Hồ Khẩu - làng cổ ven Hồ Tây

Du khách đến Hà  Nội mà  chưa đến Hồ Tây coi như chưa đến Hà  Nội, vì đây là  một biểu trưng của Hà  Nội cổ, cùng với sông Tô và  núi Nùng. Аây là  trung tâm của Hà  Nội xưa- nơi đầy ắp những huyửn thoại vử công cuộc lao động khai phá Hồ Tây, khai phá vùng đất Long Аỗ và  cũng là  nơi hội tụ nhiửu di tích đình, chùa, đửn, miếu và o bậc nhất ở Thăng Long. Hồ Khẩu là  một là ng nằm trong vùng đất cổ xưa ấy. Là ng nằm kử cử­a ra và o hồ hoà  nước với sông Tô Lịch nên mới có tên gọi là  Hồ Khẩu.

Theo Hồ Khẩu phường thần tích, là ng được khai phá từ thời Hùng Vương. Аến thời Lý- Trần- Lê, là ng nằm trong biên chế hà nh chính thuộc huyện Vĩnh Thuận, phủ Phụng Thiên, Thăng Long - nay là  3 khu dân cư thuộc phường Bưởi, quận Tây Hồ, Hà  Nội.

Nét đẹp của là ng trước hết là  ở hệ thống cổng là ng đồ sộ, hoà nh tráng nối liửn khối với nhau chạy dà i trên một đoạn đường khoảng 300m.

Chính giữa là  cổng tam quan đình được xây dựng theo kiến trúc 4 trụ có mái cong bên trên và  mái hậu lợp ngói vẩy cá. 2 cột giữa rộng 45cm, cao 7m. Bên trên 4 trụ đửu có đắp hình trái rà nh rà nh cách điệu có phương chầu vử 4 phía. 4 mặt trụ đửu có câu đối. Bậc cổng xây tam cấp, có chiếu nghỉ rộng, hai bên có nghê chầu.

Gắn liửn với tam quan đình vử phía bên trái là  cổng và o giáp bắc của là ng. Phía bên phải là  cổng và o chùa Chúc Thánh. Qua đửn Vệ Quốc đến cổng và o Giáp Аông của là ng. Hệ thống cổng ấy là  cụm di sản văn hóa là ng quý hiếm có một không hai ở Thăng Long.

Аối diện với cổng đình là  Điện thử Аức Thánh Mẫu Thủy Tinh công chúa, con Аộng Аình vương, dân là ng vẫn gọi là  Điện Mẫu Thăng Long. Bên ngoà i cổng là ng, ngoà i Аiện Mẫu còn có đửn Giáp Аông thử Аức Thánh Em, gọi là  đửn Vệ Quốc.

Là ng có 3 đửn thử, hai đửn toạ lạc bên ngoà i cổng là ng, còn một đửn dựng ở Giáp Bắc, thử Аức Thánh Cả, gọi là  đửn Giáp Bắc hay còn gọi là  đửn Dực Thánh. Hai Аức Thánh thử ở đửn Giáp Bắc và  Giáp Аông vì có công với nước trong sự nghiệp đánh Tống, bình Nguyên và  lại có công với dân là ng trong việc lập ấp, trị thuỷ nên được tôn thử là  Đức Thà nh Hoà ng thử ở đình là ng. Аó là  một ngôi đình cổ xưa kia nằm bên bử Hồ Tây, đến thời Nguyễn thì di dời và o là ng, đặt ở vị trí trung tâm là ng hiện nay. Аình là ng có nhiửu đồ thử và  hoà nh phi câu đối sơn son thiếp và ng.

Cả 3 đửn đửu có nguồn gốc dựng từ thời Lý đã được gia phong 3 đạo sắc và o các năm Vĩnh Thịnh 6 (1711), Cảnh Hưng 22 (1762), Cảnh Hưng 44 (1784). Аửn Vệ Quốc được xếp hạng di tích năm 1995. Аửn Dực Thánh được xếp hạng di tích năm 2005.

Là ng có 2 chùa, tương truyửn đửu được khởi dựng từ thời Lý, có bia ghi được tu bổ lớn và o năm Cảnh Thịnh VII (1799). Chùa toạ lạc trong là ng là  chùa Chúc Thánh; chùa tạo lập trên bử Hồ tây là  Tĩnh Lâu, gọi nôm là  Chùa Sải - Аây là  một di tích cổ kính được xây dựng trên một khuôn viên rộng 3 công mẫu, có nhiửu cây xanh cổ thụ đã được Nhà  nước xếp hạng di tích quốc gia năm 1995, xác định là  một di tích văn hóa danh thắng Phật giáo thuần khiết của là ng xã Việt Nam.

Vốn là  một là ng cổ lâu đời, Hồ Khẩu có 5 dòng tộc, nay vẫn còn bảo tồn được nguyên vẹn các từ đường, con cháu vẫn sum họp tế tổ đông vui, giữ vẹn đạo nước đạo nhà , thủy chung như một.

Cổng Tam Quan Аình là ng Hồ Khẩu, hiện là  số nhà  374 Thuửµ Khê 

Аửn Dực Thánh- còn gọi là  miếu Giáp Bắc - thử Аức Thánh Cả Dực Thánh Аại Vương (Triửu Lý Nhân Tông- 1128)

Là ng vẫn còn sót lại một chiếc chùa cầu là ng (Cầu Dừa). Xưa kia có tất cả 5 chiếc.

Nơi đây để thử thần linh thổ địa hoặc cúng vong và o dịp xá tội vong nhân rằm tháng 7

Chùa Trúc Thánh ngay ở đầu là ng, sau chùa có nơi thử đức Khổng Tử­, vết tích văn chỉ hiện vẫn còn 

Cống giáp Bắc của là ng vẫn giữ được những nét xưa 

Chùa Sải hay còn gọi là  chùa Tĩnh Lâu, được dựng và o đầu thời Lê- Trịnh 

Nhiửu thế hệ đã sinh sống trong không gian cổ kính nà y