Hành lang pháp lý giúp Hà Nội triển khai hiệu quả các dự án lớn, trọng điểm

Trong bối cảnh đó, HĐND Thành phố khóa XVI, nhiệm kỳ 2021 - 2026 vừa thông qua Nghị quyết quy định tiêu chí, hồ sơ, điều kiện, trình tự, thủ tục để thực hiện dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư độc lập trước khi phê duyệt chủ trương đầu tư đối với dự án quy định tại điểm a khoản 2 Điều 1 Nghị quyết số 258/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô, là cơ sở pháp lý quan trọng góp phần đẩy nhanh tiến độ các dự án, kịp thời chào mừng Đại hội XIV của Đảng sắp tới.

Nghị quyết số 15-NQ/TW ngày 5/5/2022 của Bộ Chính trị đã nhấn mạnh việc hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách vượt trội nhằm phát huy tiềm năng, lợi thế, tạo bước đột phá trong phát triển kết cấu hạ tầng, đô thị và kinh tế - xã hội của Thủ đô. Bên cạnh đó, Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Thành phố Hà Nội lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2025-2030 xác định 3 đột phá phát triển và đề ra nhiệm vụ, giải pháp, trong đó xác định “Xây dựng, hoàn thiện thể chế, chính sách đặc thù phát triển Thủ đô” là giải pháp quan trọng.

Do đó, HĐND Thành phố khóa XVI thông qua Nghị quyết quy định tại điểm a khoản 2 Điều 1 Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô đã cụ thể hóa chủ trương của Đảng, thể chế hóa các định hướng lớn của Trung ương về phát triển Thủ đô, thực hiện nhiệm vụ, giải pháp Nghị quyết Đại hội XVIII Đảng bộ Thành phố Hà Nội đề ra, tạo hành lang pháp lý đầy đủ để triển khai các cơ chế đặc thù mà Quốc hội đã cho phép.

Đồng thời, thực hiện nhiệm vụ của Thủ tướng Chính phủ giao, Bộ Tài chính đã tổ chức xây dựng dự thảo Nghị quyết thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô Hà Nội với việc phân cấp, phân quyền mạnh mẽ hơn cho HĐND Thành phố, UBND Thành phố Hà Nội và các cơ chế đặc thù để lựa chọn nhà đầu tư, nhà thầu và thực hiện dự án đầu tư công, dự án PPP, dự án đầu tư theo quy định của Luật Đầu tư.

Ngày 11/12/2025, Quốc hội khóa XV đã biểu quyết thông qua Nghị quyết số 258/2025/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô. Trong đó, khoản 1 Điều 7 Nghị quyết này quy định: “Sau khi có ý kiến chỉ đạo của cấp có thẩm quyền cho phép triển khai thực hiện đối với dự án quy định tại điểm a khoản 2 Điều 1 của Nghị quyết này, Thành phố sử dụng ngân sách cấp Thành phố và các nguồn vốn hợp pháp khác để thực hiện dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư độc lập trước khi phê duyệt chủ trương đầu tư. Hội đồng Nhân dân Thành phố quy định tiêu chí, hồ sơ, điều kiện, trình tự, thủ tục để thực hiện quy định tại khoản này”.

Căn cứ cơ sở pháp lý này, HĐND Thành phố Hà Nội ban hành Nghị quyết quy định tiêu chí, hồ sơ, điều kiện, trình tự và thủ tục thực hiện khoản 1 Điều 7 Nghị quyết số 258/2025/QH15 là hành động cụ thể hóa các quy định của Quốc hội, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp và thống nhất trong hệ thống pháp luật, đồng thời tạo cơ sở pháp lý đầy đủ để triển khai các dự án lớn, quan trọng theo cơ chế đặc thù trên địa bàn Hà Nội.

Trên cơ sở thực tiễn, giai đoạn 2026-2030, Thành phố Hà Nội đặt mục tiêu đạt mức tăng trưởng kinh tế - xã hội ở ngưỡng hai con số, hình thành hệ thống động lực phát triển mới, nâng cao vị thế Thủ đô là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của cả nước. Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Hà Nội cần triển khai đồng bộ nhiều nhóm nhiệm vụ, trong đó trọng tâm là đẩy nhanh tiến độ các dự án đầu tư lớn, quan trọng, có sức lan tỏa cao, đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng và cải thiện chất lượng đô thị.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy Hà Nội vẫn đang gặp nhiều khó khăn trong việc thúc đẩy tiến độ các dự án hạ tầng và đô thị hóa, đặc biệt là tình trạng ách tắc trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng dẫn đến chậm trễ trong phê duyệt chủ trương đầu tư. Thành phố cũng đã chỉ ra một số dự án lớn, điển hình trên địa bàn như đường Vành đai 4, tuyến đường 2,5; dự án đường sắt đô thị (Metro), đường Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục… đã kéo dài thời gian thực hiện do vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng, ảnh hưởng đến mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn 2026 – 2030.

Từ thực tiễn trên, Hà Nội rất cần có một khuôn khổ pháp lý rõ ràng, minh bạch và thống nhất để các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính quyền Thành phố Hà Nội có căn cứ pháp lý đầy đủ, áp dụng đồng bộ khi thực hiện nhiệm vụ. Qua đây nâng cao trách nhiệm, cải thiện chất lượng giải quyết thủ tục hành chính và phát huy hiệu quả cơ chế đặc thù mà Quốc hội đã cho phép.

Và gỡ điểm nghẽn này, Nghị quyết quy định tiêu chí, hồ sơ, điều kiện, trình tự và thủ tục thực hiện khoản 1 Điều 7 Nghị quyết số 258/2025/QH15 được HĐND Thành phố khóa XVI vừa ban hành, có hiệu lực từ ngày 13/12 đã tạo khuôn khổ pháp lý thống nhất, rõ ràng và minh bạch, góp phần đẩy nhanh tiến độ công tác giải phóng mặt bằng, bảo đảm triển khai đúng kế hoạch các dự án lớn, quan trọng phục vụ yêu cầu phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới./.

“

Theo nội dung Nghị quyết quy định tiêu chí, hồ sơ, điều kiện, trình tự và thủ tục thực hiện khoản 1 Điều 7 Nghị quyết số 258/2025/QH15 vừa được HĐND Thành phố Hà Nội khóa XVI ban hành, đối với việc lập, thẩm định và quyết định dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư độc lập, Nghị quyết giao UBND cấp xã tổ chức thực hiện trong thời hạn không quá 15 ngày kể từ khi chủ trương thực hiện dự án được UBND Thành phố chấp thuận. Việc phân cấp này nhằm rút ngắn quy trình, nâng cao tính chủ động của chính quyền cơ sở, đồng thời bảo đảm phù hợp với thực tiễn quản lý địa bàn.

Nghị quyết cũng xác định rõ trách nhiệm tổ chức thực hiện và giám sát. UBND Thành phố Hà Nội chịu trách nhiệm tổ chức triển khai Nghị quyết đúng quy định của pháp luật; Thường trực HĐND, các Ban của HĐND, các Tổ đại biểu và đại biểu HĐND Thành phố thực hiện chức năng giám sát. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp của Thành phố phối hợp giám sát quá trình thực hiện. Trường hợp phát sinh khó khăn, vướng mắc, UBND Thành phố có trách nhiệm kịp thời báo cáo HĐND Thành phố để xem xét, điều chỉnh phù hợp.../.