Giá trị lịch sử không bao giờ cũ

Sau 77 năm, thành công của Cách mạng tháng Tám vẫn để lại nhiều bài học lịch sử quý giá. Bài học lớn nhất vẫn còn nguyên giá trị đến hôm nay chính là phải có những hành động cụ thể để củng cố niềm tin, tập hợp và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân.

Điểm tựa vững chắc nhất là lòng dân

Những ngày mùa Thu tháng Tám của 77 năm về trước, từ Khu Giải phóng Tân Trào, lệnh Tổng Khởi nghĩa đã được truyền đi khắp cả nước. Từ Hà Nội cũng như cả nước, hơn 20 triệu người dân Việt Nam đã đứng lên khởi nghĩa, làm nên thắng lợi vĩ đại của cuộc Cách mạng tháng Tám, giành chính quyền về tay Nhân dân. Thắng lợi vĩ đại của cuộc Cách mạng tháng Tám đã thể hiện sức mạnh của lòng dân, sức mạnh đại đoàn kết, lấy dân làm gốc. Bài học này tiếp tục được vận dụng trong cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ và xây dựng đất nước thời kỳ đổi mới, hội nhập.

Như các nhà nghiên cứu đã chỉ ra, Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công mau lẹ do nhiều nguyên nhân, trong đó, nguyên nhân quan trọng, có ý nghĩa quyết định là sự lãnh đạo đúng đắn, sáng suốt, khéo léo của Đảng; là sự vận dụng và phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin trong điều kiện cụ thể của nước ta một cách đúng đắn, độc lập, tự chủ và sáng tạo.

Đảng có phương pháp, chiến lược, chiến thuật cách mạng phù hợp, linh hoạt; nhận thức, chủ động đón thời cơ và kiên quyết chớp thời cơ, tiến hành tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước. Thành công đó còn đến từ tinh thần yêu nước, đoàn kết, ý chí quật cường của các tầng lớp Nhân dân ta. Đó còn là khả năng nhận định, đón nhận những yếu tố thuận lợi cho phong trào đấu tranh giải phóng của các dân tộc bị áp bức của cộng đồng tiến bộ quốc tế...

Như GS.TS Mạch Quang Thắng (Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh) khẳng định, để đi đến Cách mạng tháng Tám, Đảng đã có sự chuẩn bị kỹ lưỡng suốt 15 năm cả về đường lối với sự ra đời của Đảng năm 1930, cả tổng diễn tập (1930 – 1931), cao trào cách mạng Xô viết - Nghệ Tĩnh, chuẩn bị cả cao trào (1936 - 1939) và đặc biệt (1939 - 1945). Chuẩn bị chớp thời cơ, nắm tình thế cách mạng, chuẩn bị chuyển hướng chỉ đạo chiến lược, chuẩn bị các mặt, phát động phong trào, kết hợp sức mạnh dân tộc, sức mạnh quốc tế. Đó là sự chuẩn bị rất kỳ công.

Sau khi lệnh tổng khởi nghĩa được phát đi và được toàn thể Nhân dân đồng tình hưởng ứng. Sáng ngày 19/8, hàng chục vạn Nhân dân tiến về Quảng trường Nhà hát Lớn Hà Nội. Cuộc mít tinh trở thành cuộc biểu tình vũ trang tiến vào chiếm Phủ Khâm sai Bắc Kỳ, trại lính bảo an và các cơ sở của chính phủ bù nhìn, đánh dấu một mốc son trong dòng chảy lịch sử.

Cách mạng tháng Tám thành công dẫn đến sự ra đời nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa là thắng lợi vĩ đại của Nhân dân ta và là sự kiện có tầm vóc thời đại, có ý nghĩa quốc tế sâu sắc; là nguồn cổ vũ, động viên to lớn đối với các dân tộc thuộc địa, Nhân dân bị áp bức, bóc lột trên thế giới vùng lên đấu tranh giành độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.

Trong những bài học lịch sử từ Cách mạng tháng Tám, bài học lớn nhất, sau này chi phối toàn bộ tiến trình cách mạng, 30 năm kháng chiến, xây dựng chủ nghĩa xã hội, hơn 35 năm đổi mới, chính là bài học về phát huy sức mạnh của đại đoàn kết toàn dân, dựa vào dân, đúng như Bác Hồ đã nói: "Sự nghiệp cách mạng bắt đầu từ dân, cuối cùng cũng vì dân". Trên cơ sở lợi ích, nhu cầu, nguyện vọng của Nhân dân để tổ chức, tập hợp họ vùng lên đấu tranh “lấy sức ta giải phóng cho ta”.

Tiếp tục củng cố niềm tin

Như các nhà nghiên cứu đã nhận định "Nhiều bài học đã được rút ra từ lịch sử cuộc Cách mạng tháng Tám, trong đó có bài học về sự gắn bó máu thịt giữa Đảng tiên phong và quần chúng Nhân dân". Như tại Hà Nội, chính sức mạnh như triều dâng thác đổ của hơn 20 vạn người dân đã làm nên cuộc Tổng khởi nghĩa dành chính quyền ngày 19/8. Từ đây cũng chỉ ra rằng, để được Nhân dân tin yêu, ủng hộ thì người cán bộ, đảng viên phải thực sự gần dân, lắng nghe, thấu hiểu Nhân dân, và hơn hết, phải đứng ở vị trí tiên phong, là người lãnh đạo và là tấm gương sáng để Nhân dân noi theo.

Cùng với đó là bài học to lớn về xây dựng, củng cố và phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân, khẳng định vai trò và sức mạnh của quần chúng Nhân dân. Bài học này tiếp tục được vận dụng thành công trong cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, xây dựng đất nước trong thời kỳ đổi mới và hội nhập.

Bài học về huy động sức dân, tin dân, trọng dân cũng cần được coi trọng. Hiện nay, trong tiến trình xây dựng đất nước, nhiều vấn đề mới đã nảy sinh chưa được giải quyết kịp thời, khiến lòng tin của người dân đối với Đảng, chính quyền tại một số nơi đang bị thử thách, thậm chí giảm sút nghiêm trọng. Mà nguyên nhân chủ yếu là do một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, trong đó có cán bộ lãnh đạo, quản lý còn thiếu gương mẫu, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống. Để giải quyết tình trạng này, điều quan trọng là phải có những hành động cụ thể để người dân tin tưởng.

Trong những năm vừa qua, hàng loạt Nghị quyết đỉnh đốn Đảng được ban hành, chấn chỉnh chất lượng đội ngũ cán bộ, xử lý nghiêm minh những sai phạm. Hàng loạt cán bộ, đảng viên vi phạm đã bị xử lý kỷ luật và xử lý hình sự.

Như PGS.TS Nguyễn Trọng Phúc (nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng) nhận định, có thể nói rằng, trong lịch sử xây dựng Đảng, chưa có giai đoạn nào chúng ta xử lý nhiều cán bộ, trong đó có nhiều cán bộ cấp cao như thế. Điều đó mang lại niềm tin trong Nhân dân về việc xử lý tham nhũng, thoái hóa… không có vùng cấm. Đây là việc tích cực, Đảng quyết tâm rà soát, làm rốt ráo hơn nữa; xử lý kiên quyết hơn nữa những người vi phạm, thực sự làm trong sạch đội ngũ, từ đó, củng cố thêm niềm tin trong dân.

Tầm vóc vĩ đại và thành quả của Cách mạng tháng Tám đã hòa vào dòng chảy lịch sử của dân tộc Việt Nam. Những bài học từ thành công của Cách mạng tháng Tám năm 1945 vẫn mãi là tài sản vô giá về cả lý luận và thực tiễn. Trách nhiệm của các thế hệ hôm nay và mai sau là kế thừa, phát huy sáng tạo giá trị tinh thần và bài học kinh nghiệm giành thắng lợi của Cách mạng tháng Tám gắn liền với sự chuyển biến của thế giới và thời cuộc.