Không để khói thuốc “làm xấu” môi trường học tập

Theo điều tra toàn cầu năm 2010 về sử dụng thuốc lá ở người trưởng thành (trên 15 tuổi), Việt Nam thuộc nhóm 15 nước có số người hút thuốc cao nhất trên thế giới. Tỷ lệ nam giới trưởng thành hút thuốc là 47,7%. Hiện Việt Nam có khoảng 33 triệu người không hút thuốc thường xuyên hít phải khói thuốc tại nơi làm việc. Còn theo Điều tra tình hình sử dụng thuốc lá trong học sinh từ 13 - 15 tuổi vào năm 2014, tỷ lệ hút thuốc lá trong học sinh nam là 4,9% và học sinh nữ là 0,2%. Tỷ lệ hút thuốc này tuy có giảm (khoảng 1%) so với điều tra năm 2007. Tuy nhiên, vẫn còn 47,7% học sinh thường xuyên hút thuốc thụ động tại nhà; 66,5% học sinh phơi nhiễm với khói thuốc tại các địa điểm công cộng trong nhà.

Ngoài tác hại đến sức khỏe, việc hút thuốc lá thụ động cũng là một nguyên nhân khiến học sinh trở thành người hút thuốc. Khi bắt đầu hút thuốc, các em chưa nhận thức đầy đủ tính chất gây nghiện và các nguy cơ mắc bệnh do việc hút thuốc. Hút thuốc càng sớm, bệnh xuất hiện sớm hơn và hậu quả cũng nặng nề hơn. Bên cạnh đó, hút thuốc trong học sinh còn là một trong những nguyên nhân làm tăng khả năng nhiễm các tệ nạn xã hội khác như nghiện ma túy, rượu...

Không hút thuốc lá trong nhà trường tạo môi trường học tập và làm việc trong lành.

Trao đổi với phóng viên báo Người Hà Nội, thầy giáo Phạm Vương Tấn - Hiệu trưởng trường THPT Nguyễn Trãi cho biết, việc phòng, chống tác hại thuốc lá trong trường học sẽ giúp ngăn ngừa các em không trở thành người hút thuốc, góp phần bảo vệ sức khỏe các thế hệ tương lai của đất nước, giảm tỷ lệ hút thuốc trong cộng đồng, giảm các gánh nặng bệnh tật, kinh tế cho mỗi cá nhân, gia đình và toàn xã hội.

“Phòng, chống tác hại thuốc lá tại nhà trường là trường học không có hành vi hút thuốc và không có việc mua bán, quảng cáo các sản phẩm thuốc lá trong toàn bộ khuôn viên nhà trường. Việc xây dựng trường học không khói thuốc lá giúp cho các em học sinh, các thầy cô giáo đảm bảo quyền được hít thở bầu không khí trong lành, tránh khỏi các tác hại nguy hiểm của khói thuốc, ngăn chặn hành vi thử hút thuốc lá của các em học sinh, giảm tỷ lệ thanh thiếu niên hút thuốc. Góp phần xây dựng môi trường học tập với nếp sống văn minh, lịch sự hạn chế được các nguy cơ cháy nổ từ tàn thuốc lá, diêm, bật lửa... giảm chi phí vệ sinh môi trường.” - Thầy Phạm Vương Tấn nhấn mạnh. 

Theo thầy Tấn, việc hút thuốc lá có nguy cơ làm tăng ngày nghỉ của cán bộ giáo viên do mắc các bệnh liên quan đến hút thuốc lá, tăng chi phí khám chữa bệnh, tàn thuốc lá làm mất vệ sinh, tăng chi phí dọn dẹp… làm xấu cảnh quan môi trường học tập. Bởi vậy, để thực hiện tốt công tác phòng, chống hút thuốc lá, trước hết phải bắt đầu từ nhận thức về tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe con người, bản thân người hút và ảnh hưởng đến công đồng xã hội. Là môi trường học tập, nhà trường thực hiện nghiêm túc Nghị định của Chính phủ đã ban hành về hướng dẫn thi hành Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá và kinh doanh thuốc lá. Nhất là kế hoạch 5482/2015 của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội về công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá. Theo đó, nhà trường đã triển khai treo các pano, áp phích quảng cáo, tuyên truyền về phòng, chống tác hại thuốc lá. Tổ chức các nội dung tuyên truyền Ngày thế giới không hút thuốc lá (31/5) và niêm yết các biển cấm hút thuốc lá tại các nơi trong khuôn viên nhà trường, kiểm tra việc thực hiện không hút thuốc lá trong trường học một cách nghiêm túc.

Do nhận thức cao về tác hại của thuốc lá hầu hết các cán bộ giáo viên (14 cán bộ giáo viên nam trên tổng số 83 cán bộ giáo viên, công nhân viên của nhà trường) không hút thuốc lá. Tuy nhiên, trong quá trình kiểm tra, vẫn còn một số ít học sinh của nhà trường (khoảng dưới 10 học sinh nam) đôi lúc vẫn vi phạm hút thuốc lá trong khu vực nhà vệ sinh của trường. Nhưng, ngay sau khi nhà trường phát hiện, những học sinh này đã được giáo dục kịp thời, kèm theo các biện pháp xử lý như: hạ bậc hạnh kiểm, trao đổi với phụ huynh để đưa ra các biện pháp ngăn chặn kịp thời.

“Thông thường việc học sinh vi phạm bất cứ một khuyết điểm nào đều có tâm lý rất sợ thông báo lỗi vi phạm về gia đình hay mời gia đình đến trao đổi. Tuy nhiên, một số ít các trường hợp khi nhà trường phát hiện được các em hút thuốc. Sau khi tìm hiểu, phụ huynh cũng biết các em hút thuốc, những trường hợp như vậy việc thông báo hay kết hợp cùng gia đình giáo dục ít có hiệu quả. Những trường hợp này, nhà trường phải chủ động phân tích, giáo dục để các em hiểu là việc hút thuốc trong trường học ngay cả đến các thầy giáo, cán bộ, nhân viên, phụ huynh vào trường cũng không được phép. Vì vậy, việc học sinh vi phạm hút thuốc lỗi sẽ nghiêm trọng hơn. Việc hút thuốc của học sinh trong trường (nếu có) thì các em chỉ hút lén trong nhà vệ sinh nam nên để ngăn chặn và tiến tới chấm dứt hiện tượng này, nhà trường thường xuyên kiểm tra các khu vực vệ sinh, nhất là vào những thời gian học sinh dễ vi phạm…” - Hiệu trưởng trường THPT Nguyễn Trãi chia sẻ. 

Đẩy mạnh công tác tuyên truyền

Từ khi triển khai sâu rộng chương trình phòng, chống tác hại thuốc lá, được sự tuyên truyền, vận động và bằng nhiều hình thức, như đưa việc cấm hút thuốc vào tiêu chí thi đua, nhà trường từ chỗ có một số giáo viên nam hút thuốc lá thì đến nay cơ bản không có cán bộ, giáo viên hút thuốc lá và đang cố gắng hạn chế tối đa việc hút thuốc lá, tránh ảnh hưởng đến môi trường xung quanh.

Thầy Phạm Vương Tấn cho rằng để xây dựng trường THPT Nguyễn Trãi không khói thuốc lá, nhà trường đã tiến hành treo biển báo cấm hút thuốc lá trong phòng học, phòng làm việc, phòng ăn, hành lang, cầu thang, các khu công cộng khác trong nhà trường. Hàng năm nhà trường xây dựng kế hoạch hoạt động phòng, chống tác hại thuốc lá, nghiêm cấm các hành vi, mua bán, quảng cáo các sản phẩm thuốc lá trong khuôn viên trường học. Không có các vật dụng liên quan đến việc hút thuốc như: gạt tàn, bật lửa trong phòng học, phòng làm việc... Đặc biệt, nhà trường không nhận sự hỗ trợ hoặc tài trợ của các công ty thuốc lá hay các tổ chức liên quan đến thuốc lá dưới bất ký hình thức nào. Đồng thời, lồng ghép nội dung không hút thuốc vào tiêu chí bình xét thi đua cán bộ, giáo viên, học sinh. Góp phần giảm thiểu tối đa hiện tượng hút thuốc và đầu mẩu thuốc lá trong các lớp học, phòng làm việc và trong toàn bộ khuôn viên nhà trường.

Với môi trường học tập việc triển khai thực hiện công tác tuyên truyền phòng, chống tác hại thuốc lá cần được triển khai và quan tâm thường xuyên, có những giải pháp cụ thể, hình thức giải quyết các trường hợp vi phạm vì là lứa tuổi học sinh nên cũng phải hết sức phù hợp, đúng mức độ và chủ yếu mang tính giáo dục, phân tích để học sinh tự giác chấp hành các quy định. 

Mặc dù công tác tuyên truyền về phòng, chống tác hại của thuốc lá trong trường học đã đạt nhiều kết quả, nhưng lo ngại của nhà trường cũng như các bậc phụ huynh vẫn là tình trạng học sinh có thể hút thuốc lá ngoài nhà trường. Vì vậy, để đẩy mạnh xây dựng trường học không khói thuốc, trong thời gian tới trường THPT Nguyễn Trãi tiếp tục chú trọng công tác tuyên truyền, quyết liệt hơn trong việc xử lý vi phạm nhằm nâng cao nhận thức, từng bước thay đổi hành vi đối tượng hút thuốc lá. Phòng, chống tác hại thuốc lá trong trường học, đặc biệt tại các trường THPT sẽ giúp các em không trở thành người hút thuốc, góp phần bảo vệ sức khỏe của các thế hệ tương lai, giảm tỷ lệ hút thuốc trong cộng đồng, giảm các gánh nặng bệnh tật và kinh tế cho mỗi cá nhân, gia đình và toàn xã hội.