Đình Phúc Xá

Hanoimoi| 05/06/2022 16:49

Phúc Xá là một ngôi làng cổ của kinh thành Thăng Long, xưa có tên là An Xá, nằm ở phía nam hồ Dâm Đàm (hồ Tây). Khi vua Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư ra Thăng Long (năm 1010) đã hạ chiếu di dân An Xá ra hai bên bờ và bãi giữa sông Hồng để lấy đất xây dựng kinh thành.

Ngôi làng cũng là nơi sinh ra vị anh hùng dân tộc Lý Thường Kiệt (1019 - 1105). Sau này, do quá trình bồi lở của sông Hồng, làng Phúc Xá chuyển về phía bờ Bắc, kéo theo sự di chuyển của đền Cơ Xá - tiền thân của đình Phúc Xá.
Đình Phúc Xá

Đình là nơi thờ Lý Thường Kiệt cùng các vị Thành hoàng: Tướng quân Đào Kỳ - Đại nguyên soái của Trưng Nữ Vương, 3 vị tướng của vua Hùng là Bảo Trung Ðại vương, Minh Khiết Ðại vương, Hiếu Công Ðại vương cùng 2 công chúa Hồng Nương và Hảo Nga - người đã phò giúp thuyền lương của dân làng Phúc Xá theo vua Lý Thánh Tông vào châu Hoan, châu Ái. Ngày nay, đình Phúc Xá (hay đình Bắc Biên) thuộc tổ dân phố số 8, phường Ngọc Thụy (quận Long Biên).

Trải qua nhiều lần trùng tu, sửa chữa lớn vào thời Nguyễn và những năm gần đây, kiến trúc đình Phúc Xá hiện nay mang dáng dấp của phong cách nghệ thuật cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, gồm các hạng mục kiến trúc được kết cấu theo kiểu chữ “đinh”, với cổng đình, sân, tòa đại bái, nhà tả - hữu mạc.

Trong đình hiện còn lưu giữ nhiều di vật, hiện vật quý, đặc biệt phải kể đến 2 quả chuông lớn, trong đó có chuông “An Xá tự chung” đúc năm Phúc Thái thứ 5 (1647), trên có bài minh ghi rõ Lý Thường Kiệt quê ở làng An Xá và 1 quả chuông đúc năm Chính Hòa thứ 11 (1690); 2 tấm bia dựng thời Nguyễn ghi việc trùng tu di tích; 8 đôi câu đối ca ngợi công tích của Lý Thường Kiệt; 7 đạo sắc phong niên đại thời Nguyễn... Tất cả đều được chạm khắc tinh xảo, mang giá trị nghệ thuật thế kỷ XVIII, XIX.

Hằng năm, hội làng Phúc Xá được tổ chức với quy mô lớn vào ngày 17 tháng Hai (âm lịch) với nhiều hoạt động phong phú. Đặc biệt là lễ rước nước mang nét đặc trưng của lễ hội truyền thống của các làng ven sông Hồng, thể hiện niềm mong cầu quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa. Cùng với đó là nghi lễ rước kiệu Thánh trang trọng, sôi nổi với sự tham gia của đông đảo người dân trong làng và khu vực lân cận.

Đình Phúc Xá là một trong những di tích quan trọng của làng Phúc Xá, nằm trong cụm di tích đình - đền - chùa Phúc Xá và là trung tâm sinh hoạt văn hóa tâm linh của cộng đồng. Năm 1993, đình Phúc Xá đã được xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

(0) Bình luận
  • Phố và phường qua những ngôi đình thờ tổ nghề trong phố cổ Hà Nội
    Hà Nội, trong lịch sử dài lâu của mình, được tạo nên bởi “phố” và “phường”. “Phố” và “phường” Hà Nội không chỉ là đơn vị hành chính mà còn hàm chứa những thăng trầm của lịch sử, những đổi thay của xã hội và những giá trị được kiến tạo bởi các cộng đồng dân cư Thăng Long - Hà Nội. Một trong những điểm nổi bật của quá trình kiến tạo này là sự gắn bó mật thiết giữa “phường” với tư cách là đơn vị hành chính đô thị và “phường” với tư cách là một tổ chức nghề nghiệp và “phố” là nơi buôn bán của cư dân đô thị. Trải qua thời gian, dấu ấn đậm nét của những phường nghề Thăng Long xưa vẫn được lưu lại ở các ngôi đình thờ tổ nghề ngay trong vùng lõi của Thủ đô, được gọi là khu phố cổ.
  • Kiến tạo bản sắc Hà Nội từ văn hóa dân gian
    Vốn được hiểu là tổng thể những đặc trưng văn hóa ổn định, bản sắc văn hóa của một nơi chốn trên thực tế lại không ngừng vận động, biến đổi qua thời gian. Bản sắc văn hóa Hà Nội cũng không phải ngoại lệ. Là kết quả của một quá trình kiến tạo lâu dài, bền bỉ, bản sắc văn hóa Hà Nội là sự kết tinh của quá trình đan xen, bồi đắp của những lớp trầm tích của đời sống dân gian và những mảng màu đa sắc của đời sống đô thị hàng nghìn năm. Trong quá trình này, văn hóa dân gian giữ vai trò nền tảng, từ đó, bản sắc văn hóa Hà Nội được định hình; và qua biết bao lớp vun bồi của giao lưu văn hóa, qua bao chảy trôi, thăng trầm của lịch sử, qua những tác động mạnh mẽ của kinh tế thị trường và toàn cầu hóa, vẫn có thể thấy vẻ đẹp đặc sắc của linh hồn phố thị Hà Nội được kiến tạo từ văn hóa dân gian.
  • Lễ hội chùa Vua xuân Bính Ngọ 2026: Đặc sắc cuộc thi “cờ người” đất Thăng Long – Hà Nội
    Thông tin UBND phường Hai Bà Trưng (TP. Hà Nội) cho biết, Lễ hội truyền thống chùa Vua - xuân Bính Ngọ 2026 sẽ diễn ra từ ngày 22 – 25/2 (mùng 6 đến mùng 9 tháng Giêng năm Bính Ngọ). Lễ hội được khai mạc vào sáng ngày 25/2 (ngày 9 tháng Giêng năm Bính Ngọ) tại chùa Vua (số 17 Thịnh Yên), trong đó đặc sắc nhất là phần thi cờ tướng.
  • Ngựa trong đời sống Thăng Long - Hà Nội
    Hà Nội có 5 địa danh gắn với chữ Mã là phố Kim Mã, hồ Mã Cảnh, phố Hòa Mã, phố Hàng Mã và đền Bạch Mã. Tuy nhiên, chữ Mã với nghĩa là ngựa thì chỉ có Kim Mã, Mã Cảnh và Bạch Mã. Tuy nhiên Bạch Mã với nghĩa ngựa trắng chỉ là truyền thuyết, còn chữ Mã trong Hàng Mã và Hòa Mã là chữ Nôm chỉ đồ cúng tế, quần áo mặc khi làm lễ.
  • Phường Hoàn Kiếm: Dâng hương kỷ niệm ngày hóa của Đức Hỏa Thần
    Sáng 17/11/2025, tại đền Hỏa Thần (số 30 Hàng Điếu, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội), Đảng ủy, HĐND, UBND, UB MTTQ phường Hoàn Kiếm phối hợp cùng Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội, Tiểu ban quản lý di tích Đền Hỏa Thần và nhân dân địa phương long trọng tổ chức lễ dâng hương kỷ niệm ngày hóa Đức Hỏa Thần.
  • Đồ chơi Trung thu Hà Nội xưa: Từ ký ức đến hành trình tiếp nối
    Rằm tháng Tám, tiếng trống hội, đèn ông sao, mùi bánh nướng, bánh dẻo… như đánh thức ký ức tuổi thơ trong mỗi người. Với trẻ nhỏ, Trung thu là đêm hội rước đèn, phá cỗ dưới trăng, còn với người lớn, đó là dịp trở về miền ký ức với những món đồ chơi dân dã. Năm nay, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam mang đến cho công chúng một trải nghiệm đặc biệt qua không gian nghệ thuật sắp đặt “Sắc Thu” (diễn ra từ 4/10 và kéo dài đến 4/11/2025). Trong không gian ấy, có nhiều đồ chơi truyền thống gắn với các làng nghề Hà Nộ
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • [Podcast] Truyện ngắn: Bóng làng nơi đáy ao (Kỳ 2)
    Ở làng Chiện này, cách đây năm mươi cái tết, người đàn ông nào vào tuổi ngũ tuần, thì được làng tặng con cá chép ao Sen. Ao Sen là ao chung của cả làng, có ý nghĩa quan trọng với cả cộng đồng. Ông Nền giờ đã ngoài sáu mươi, sau khi rời quân ngũ về đã làm liền hai khóa chủ tịch xã. Còn hơn nửa năm nữa, ông chỉ mong kết thúc nhiệm kì để được nghỉ ngơi.
  • Triển lãm 80 năm Ngày Bác Hồ ra Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến
    Trong khuôn khổ Lễ hội Làng Sen năm 2026, Triển lãm chuyên đề “80 năm Bác Hồ ra Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến” (19/12/1946 - 19/12/2026) sẽ diễn ra từ ngày 19/5 đến 23/5/2026 tại Bảo tàng Nghệ An - Xô Viết Nghệ Tĩnh. Lễ khai mạc được tổ chức lúc 8h ngày 19/5/2026.
  • [Podcast] Đêm Hà Nội và những thanh âm của thành phố
    Hà Nội thường được nhớ đến với vẻ đẹp cổ kính của ba mươi sáu phố phường, với những mái ngói rêu phong, hồ nước xanh trong và nhịp sống mang dáng vẻ thanh lịch của người Tràng An. Nhưng khi màn đêm buông xuống, thành phố lại khoác lên mình một diện mạo khác: vừa sâu lắng mà cũng vừa sống động hơn...
  • Thúc đẩy giao lưu văn hóa, du lịch giữa Việt Nam – Trung Quốc
    Ngày 14/5, tại Hà Nội, Sở Văn hóa và Du lịch Khu tự trị dân tộc Choang (Quảng Tây, Trung Quốc) phối hợp Trung tâm Văn hóa Trung Quốc tại Hà Nội tổ chức chương trình “Trà hài hòa Thế giới - Nhã tập 2026” và giới thiệu văn hóa, du lịch với chủ đề “Gặp gỡ Quảng Tây (Bách Sắc)”.
  • Quyết định nhiều nội dung về kinh tế - xã hội để đất nước phát triển nhanh, bền vững
    Trong trong công tác lập pháp, tại kỳ họp thứ nhất vừa qua, Quốc hội khóa XVI đã xem xét, thông qua nhiều nội dung về kinh tế - xã hội cùng các nội dung quan trọng khác, từ đó kịp thời thể chế hóa Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV và các kết luận của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Đừng bỏ lỡ
Đình Phúc Xá
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO