Đô thị và  quản lý đô thị

Giử đây, bên cạnh những đóng góp to lớn nhiửu mặt và o việc nâng caođời sống và  sức phát triển của đất nước, hầu hết các đô thị trên thế giới đang đứng trước hà ng loạt các thách thức của nạn ô nhiễm, tệ ùn tắc giao thông, sự bùng nổ dân số, việc mất cân đối trong cung cấp nước sạch sinh hoạt và  xử­ lý chất thải, tốc độ đô thị hóa quá cao vượt quá bản chất tự nhiên cùng với việc xuất hiện tệ nạn xã hội (mại dâm, tệ nghiện hút, trẻ em bị bử rơi phải sống lang thang...) nhiửu công trình nghiên cứu cảnh báo rằng nếu các vấn đử trên không sớm được khắc phục thì các thế hệ tiếp theo sẽ phải bử và o đấy lượng tiửn của gấp nhiửu lần hiện nay mà  kết quả thế nà o thì không thể nắm chắc được.

Аối với Việt Nam, các vấn đử vử đô thị và  quản lý đô thị còn khá mới mẻ mặc dù cả nước đã có khoảng 500 đô thị các loại. Bởi vậy việc từng bước tìm hiểu các vấn đử vử đô thị và  kinh nghiệm quản lý đô thị ở các nước trên thế giới là  vô cùng cần thiết.

Vấn đử đô thị và  quản lý đô thị luôn được quan tâm

Dưới mỗi góc độ khác nhau người ta nhìn nhận đô thị ở những đặc điểm khác nhau. Một số người cho rằng đô thị trước hết phải là  Thị (là  nơi giao lưu buôn bán, trao đổi hà ng hóa, ở đây xuất hiện một tầng lớp người sống không dựa và o nghử nông...) đồng thời phải là  đô (nơi trung tâm hà nh chính của một vùng...). Một số người khác lại nói rằng trên thế giới có nhiửu đô thị mà  nơi đó chủ yếu mọi họat động đửu liên quan tới các dịch vụ, du lịch hoặc ngân hà ng và  cư dân ở đó có một cuộc sống rất tốt đẹp hoà n toà n theo đúng chuẩn mực của lối sống đô thị. Vậy thực chất đô thị là  thế nà o?

Theo quan điểm chung, đô thị là  một trung tâm dân cư có tính tổ chức cao và  khá vững chắc. Аây chính là  một trong những thà nh tựu lớn nhất của xã hội loà i người. Không chỉ đơn giản là  nơi sinh sống, đô thị là  động lực của nửn văn minh, là  nơi văn hóa nẩy sinh và  phát triển, là  trung tâm tăng trưởng kinh tế và  sự thịnh vượng. Thông thường, đô thị được hiểu là  vùng tập trung dân cư đông đúc, tập hợp nhiửu cơ sở kinh doanh, những xí nghiệp, trường học, nhà  thử và  các công sở.

Ở Mử¹, đô thị là  một không gian thà nh thị hợp thà nh tổ chức chính thức bởi một đạo luật chung hay của cơ quan lập pháp bang. Hiến chương thà nh lập của nó là  văn kiện quy định chi tiết cơ cấu tổ chức của chính quyửn đô thị và  phạm vi quyửn hạn của nó. Аô thị được phân biệt với là ng xã bởi bản chất hợp nhất của nó còn tầm cỡ to nhử không phải là  yếu tố quyết định. Một số đô thị ở Mử¹ chỉ có hơn 3.000 dân trong khi một số là ng lại có số dân lớn hơn nhiửu.

Ở àšc và  Canada, đô thị là  một thuật ngữ được áp dụng đối với các đơn vị chính quyửn tự trị dưới chính quyửn Bang hay tỉnh. Ở New Di Lân, những thị xã và  phồn vinh được gọi là  đô thị. Ở Anh, đô thị chỉ đơn thuần là  cái tên chính thức gắn cho một thị xã thông qua một đạo luật đặc biệt.

Sự tăng trưởng và  phát triển của các đô thị có thể là  ngẫu nhiên, tự phát, nhưng sự thà nh lập để cho ra đời một đô thị thì không bao giử là  một sự tình cử. Mỗi đô thị xuất hiện tại một địa điểm, và o một thời điểm nà o là  hoà n toà n có lý do của nó. Ví dụ: San Francisco xuất hiện là  do cuộc đổ xô đi tìm và ng năm 1849 cũng như việc tìm đến những bến cảng tráng lệ của nó. Các đô thị khác được lập ra như những trung tâm thương mại, nghiên cứu hay nơi thử cúng.

Việc xác định vị trí để xây dựng các đô thị cũng hết sức khoa học và  lý thú. Bởi vì 2 nhu cầu đầu tiên của cư dân là  nước và  lương thực nên nhiửu đô thị đã được đặt ở gần các con sông, hồ lớn hay biển và  chúng thường gần các khu nông nghiệp. Аây là  sự thật đối với vị trí các đô thị từ thời cổ đại đến nay, mặc dù giao thông hiện đại đã có những tiến bộ khổng lồ.

Hiện nay, các đô thị được xác định bởi các dấu hiệu đặc biệt: Vị trí, chức năng hay trí thức văn hóa. Rotterdam, Amsterdam, Barcelona, San Francisco, Singapore, Hong Kong và  Genoa được biết tới qua các bến cảng của nó. Antwerp (Bỉ) là  thà nh phố cảng nhưng có lẽ nó lại nổi tiếng và  được mọi người biết tới nhiửu hơn qua thị trường kim cương. Zurich (Thụy sĩ) nổi tiếng là  trung tâm ngân hà ng.

Trái tim của Florence (Italia) là  bảo tà ng văn hóa và  nghệ thuật Renaissane. Chicago là  trung tâm chế biến thực phẩm lớn của thế giới. Detroil nổi tiếng do sản xuất ô tô và  Pittsburgh là  nơi sản xuất thép. Hollywood nổi tiếng là  thủ đô điện ảnh Mử¹ và  quốc tế.

Аô thị là  một thực thể lớn, phức tạp, luôn luôn biến động và  phát triển rất đa dạng. Nhưng trước hết nó luôn là  nơi tập trung cư dân với mật độ cao, có tính tổ chức chặt chẽ. Bởi vậy, thông qua kinh nghiệm của thế giới, chúng ta nhận thấy rằng muốn quản lý tốt các đô thị phải đặc biệt quan tâm tới yếu tố con người, tới việc nắm bắt được tâm lý cư dân đô thị để có thể đưa ra được những giải pháp quản lý hữu hiệu mang tính khả thi. Аô thị “ tập hợp cư dân có tính tổ chức cao với mật độ lớn “ cần phải được quản lý bởi một hệ thống pháp luật, được đà o tạo bà i bản và  có sức hoạt động linh hoạt. Аây chính là  yếu tố quan trọng giúp cho sự phát triển của đô thị hà i hòa và  có hiệu quả.