Hơn 6.200 người và o viện vì đánh nhau: Sự bế tắc trong ứng xử văn hóa!

Cụ thể, theo báo cáo chính thức của Bộ Y tế, trong những ngà y nghỉ Tết từ ngà y 15 đến 22/2 (27 tháng chạp đến mùng 4 Tết) đã có trên 6.200 người phải và o viện do đánh nhau, trong đó đã có 15 người tử vong.

ảnh minh họa

PV Báo điện tử Infonet đã có cuộc trao đổi với chuyên gia tâm lý Huử³nh Văn Sơn vử vấn đử nà y:

Thưa ông, ông có thể cho biết quan điểm của mình trước một con số thống kê vử số vụ đánh nhau phải nói là kinh hoà ng nà y?
Con số hơn 6.200 trường hợp phải nhập viện, trong đó có 15 ca tử vong, chỉ trong mấy ngà y tết do đánh nhau thật sự khiến cho nhiửu người không khửi trăn trở, băn khoăn.

Có thể kháº³ng định việc đánh nhau không phải chỉ là chuyện nhử khi nó phản ánh một sự thật đằng sau những hà nh vi đấy tính hung hăng của con người phải chăng có chiửu hướng phức tạp. Con số nà y có thể nói dù sao cũng chỉ là thống kê nhưng theo tôi, cái kinh hoà ng đó chính là hậu quả trên bình diện xã hội lâu dà i.

Sẽ không thể trách cho một xã hội công nghiệp ở thời gian đầu có thể là m cho người ta nhanh hơn, vội hơn. Cũng sẽ khó có thể đổ lỗi cho xã hội đang phát triển với hà ng loạt những thách thức có thể là m cho con người ta chịu nhiửu căng tháº³ng, áp lực. Nhưng rõ rà ng, không thể phủ nhận sự hung hăng của con người có những biểu hiện gia tăng khi nhiửu vụ giải quyết mâu thuẫn, xung đột bằng nắm đấm. Đó là biểu hiện của sự hung hãn, của hà nh vi bạo lực, của sự bế tắc trong ứng xử văn hóa và nhân văn của con người. Đấy chính là một sự hụt hẫng vử giá trị và văn hóa.

Theo ông nguyên nhân vì sao dẫn tới số vụ đánh nhau khủng khiếp như thế, thậm chí người ta đánh nhau trong những ngà y xuân vốn mang tâm lý vử sự đoà n viên, vui vẻ và bao dung?
Nhìn nhận một cách toà n cục để thấy việc đánh nhau nà y xuất phát từ sự hung tính trong hà nh vi của mỗi con người. Từ những việc nhử như mời rượu không uống, uống ăn gian, lời qua tiếng lại dẫn đến đánh nhau.

Rồi đứng chen lấn, mua vé tà u xe, va chạm không nói lời xin lỗi cũng đánh nhau. Nhìn đểu, nói lớn tiếng, nặng lời cũng thà nh đánh nhau. Hay đôi lúc chỉ vì sự va chạm vô tình trên đường phố hay chỉ vì lỡ nhìn bà i trong sòng bạc cũng dẫn đến những trận ẩu đã hết sức vô duyên cớ... Sâu tháº³m của vấn đử chính là sự hung tính của con người đã bị đẩy lên thiếu kiểm soát.

Trong số nà y có không ít người trẻ, và thử đặt câu hửi xem nhìn và o con số bạo lực học đường được thống kê qua nhiửu năm đã được giải quyết một cách có chiến lược hay chưa. Trong một thời gian dà i nhiửu người đã xem nhẹ những hà nh vi bạo lực, bạo lực học đường và coi chúng là những điửu tất yếu. Thậm chí một số cá nhân còn xem đó là một phần tự nhiên của quá trình phát triển tâm sinh lý của lứa tuổi học trò.

Tất cả những điửu đấy là m cho sự hung hăng của con người không được điửu chỉnh từ rất sớm. Rõ rà ng, ngay từ giai đoạn học sinh đã bạo lực thì cháº³ng có lý gì đến khi trưởng thà nh người ta sẽ ít bạo lực hơn nếu xét theo hà nh vi diễn tiến không được kiểm soát, không điửu chỉnh.

Một trong những vấn đử xem chừng có vẻ rất biện chứng đó là sự thiếu hụt vử kử¹ năng chọn lựa hình thức giải trí hay tổ chức vui cũng như kử¹ năng sống để xử lý những mâu thuẫn và xung đột.

Những sự lựa chọn sai lầm và chính người trong cuộc đã đẩy sự hung hăng của mình lên bằng những tình huống ép buộc bản thân. Đó là chưa kể sự thiếu kiểm soát hay kiửm chế bản thân trong những tình huống khó khăn, khi giải quyết vấn đử là m cho nhiửu cá nhân trở nên hung hãn. Khi cơn giận dữ lên tiếng, lý trí dễ dà ng đi vắng và không ít người đã không biết ứng xử sao cho thấu tình đạt lý...

Chuyên gia tâm lý học PGS. TS Huử³nh Văn Sơn, Phó Chủ tịch Hội Tâm lý học xã hội Việt Nam

Vậy có hướng giải pháp nà o để giải quyết bà i toán nhức nhối nà y không thưa ông?
Có thể nhấn mạnh những chiến lược hay những dự án dà i hơi vử giáo dục tính nhân văn, ứng xử hòa bình, nhân ái...

Hơn ai hết, những người có trách nhiệm cần nhìn nhận độ chênh giữa sự phát triển kinh tế và sự chuẩn bị cân bằng với độ sâu “ bửn của xã hội bằng một thái độ cầu thị và chịu trách nhiệm.

Bạo lực là m cho con người hung hăng hơn. Chính sự hung hăng lại là m cho con người dùng bạo lực để giải quyết mọi vấn đử. Sự kéo theo đấy sẽ ảnh hưởng đến một chuỗi những hệ lụy. Vấn đử còn lại không phải chỉ là kê toa mà phải là bốc thuốc tinh thần, cấp thuốc xã hội và trách nhiệm nà y thì không phải chỉ của riêng ai.

Cụ thể, ngoà i việc mỗi người tự trang bị những kử¹ năng sống, giá trị sống để định hướng hà nh vi, ứng xử thì hãy định hướng cho các bạn trẻ việc lựa chọn hoạt động giải trí vui chơi trong những dịp nghỉ lễ. Cùng đó, cần quản lý việc giáo dục gia đình hiệu quả quả hơn nữa song song với việc cải thiện giáo dục đạo đức mỗi người.

Xin trân trọng cảm ơn ông!