Hà  Nội thiếu kiên quyết trong xử­ lý vi phạm pháp luật đất đai

Song, kết quả giám sát mới đây của Hội đồng Nhân dân thà nh phố Hà  Nội vẫn cho thấy nhiửu tồn tại vử tình hình sử­ dụng đất của các tổ chức được Nhà  nước giao đất, cho thuê đất để thực hiện dự án trên địa bà n.

Nhiửu đợt kiểm tra, xử­ lý, vẫn còn 583 dự án vi phạm

Bà  Phạm Thị Thanh Mai, Phó Trưởng Ban Kinh tế và  Chính sách - Hội đồng Nhân dân thà nh phố Hà  Nội, cho biết từ thực tế kiểm tra tại các quận, ngà nh như Tây Hồ, Cầu Giấy, Hai Bà  Trưng, Nam Từ Liêm và  Sở Tà i nguyên và  Môi trường, tình hình vi phạm pháp luật lĩnh vực đất đai của các tổ chức (trọng tâm là  các dự án sử­ dụng nguồn vốn ngoà i ngân sách) vẫn còn tồn tại dưới nhiửu hình thức và  mức độ khác nhau. Phổ biến là  tình trạng chậm đưa đất và o sử­ dụng trên 12 tháng liên tục kể từ khi được giao đất trên thực địa (209 dự án), chậm tiến độ thực hiện dự án trên 24 tháng (172 dự án), chưa hoà n thà nh nghĩa vụ tà i chính (72 dự án với số tiửn 4.715 tỷ đồng), sử­ dụng đất sai mục đích hoặc sai quy hoạch (130 dự án). 

Аáng lưu ý, trong số nà y, có những dự án vi phạm nhiửu hình thức (chậm triển khai, sử­ dụng sai mục đích, chưa hoà n thà nh nghĩa vụ tà i chính), như dự án xây dựng công trình công cộng, dịch vụ thương mại và  văn phòng cho thuê tại phường Yên Hòa, quận Cầu Giấy do Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thà nh viên 19/12 là m chủ đầu tư; dự án xây dựng tại ô đất CXTT và  ô đất NT trong khu đô thị Mễ Trì Hạ, quận Nam Từ Liêm do Công ty tu tạo và  phát triển nhà  Hà  Nội là m chủ đầu tư, được giao thực hiện từ năm 2002...

Chỉ tính riêng quận Nam Từ Liêm, trong tổng số khoảng 100 dự án đang thực hiện trên địa bà n, đã có 58 dự án có vi phạm, trong đó 21 dự án đã giải phóng mặt bằng xong nhưng chủ đầu tư không thực hiện dự án (để hoang hóa), 8 dự án chậm tiến độ, 29 dự án giải phóng mặt bằng kéo dà i, cá biệt có chủ đầu tư được giao đất nhưng không lỉên hệ với quận để tiến hà nh các thủ tục giải phóng mặt bằng. Аơn cử­ như dự án đầu tư xây dựng Trung tâm văn hóa Việt Là o của Công ty cổ phần đầu tư và  thương mại Thủ đô, dự án xây dựng văn phòng tại phường Xuân Phương của Công ty Vạn Xuân, dự án đầu tư xây dựng nhà  ở chiến sử¹ Interpol, xã Mử¹ Аình của Công ty Bắc Hà ...

Thực tế vi phạm của hầu hết các dự án đã kéo dà i từ nhiửu năm nay, nhưng Аoà n Giám sát Hội đồng Nhân dân thà nh phố nhấn mạnh đến việc xử­ lý vi phạm của các ngà nh chức năng và  địa phương còn hạn chế, thiếu kiên quyết. Một số dự án đã được Аoà n giám sát kiến nghị xử­ lý nhưng chậm chuyển biến, xử­ lý không dứt điểm gây bức xúc trong nhân dân (gồm dự án xây dựng nhà  ở và  văn phòng là m việc tại phường Yên Phụ của Công ty Trách nhiệm hữu hạn IDC; dự án Sông Hồng City của Công ty phát triển đô thị; dự án Tòa nhà  trung tâm văn hóa, thương mại, dịch vụ, văn phòng và  chung cư cao cấp tại 105 Chu Văn An, Hà  Đông của Công ty cổ phần đầu tư Sà i Gòn-Hà  Nội). 

Thậm chí có dự án chính quyửn địa phương kiến nghị thu hồi nhiửu lần, Ủy ban Nhân dân thà nh phố đã chỉ đạo thu hồi dự án, lập hồ sơ thu hồi đất từ năm 2014 song đến nay vẫn chưa được xử­ lý dứt điểm (như Dự án xây dựng Bệnh viện Chữ thập Аử tại quận Hoà ng Mai, dự án đầu tư xây dựng văn phòng tại phường Xuân Phương của Công ty Vạn Xuân; dự án đầu tư xây dựng tổ hợp thương mại siêu thị văn phòng và  nhà  ở để bán tại quận Hoà ng Mai của Công ty cổ phần kim khí Hà  Nội). Có những dự án được gia hạn nhiửu lần, thậm chí sử­ dụng sai mục đích vẫn được gia hạn (dự án Trường mầm non khu đô thị Аồng Tầu tại ô đất B8-NT của Công ty Trách nhiệm hữu hạn phát triển giáo dục Nam Hà  Nội; dự án văn phòng là m việc và  trung tâm dạy nghử tại số 268 Trung Kính của Công ty cổ phần xây dựng hạ tầng Sông Аà )...

Việc thực hiện kết luận thanh tra chưa cao

Kết quả giám sát mới đây cũng cho thấy, hiệu quả, hiệu lực thực hiện một số kết luận thanh tra, các văn bản gia hạn thời gian thực hiện dự án chưa cao. Cụ thể như dự án đầu tư xây dựng khu đô thị mới Tứ Hiệp do Công ty cổ phần Tứ Hiệp-Hồng Hà  là m chủ đầu tư có kết luận thanh tra từ 25/11/2013 nhưng đến ngà y 17/4 Sở Tà i nguyên và  Môi trường kiểm tra việc thực hiện kết luận thanh tra Công ty vẫn chưa thực hiện? Một số dự án vi phạm đã có quyết định thu hồi đất để giao cho tổ chức khác quản lý, sử­ dụng song chưa được thực hiện dứt điểm. Hay một số dự án đến hết thời gian gia hạn song vẫn chưa triển khai, chưa khắc phục vi phạm.

Theo bà  Mai, một số kiến nghị của Thường trực Hội đồng Nhân dân Thà nh phố trong đợt giám sát năm 2012 đến nay vẫn chưa được thực hiện tốt vẫn chưa quy định thống nhất tiêu chí xem xét gia hạn thời gian sử­ dụng đất đối với các dư án chậm triển khai nên một số dự án vi phạm nhiửu hình thức vẫn được xem xét gia hạn; việc công khai các tổ chức vi phạm pháp luật đất đai chưa được thực hiện thường xuyên; hay công tác phối hợp, cung cấp thông tin giữa sở, ngà nh, thà nh phố với địa phương vẫn còn hạn chế...

Phân tích nguyên nhân của tình trạng nà y, Аoà n giám sát cho rằng, bên cạnh việc quy định vử quản lý đất đai thường xuyên thay đổi gây khó khăn khi áp dụng thực tế thì một số dự án chậm triển khai do phải tạm dừng để rà  soát quy hoạch sau hợp nhất; một số dự án không còn phù hợp với quy hoạch phân khu phải là m thủ tục điửu chỉnh. Ngoà i ra, không ít chủ đầu tư gặp khó khăn vử tà i chính do bị ảnh hưởng của suy thoái kinh tế kéo dà i.

Song, Аoà n Giám sát Hội đồng Nhân dân thà nh phố khẳng định, nhiửu địa phương vẫn còn yếu kém, chưa chặt chẽ trong việc thẩm định năng lực nhà  đầu tư, nhất là  nhà  đầu tư thực hiện nhiửu công trình, dự án ở nhiửu quận, huyện khác nhau, có tình trạng nhà  đầu tư lợi dụng để chiếm giữ đất mà  không đưa đất và o sử­ dụng kịp thời. Trong khi đó, công tác thanh tra, kiểm tra việc sử­ dụng đất còn hạn chế, chưa thường xuyên; việc tham mưu xử­ lý vi phạm của các sở, ngà nh (Tà i nguyên và  Môi trường, Kế hoạch và  Đầu tư) đối với một số dự án còn thiếu kiên quyết, đôi lúc chưa kịp thời, triệt để. Аặc biệt, việc đôn đốc, kiểm tra hực hiện kết luận sau thanh tra và  giải quyết kiến nghị của các quận, huyện còn chậm; thời gian ban hà nh quyết định thu hồi đất của tổ chức vi phạm sau khi có kết luận thanh tra thường kéo dà i...
Kiên quyết không giao đất cho các tổ chức vi phạm vử đất đai

Trên cơ sở đó, Hội đồng Nhân dân thà nh phố Hà  Nội kiến nghị Bộ Tà i nguyên và  Môi trường nghiên cứu, trình Chính phủ báo cáo Quốc hội chỉnh sử­a quy định tiết điửu 64 Luật Аất đai năm 2013; sớm có hướng dẫn chi tiết vử thu tiửn đối với thời gian chậm tiến độ của các tổ chức được gia hạn, nhất là  đối với những trường hợp giao đất thu tiửn sử­ dụng đất.

Hội đồng Nhân dân thà nh phố cũng kiến nghị Ủy ban Nhân dân thà nh phố và  các địa phương chỉ đạo rà  soát, nâng cao chất lượng thẩm tra, thẩm định chặt chẽ và  quyết định giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử­ dụng đất cho các tổ chức phải đáp ứng đầy đủ các điửu kiện tại khoản 3, điửu 58 Luật Аất đai năm 2013; kiên quyết không giao đất cho các tổ chức đang có vi phạm vử sử­ dụng đất đai; không xem xét gia hạn thời gian sử­ dụng đất, không gia hạn thời gian nộp tiửn sử­ dụng đất, không điửu chỉnh tiến độ thực hiện dự án trong giấy chứng nhận đầu tư đối với các dự án sử­ dụng đất sai mục đích.

Thời gian tới, cùng với việc tăng cường thanh-kiểm tra, giám sát thực hiện kết luận thanh-kiểm tra, nhất là  các dự án được gia hạn thời gian sử­ dụng đất, các sở, ngà nh và  địa phương cần tổng hợp, phân loại chính xác các hình thức vi phạm của các tổ chức để đử xuất xử­ lý đúng; đồng thời có giải pháp đồng bộ trong xử­ lý, kiên quyết thu hồi đất những dự án chậm triển khai kéo dà i, vi phạm pháp luật đất đai do chủ đầu tư cố tình chây ử³ không thực hiện dự án dù đã giải phóng mặt bằng xong, nhằm hạn chế bức xúc trong nhân dân./.