Đình Gia Lâm, chùa Diên Phúc

Theo truyền thuyết, đình thờ Hộ Pháp cư sĩ họ Đặng, ông sinh năm 26 trước Công nguyên. Năm 18 tuổi, cha mẹ đều mất, ông đang học ở Gia Lâm, sau Hán Chiêu Đế cử làm Thái thú Giao Châu. Đi đánh giặc, ông phủ dụ bảo ban lễ nghĩa, quân giặc xin hàng. Nhân lúc nhàn rỗi ông quay lại dạy bảo dân điều ân nghĩa, dân chúng đều bái tạ. Đến đời Ai Đế, Vương Mãng làm loạn, ông đem quân trấn giữ quan ải, bị bao vây, ông phá vòng vây chạy về đến Long Biên và mất vào ngày 10 tháng 8 âm lịch. Vua nghe tin, bèn ban sắc cho làm phúc thần, lại cho các quận Cửu Chân, Nam Hải, Nhật Nam, Hải Dương, Gia Lâm cùng rước mỹ tự về thờ. Đình Gia Lâm dựng trên nền lớp học cũ của ông.

Đời Hán ông được phong Phó Tế cư sĩ đại vương. Đời Trần được phong là Đương Cảnh thành hoàng, Hộ Pháp cư sĩ đại vương. Đời Lê Thái Tổ phong làm Phó Tế cương nghị anh linh, ban sắc chỉ cho trang Gia Lâm tu sửa lại đền miếu để thờ phụng.

Đình quay hướng đông, mặt bằng hình chữ “nhị” gồm đình Thượng và đình Hạ có 5 gian 2 chái, hiện nay chỉ còn phần Hậu cung mới được tu tạo. Đình còn giữ được nhiều di vật quý: một tấm bia khắc ngọc phả năm Vĩnh Hựu thứ 6 (1740), bộ long ngai, bài vị, kiệu long đình, hoành phi, câu đối, ỷ thờ, bộ bát bửu.

Chùa thờ Phật, quay hướng nam, mặt bằng hình chữ “đinh”. Tiền đường 3 gian 2 dĩ, Hậu cung 2 gian, vì kiểu chồng rường, trang trí hoa văn hình học cách điệu.

Trong chùa còn nhiều hiện vật quý như: các pho tượng gỗ, nhang án, bia đá, chuông đồng.

Các ngày lễ hội (âm lịch): 10 tháng 1: lễ khai hạ; 11 tháng 2 là ngày sinh nhật Đức Thánh, mở hội 3 ngày, rước kiệu; 10 tháng 3 là đại hội mừng công, mở hội 10 ngày, làm bánh dầy, mía; 19 tháng 3 là rước lên chùa Xuân Quan (chợ Giàn, Bắc Ninh) lễ đại thỉnh pháp, thỉnh Phật, hát cửa đình; 10 tháng 8 là ngày hoá Phật, tế lễ, gói bánh chưng đường mật; 2 tháng 12: tế lễ 3 ngày.

Đình và chùa đã được Bộ Văn hoá và Thông tin xếp hạng di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật năm 1994./.

Theo Hà Nội Danh thắng và Di tích tập 01