Nhịp sống Hà Nội

Hội cờ người có một không hai của xứ Đoài ngày xuân

Trung Kiên 21:01 21/02/2024

Đông đảo du khách thập phương đến Lễ hội làng Giang Xá (thị trấn Trạm Trôi, huyện Hoài Đức, TP. Hà Nội) ngày 21/2 (12 tháng Giêng năm Giáp Thìn) đã được xem màn đọ sức cờ người độc đáo, hấp dẫn và có một không hai của vùng đất xứ Đoài.

co1.jpg
Đội cờ người tại Lễ hội Giang Xá - Xuân Giáp Thìn 2024 từ đình ra khu vực hội thi.

Lễ hội Giang Xá - Xuân Giáp Thìn 2024 diễn ra tại cụm di tích Đình – Đền Giang Xá từ ngày 12 đến 14 tháng Giêng. Ngoài phần tế lễ truyền thống đậm nét văn hóa nhằm tri ân công đức Lý Nam Đế - vị vua đã thành lập nước Vạn Xuân, Lễ hội Giang Xá - Xuân Giáp Thìn 2024 còn có phần hội với nhiều trò chơi dân gian, đặc biệt cuộc thi cờ người.

co4.jpg
Khu vực diễn ra hội cờ người dân gian làng Giang Xá - Xuân Giáp Thìn.
co-11.jpg
Tướng bà trong hội cờ người làng Giang Xá.
co-10.jpg
Đối diện Tướng bà là Tướng ông. Các vai Tướng kể cả tướng nam và tướng nữ phải là những người có dung mạo trội nhất, nét mặt phải sắc sảo, dáng người cũng phải cân đối, có phong độ.

Trong ngày khai hội làng Giang Xá - Xuân Giáp Thìn 2024, nhân dân và du khách thập phương đã không thể rời mắt với màn thi đấu cờ người có một không hai của hai vị cao niên của địa phương. Hội cờ người này đã được người dân làng Giang Xá thuộc xứ Đoài gìn giữ, trao truyền hàng trăm năm nay.

co-14(1).jpg
Cờ người làng Giang Xá hấp dẫn và khác với nhiều nơi khác bởi toàn bộ quân cờ là các nam thanh, nữ tú (trai chưa vợ, gái chưa chồng), đang ở độ tuổi trăng tròn, hoặc mười tám, đôi mươi, gia đình phải còn đủ cả ông bà, cha mẹ và không “vướng bụi” trong thời gian tham gia đóng vai như Tướng, Sĩ, Tượng, Mã, Pháo, Tốt... Tất cả việc chọn lựa phải được giữ bí mật hoàn toàn trong suốt quá trình tập, cho đến mùng 5 tháng Giêng, cụ Tổng cờ mới cho công bố chính thức người nào vào vai nào, ghế nào. Toàn bộ công việc luyện tập chỉ kết thúc trước khi lễ hội diễn ra vài ngày./.

Từ xưa đến nay, Tổng cờ và Cai cờ ở Giang Xá đều do các bà đảm nhận. Tổng cờ là người bao quát chung toàn bộ quá trình từ lựa chọn quân cờ, luyện tập cho đến khi ra dàn quân trên sân. Cụ Tổng cờ phải là người đã có tuổi (từ 70 trở lên), hiểu biết, có phong thái, dáng vẻ ưa nhìn, gia đình cũng phải thuộc loại khá giả, có của ăn của để.

Giúp việc cho cụ Tổng cờ là hai bà Cai cờ, có độ tuổi từ 40 đến 50, cũng phải đáp ứng các tiêu chuẩn chung như các chức việc khác của làng. Các bà Cai cờ sẽ trực tiếp lựa chọn và huấn luyện quân cờ.

co-6.jpg
Đội cờ gồm 32 quân, chia làm hai bên, một bên nam và một bên nữ.
co-15.jpg
Để chọn đủ 32 quân cờ, các bà Cai cờ phải đi từng nhà có con trai, con gái đáp ứng đủ tiêu chuẩn và có lời với gia đình cho các cháu ra đình để dân làng chọn tuyển.

Số quân cờ có 32 quân nhưng phải chọn thêm một số người dự bị. Cũng giống như hàng đô, quân cờ cũng phải tập sao cho mọi hành động, khi đứng khi ngồi, khi ra khi vào, khi tiến khi thoái, khi sắp hàng khi vào lễ, đều có phép tắc, có thứ tự, chỉ nghe tiếng trống của bà Cai cờ làm hiệu mà thực hiện.

co5.jpg
Đội chơi bước vào sân thi đấu.
co7.jpg
Trận cờ người mở màn làng Giang Xá xuân Giáp Thìn giữa hai cụ cao niên.
co-12.jpg
...diễn ra kịch tính và hấp dẫn.
co-13.jpg
Sự độc đáo của cờ người làng Giang Xá còn thể hiện ở việc không kẻ ô bàn cờ như nhiều nơi khác. Vì thế, các cờ thủ phải rất thận trọng, quan sát kỹ từng nước cờ của đối phương nếu không muốn thua cuộc.
co-17.jpg
Phía cờ người bên nam di chuyển nước Mã.
co-16.jpg
Đội bên nữ thực hiện nước đi quân Tốt.
co-9.jpg
Chăm chút quan sát đối phương di chuyển từng nước cờ.
co-8.jpg
Phía bên kia cũng không rời mắt khỏi từng nước đi của "đối thủ".
co-20.jpg
Nghiên cứu nước cờ để thế trận không bị thất thế.
co-21.jpg
Trao đổi kỹ càng trước khi di quân cờ.
co-22.jpg
Hội cờ người làng Giang Xá - Xuân Giáp Thìn 2024 thu hút đông đảo nhân dân, du khách thập phương theo dõi.

Theo Ban tổ chức Lễ hội Giang Xá - Xuân Giáp Thìn 2024, hội cờ người được lưu truyền, tổ chức liên tục trong gần một thế kỷ đã qua. Hội cờ người đem đến cho người dân và du khách thập phương những trải nghiệm thú vị, đồng thời lưu giữ nét văn hóa truyền thống, trò chơi dân gian có một không hai ở xứ Đoài nói riêng, Thủ đô Hà Nội nói chung./.

Bài liên quan
(0) Bình luận
  • Hà Nội thí điểm mô hình chuyển đổi số cấp xã tại 5 đơn vị trong năm 2026
    Hà Nội đang dồn lực hiện thực hóa các mục tiêu mang tính chiến lược về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo thông qua việc triển khai thí điểm mô hình chuyển đổi số cấp xã tại. Chương trình này sẽ được áp dụng trực tiếp tại năm đơn vị hành chính cấp cơ sở bao gồm các phường Hoàn Kiếm, Giảng Võ, Từ Liêm cùng hai xã Đa Phúc và Minh Châu.
  • Khơi thông chính sách hỗ trợ nguồn nhân lực chất lượng cao, tạo đà giải bài toán lớn của Hà Nội
    Cụ thể hóa Luật Thủ đô 2026, HĐND Thành phố Hà Nội vừa qua đã thông qua Nghị quyết quy định một số chính sách phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của Thành phố Hà Nội (thực hiện điểm b khoản 1 Điều 16; điểm c, điểm d khoản 2 Điều 25 Luật Thủ đô 2026).
  • Phường Cửa Nam tham gia Lễ mít tinh trực tuyến toàn quốc hưởng ứng Tháng hành động phòng, chống ma túy năm 2026
    Sáng 27/6, tại Phố Sách Hà Nội, cán bộ, công chức, lực lượng vũ trang, đoàn viên thanh niên và đại diện các tổ dân phố trên địa bàn phường Cửa Nam đã tham gia Lễ mít tinh trực tuyến toàn quốc hưởng ứng Tháng hành động phòng, chống ma túy năm 2026 do Bộ Công an tổ chức với chủ đề “Chung một quyết tâm xây dựng xã, phường, đặc khu không ma túy”.
  • Phường Phú Lương: Ra mắt mô hình “gia đình số” lan tỏa văn hóa đọc trong mỗi gia đình
    Ngày 26/6, phường Phú Lương tổ chức Hội nghị kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6/2001 – 28/6/2026), hưởng ứng Tháng hành động quốc gia về phòng, chống bạo lực gia đình; trao giải Cuộc thi “Gia đình đọc sách – Phát triển tủ sách gia đình, kết nối yêu thương” phường Phú Lương lần thứ II năm 2026; đồng thời ra mắt mô hình “Gia đình số phường Phú Lương”.
  • Khơi dậy khát vọng phát triển vì một Thủ đô văn hiến, hiện đại, hạnh phúc
    Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Hà Nội vừa ban hành Hướng dẫn số 37-HD/BTGDVTU ngày 19/6/2026 về tuyên truyền thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026 - 2030 của thành phố Hà Nội. Hướng dẫn nhấn mạnh yêu cầu tạo sự thống nhất về nhận thức và hành động trong toàn hệ thống chính trị, khơi dậy khát vọng phát triển, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân, chung sức xây dựng Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”.
  • Hà Nội chuyển dịch mạnh mẽ sang môi trường số, quyết tâm nâng cao chỉ số PAR INDEX và SIPAS
    Dựa trên kết quả công bố năm 2025, thành phố Hà Nội đã đạt được những bước tiến đáng khích lệ trong việc phục vụ người dân và cải cách bộ máy. Cụ thể, chỉ số hài lòng của người dân (SIPAS) đạt 84,44%, giúp thành phố tăng 3 bậc để đứng vị trí thứ 8 trên tổng số 34 tỉnh, thành phố được đánh giá. Cùng với đó, chỉ số cải cách hành chính (PAR INDEX) cũng có sự tăng trưởng nhẹ khi đạt 92,90 điểm, giữ vững vị trí thứ 5 toàn quốc.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Động lực đột phá mở ra giai đoạn phát triển mới của Thủ đô Hà Nội
    Nhấn mạnh trong bài phát biểu tại Hội nghị công bố quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm và xúc tiến đầu tư năm 2026 diễn ra sáng 29/6, Ủy viên Bộ Chính trị - Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng khẳng định: “Động lực đột phá từ thể chế, không gian mới từ quy hoạch sẽ là bệ phóng hiện thực hóa khát vọng xây dựng Thủ đô trở thành nơi hội tụ tri thức và công nghệ. Người dân được sống trong môi trường văn minh, an toàn và hạnh phúc”.
  • Dưới gốc cây thanh trà
    Tháng sáu về mang nắng gió rải đều trên khắp con đường, ngõ xóm, tôi mon men chân trần đi trên đám cỏ non dẫn vào khu vườn kí ức, ở đó, đám cây thanh trà đang rộ, quả vàng chín mọng, căng mình dưới lớp lá xanh đậm. Mùa này là mùa của những dư vị thanh thanh nơi đầu lưỡi, tôi có thể thả mình vào nơi mát mẻ của khu vườn, nghe tiếng ve thao thiết gọi hè. Những quả thanh trà được tưới đẫm nước, lấp lánh vàng, căng mọng, chỉ chờ tay người hái.
  • Tiểu thuyết “Phi công” - kiệt tác văn học đương đại Nga ra mắt độc giả Việt
    Công ty Cổ phần Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam vừa giới thiệu tới bạn đọc tiểu thuyết “Phi công” của nhà văn Nga đương đại Evgeny Vodolazkin, do dịch giả Phan Xuân Loan chuyển ngữ. Tác phẩm được đánh giá là một trong những tiểu thuyết Nga nổi bật nhất của thập niên 2010.
  • Lễ hội "Sắc sen Hà Nội" thu hút gần 300.000 lượt du khách đến tham quan, trải nghiệm
    Lễ hội Sen Hà Nội năm 2026 với chủ đề “Sắc Sen Hà Nội” do Sở Du lịch Hà Nội phối hợp với UBND phường Tây Hồ tổ chức từ 26 đến 28/6 tại Vườn hoa Lý Tự Trọng, Không gian Văn hóa sáng tạo Tây Hồ, Vườn hoa Lạc Long Quân và các không gian văn hóa trên địa bàn phường Tây Hồ đã khép lại thành công, để lại dấu ấn sâu sắc trong lòng người dân và du khách.
  • Hà Nội hướng tới bao phủ bảo hiểm toàn dân giai đoạn 2026-2030
    Nhằm mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp, hướng tới mục tiêu an sinh xã hội toàn dân, UBND thành phố Hà Nội quyết tâm triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm gia tăng nhanh chóng số người tham gia giai đoạn 2026 - 2030 trên địa bàn Thủ đô. Hệ thống giải pháp này được xây dựng dựa trên cơ sở quán triệt sâu sắc các văn bản chỉ đạo của Trung ương và Thành phố cùng các Chương trình hành động, Chỉ thị của Thành ủy và Nghị quyết của Hội đồng nhân dân Thành phố về phát triển kinh tế - xã hội 5 năm.
Đừng bỏ lỡ
  • Truyện tranh “Thần Giấy Hlabar”: Đưa lịch sử chữ viết Bahnar đến với thiếu nhi
    Hơn ba năm sau “Hành trình sáng tạo chữ Quốc ngữ”, bộ đôi tác giả Phạm Thị Kiều Ly - Tạ Huy Long tiếp tục giới thiệu truyện tranh “Thần Giấy Hlabar - Sử thi nhỏ về chữ viết Bahnar”. Tác phẩm được chuyển thể từ một công trình nghiên cứu về lịch sử chữ viết Bahnar, qua đó góp phần đưa đề tài ngôn ngữ học đến gần độc giả nhỏ tuổi.
  • Vở kịch "Ngược chiều bình an" và hành trình nghệ thuật nối dài mạch nguồn tri ân
    Nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ, trong tháng 7 và tháng 8, Nhà hát Kịch Việt Nam sẽ tổ chức chuyến lưu diễn xuyên Việt với vở kịch “Ngược chiều bình an” — một tác phẩm sân khấu mang đậm ý nghĩa tri ân, tưởng nhớ và tôn vinh những con người đã hy sinh vì dân, vì nước.
  • Tái hiện thiên tình sử bất hủ giữa Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn và Công chúa Thiên Thành
    Vở cải lương “Tình sử Đông A” tái hiện thiên tình sử bất hủ giữa Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn và Công chúa Thiên Thành, đưa khán giả trở về với một giai đoạn lịch sử rực rỡ, nơi tình yêu, lòng trung nghĩa và khí phách dân tộc cùng tỏa sáng. Đêm diễn sẽ chính thức được mở màn vào lúc 20h00 ngày 27 tháng 6 năm 2026 tại Rạp Chuông Vàng, số 72 Hàng Bạc, Hà Nội.
  • Hà Nội tăng cường phát triển xuất bản trong tình hình mới, lan tỏa văn hóa đọc và sức mạnh mềm văn hóa Thủ đô
    Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Hà Nội vừa ban hành Hướng dẫn số 38-HD/BTGDVTU ngày 22/6/2026 về quán triệt, tuyên truyền, triển khai thực hiện Chỉ thị số 04-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới. Hướng dẫn xác định nhiều nhiệm vụ, giải pháp quan trọng nhằm phát triển xuất bản theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, gắn với phát triển văn hóa đọc, công nghiệp văn hóa và chuyển đổi số trên địa bàn Thủ đô.
  • "Trải nghiệm văn hóa dân gian truyền thống" tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam
    Từ ngày 1 đến 31/7/2026, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội) sẽ diễn ra chuỗi hoạt động tháng 7 với chủ đề "Trải nghiệm văn hóa dân gian truyền thống", mang đến nhiều chương trình trải nghiệm, giao lưu và thực hành di sản dành cho công chúng, đặc biệt là thanh thiếu niên trong dịp hè.
  • Khai mạc Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026
    Tối 26/6, tại Hà Nội, Cục Điện ảnh (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) phối hợp với Hãng phim Quốc gia Belarus (Belarusfilm) và Bộ Văn hóa Cộng hòa Belarus tổ chức lễ khai mạc Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026.
  • Khai mạc Lễ hội Sen Hà Nội năm 2026: Tôn vinh giá trị của sen trong đời sống người Việt
    Tối 26/6, tại Vườn hoa Lý Tự Trọng, Sở Du lịch Hà Nội phối hợp với UBND phường Tây Hồ tổ chức Lễ hội Sen Hà Nội năm 2026 với chủ đề “Sắc Sen Hà Nội”. Đây là sự kiện văn hóa - du lịch quy mô lớn nhằm tôn vinh giá trị của sen trong đời sống người Việt, đồng thời góp phần xây dựng thương hiệu du lịch văn hóa đặc trưng của Thủ đô gắn với hình ảnh hoa sen.
  • Tầm nhìn thế kỷ để Thủ đô Hà Nội bứt tốc trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc
    Trong suốt tiến trình lịch sử phát triển đô thị của Việt Nam, chưa có một văn kiện nào thể hiện chiều sâu không gian và chiều dài thời gian vĩ mô như Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính chị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới. Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 đánh dấu một bước ngoặt tư duy mang tính cách mạng, thay thế các góc nhìn ngắn hạn bằng một hệ kiến trúc chính sách mang tầm thế kỷ cho Hà Nội.
  • Thêm một không gian vui chơi cho trẻ tại Phố Sách Hà Nội
    Sáng 26/6, tại Phố Sách Hà Nội (phố 19 háng 12, phường Cửa Nam), UBND phường Cửa Nam phối hợp với Tập đoàn Picenza Việt Nam, doanh nghiệp xã hội Think Playgrounds và Ban Quản lý Phố Sách Hà Nội tổ chức ra mắt Khu vui chơi - Chòi chơi Phố sách, hưởng ứng kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6/2001 - 28/6/2026).
  • Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026
    Từ ngày 26 đến 28/6/2026, tại Trung tâm Chiếu phim Quốc gia (Hà Nội), Cục Điện ảnh phối hợp với Hãng phim Quốc gia Belarus (Belarusfilm) và Bộ Văn hóa Cộng hòa Belarus tổ chức “Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026”.
Hội cờ người có một không hai của xứ Đoài ngày xuân
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO