Đình, đền Định Công Thượng ( Hoàng Mai)

Đình Định Công Thượng thờ Hoàng Công (còn gọi là chàng Sơ) là con vua Hùng thứ 17 (Hùng Nghị Vương và bà Xuyến Nương). Ông sinh ra ở Định Công nên được đổi làm Định Công. Ông là người thông minh, có tài.

Dưới thời vua Hùng thứ 18 (Hùng Duệ Vương) ông được giao đánh dẹp ở vùng Châu Hoan, Châu Hàn, Châu Đông Hỷ, bắt sống được tướng giặc. Lúc về, ông đi qua Định Công và khao quân. Thời Thục An Dương Vương, ông được cử làm thống lĩnh thuỷ quân cùng Cao Sơn, Quý Minh làm tả hữu. Ông đã trấn giữ Quảng Đông 5 năm, sau được triệu hồi về nước. Trên đường về, ông mất ở cửa biển Bích Hải. Nhà vua lệnh cho dân Bích Hải lập đền thờ. Dân Định Công cho trùng tu cung miếu, xuân thu nhị kỳ, các quan đến làm lễ. Ông được phong Thượng đẳng phúc thần.

Nhân vật thứ hai được thờ ở đình Định Công Thượng là Đoàn Thượng, người đất Hồng Châu, giương ngọn cờ “phản Trần, phục Lý”. Ông có công chữa khỏi bệnh dịch cho dân Định Công.

Đình Định Công Thượng có Tam quan và Đại đình. Tam quan xây kiểu 4 trụ. Toà Đại đình bố cục theo kiểu chữ “đinh”, Đại bái 5 gian và Hậu cung 3 gian. Đại bái xây theo kiểu tường hồi bít đốc, gồm 6 bộ vì, gian giữa làm kiểu chồng rường bảy hiện phía trước, kèo kẻ suốt phía sau. Bốn vì còn lại làm kiểu vì kèo suốt trụ cột. Hậu cung làm kiểu chồng rường giá chiêng. Đình đã được tu bổ nhiều lần, có trang trí hoa dây, tích Phật, cánh sen, vân mây, tứ quý.

Đền Định Công Thượng thờ 3 vị tổ nghề kim hoàn là Trần Tiêu, Trần Điệu và Trần Hoà.

Đền có kết cấu kiểu chữ “đinh”, toà Tiền tế 5 gian, Hậu cung 3 gian. Ba gian giữa toà Tiền tế làm kiểu chồng diêm. Hậu cung có 2 vì kiểu chồng rường, không có cột, đầu vì đặt trên tường, trang trí chạm trổ hoa lá. Chân cột kê đá tảng hình vuông, chạm sừng tê bảo ngọc. Đền có cửa võng, đại tự, hoành phi, câu đối, long ngai, bài vị, sắc phong, thần phả, bia, khánh v.v...

Hội Định Công Thượng được tổ chức vào ngày 11 tháng hai âm lịch hàng năm. Đoàn rước khoảng 200 người với cờ, tán, lọng, kiệu, bát bửu... Giữa đoàn rước là 4 chàng trai áo hồng khênh kiệu rước ông ỷ, tiếp theo là 10 mâm oản chạy cùng hoa quả do các thiếu nữ đội nhịp nhàng tiến bước. Hội còn đón tiếp nhiều người làm nghề kim hoàn ở khắp nơi về thắp hương tưởng nhớ các vị tổ nghề. Hội còn có nhiều trò vui như kéo co, chọi gà, bắt vịt.

Đình và đền Định Công Thượng đã được Bộ Văn hoá và Thông tin xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật năm 1994./.

Theo Hà Nội Danh thắng và Di tích tập 01