. Đây còn là một di tích cách mạng và kháng chiến. Tháng 9 năm 1945, nhân dân đã họp mít tinh chào mừng ngày độc lập; đây là nơi liên lạc của các đồng chí hoạt động bí mật một thời chống Pháp. Trong chống Mỹ là nơi sơ tán của các cơ quan dân sự và lực lượng công an, bộ đội.

Đình, chùa Yên Mỹ đã được Bộ Văn hoá và Thông tin xếp hạng di tích lịch sử kiến trúc nghệ thuật năm 1995./.

Theo Hà Nội Danh thắng và Di tích tập 02