Đình Phong Triều (huyện Phú Xuyên)

Đình Phong Triều thuộc thôn Phong Triều, xã Nam Triều, huyện Phú Xuyên còn được nhân dân gọi với cái tên khác là đình thờ Trần Công. Ngôi đình toạ lạc tại vị trí trung tâm của làng.

Căn cứ vào 2 nguồn tư liệu quý là cuốn thần phả và 2 đạo sắc phong hiện đang lưu giữ tại đình thì đình Phong Triều thờ vị thần là Đỗ Khắc Trung. Ngài sống ở thời Trần, vốn người làng Giáp Sơn, Kinh Chú, Hải Dương. Do có trí cao, tài rộng đã được làm quan tới chức Chi cục hậu thư. Trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông, thế kỷ thứ XIII, Đỗ Khắc Trung đã có công lao lớn đối với đất nước và được vua Trần Anh Tông ban cho Quốc tính (đổi họ Đỗ thành họ Trần), gọi là Trần Công. Trần Công được nhà vua luôn tin cậy và giao cho nhiều việc lớn, những việc nước quan trọng ngài đều được mời đến dự bàn.

Cuối đời, Trần Công được phong chức Thiếu bảo, ông còn là thầy dạy học cho Thái tử. Tước lộc cao Trần Công càng làm nhiều việc đức, trong đó có việc ban ruộng và tiền cho nhân dân Nam Triều. Khi ngài hoá, nhân dân Nam Triều đã biết ân đức và lập đền thờ suy tôn ngài làm Thành hoàng làng. Đình Phong Triều toạ lạc ở vị trí trung tâm làng, gồm các hạng mục: Hữu vu. Công trình chính Đại bái và Hậu Cổng, Đại bái, Hậu cung, Tả vu, cùng trên mặt bằng hình chữ “đinh”.

Đại bái gồm 3 gian, 2 chái trên mặt bằng 4 hàng chân. Nhìn chính diện, bộ phận mái toà Đại bái nổi bật với 4 đao uốn cong tựa thuyền rồng, mái lợp ngói mũi mỏng, trên bờ nóc là khối lưỡng long chầu nguyệt. Nội thất bên trong toà Đại bái, các bộ vì liên kết theo các cách thức khác nhau.

Bộ vì gian giữa kiểu: “Thượng giá chiêng, hạ cốn mê, bảy hiên”, bộ vì gian bên kiểu: “Thượng ván mê, hạ cốn mê, bảy hiên”. Các bức cốn được chạm kín theo các tích: Cờ Đế Thích, Lão vọng câu cá, đàn Bá Nha...

Toà Hậu cung gồm 3 gian, liên kết với toà Đại bái thành hình chuôi vồ. Các bộ vì toà Hậu cung có phần giống các bộ vì toà Đại bái. Chính điện toà này có bài trí một bộ long ngai và tượng của Trần Công. Ngoài ra còn có các đồ thờ khác như đỉnh đồng, hạc đồng... các câu đối, hoành phi có giá trị về điêu khắc.

Đình Phong Triều đã được Bộ Văn hoá và Thông tin xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật năm 1995./.

Theo Hà Nội Danh thắng và Di tích tập 01