Hà Nội sửa đổi, bổ sung quy định phân cấp nguồn thu, chi để mô hình chính quyền địa phương 2 cấp hoạt động hiệu quả

Việc ban hành Nghị quyết trên đảm bảo các cơ sở chính trị và thực hiện của đất nước, Thành phố. Cụ thể, Nghị quyết số 60-NQ/TW ngày 12/4/2025 Hội nghị lần thứ 11 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII, đã chỉ rõ: “Về tổ chức bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp: Đồng ý chủ trương tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp: Cấp tỉnh (tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương), cấp xã (xã, phường, đặc khu trực thuộc tỉnh, thành phố); kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện từ ngày 1/7/2025 sau khi Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 và Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025 (sửa đổi) có hiệu lực thi hành”.

Do đó, HĐND Thành phố cần thiết ban hành Nghị quyết sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 22/2022/NQ-HĐND ngày 8/12/2022 khi tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp theo trình tự, thủ tục rút gọn. Trên cơ sở thực tiễn, hiện nay, thành phố Hà Nội đang thực hiện phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa các cấp ngân sách, định mức phân bổ ngân sách thành phố Hà Nội và tỷ lệ phần trăm phân chia nguồn thu giữa các cấp ngân sách giai đoạn 2023-2025 theo Nghị quyết số 22/2022/NQ-HĐND ngày 8/12/2022 của HĐND Thành phố.

Việc phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi cụ thể, rõ ràng đối với từng cấp ngân sách (Thành phố/quận, huyện, thị xã/xã, thị trấn) đã góp phần nâng cao tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong quản lý tài chính - ngân sách của mỗi cấp ngân sách, tăng tính chủ động, đảm bảo kịp thời kinh phí thực hiện nhiều nhiệm vụ chính trị - xã hội quan trọng, đảm bảo an ninh trật tự, các chính sách an sinh xã hội, thực hiện các nhiệm vụ phòng chống thiên tai, dịch bệnh và các nhiệm vụ đột xuất khác phát sinh.

Nhiều địa phương đã chủ động cân đối thu - chi, tăng hiệu quả sử dụng ngân sách và đẩy nhanh tiến độ đầu tư phát triển hạ tầng. Đồng thời, với việc thực hiện phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi hiện nay đã khơi dậy tiềm năng phát triển ở cơ sở, tạo điều kiện cho các địa phương có nguồn lực được chủ động nâng cao chất lượng cung ứng dịch vụ công sử dụng ngân sách để đáp ứng nhu cầu người dân trên địa bàn.

Thực hiện Kết luận số 127-KL/TW ngày 28/2/2025 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về triển khai nghiên cứu, đề xuất tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, Nghị quyết số 60-NQ/TW ngày 12/4/2025 Hội nghị lần thứ 11 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII, từ ngày 1/7/2025 sẽ không tổ chức đơn vị hành chính cấp huyện và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp gồm cấp tỉnh và cấp xã.

Vì vậy, để có cơ sở điều chỉnh, giao dự toán ngân sách năm 2025 cho các xã, phường sau sắp xếp đảm bảo nguồn ngân sách để thực hiện các nhiệm vụ được giao từ ngày 1/7/2025 cần thiết phải ban hành Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số nội dung quy định tại Nghị quyết số 22/2022/NQ-HĐND ngày 8/12/2022 về phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa các cấp ngân sách, định mức phân bổ ngân sách thành phố Hà Nội và tỷ lệ phần trăm phân chia nguồn thu giữa các cấp ngân sách giai đoạn 2023-2025.

Nghị quyết gồm 3 Điều và 2 Phụ lục. Trong đó “Điều 1. Quy định nội dung sửa đổi, bổ sung: Sửa đổi, bổ sung Phụ lục số 01- phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa các cấp ngân sách thành phố Hà Nội; Thay thế Phụ lục số 03 – Tỷ lệ phần trăm (%) phân chia nguồn thu giữa các cấp ngân sách thành phố Hà Nội giai đoạn 2023-2025. Điều 2. Hiệu lực thi hành và Điều 3. Tổ chức thực hiện.

Về nguyên tắc xây dựng Nghị quyết, Sở Tài chính Hà Nội cho biết phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa các cấp ngân sách giữ nguyên nguồn thu, nhiệm vụ chi của ngân sách cấp Thành phố và ngân sách xã theo quy định tại Nghị quyết số 22/2022/NQ-HĐND ngày 8/12/2022 của HĐND Thành phố. Nguồn thu, nhiệm vụ chi của ngân sách phường thực hiện theo nguồn thu, nhiệm vụ chi ngân sách xã quy định tại Nghị quyết số 22/2022/NQ-HĐND ngày 8/12/2022 của HĐND Thành phố. Điều chỉnh toàn bộ nguồn thu, nhiệm vụ chi của ngân sách cấp quận, huyện, thị xã về ngân sách cấp Thành phố làm cơ sở giao dự toán ngân sách năm 2025 ngân sách Thành phố và giao dự toán ngân sách cấp xã, phường được thuận lợi, đồng bộ.

Việc đề xuất nêu trên đảm bảo quy định pháp lý về ngân sách nhà nước theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước; đảm bảo tính thống nhất và tập trung trong quản lý ngân sách những tháng cuối năm 2025 kể từ ngày 1/7/2025 khi tổ chức chính quyền 2 cấp. Ngoài ra, nhằm tối ưu hóa việc phân bổ ngân sách, giảm trùng lặp trong nhiệm vụ chi giữa các cấp, chủ động hơn trong việc điều tiết, phân cấp nhiệm vụ chi giữa 02 cấp ngân sách và nhiệm vụ chi giữa các sở, ngành và các phường, trên cơ sở nguyên tắc phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa các cấp ngân sách nêu trên, Thành phố quyết định phân bổ, giao dự toán ngân sách cấp Thành phố và ngân sách cấp xã để các cơ quan, đơn vị có nguồn kinh phí hoạt động ngay từ ngày 1/7/2025.

Nguyên tắc điều chỉnh nêu trên chỉ thực hiện trong năm ngân sách 2025. Sau khi chính quyền 2 cấp đi vào hoạt động ổn định, trên cơ sở báo cáo tổng kết, đánh giá phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa các cấp ngân sách và định mức phân bổ ngân sách Thành phố và tỷ lệ phần trăm phân chia nguồn thu giữa các cấp ngân sách giai đoạn 2023-2025, Thành phố sẽ đề xuất phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa các cấp ngân sách, định mức phân bổ ngân sách thành phố Hà Nội và tỷ lệ phần trăm phân chia nguồn thu giữa các cấp ngân sách để thực hiện từ năm 2026 phù hợp với các quy định của Luật Ngân sách nhà nước (sửa đổi), phân cấp quản lý kinh tế - xã hội một số lĩnh vực....

Đối với việc điều chỉnh tỷ lệ phần trăm (%) phân chia các khoản thu giữa các cấp ngân sách thành phố Hà Nội giữ nguyên tỷ lệ phần trăm (%) phân chia nguồn thu ngân sách xã; các khoản thu có điều tiết cho ngân sách cấp huyện không còn tỷ lệ phần trăm (%) phân chia nguồn thu cho ngân sách cấp huyện và điều chỉnh tăng tương ứng tỷ lệ phần trăm (%) phân chia nguồn thu ngân sách cấp Thành phố (do chuyển các khoản thu ngân sách cấp huyện về ngân sách cấp Thành phố). Đối với các khoản thu ngân sách phường thì ngân sách cấp Thành phố hưởng 100%./.