Khi âm nhạc trở thành "sản phẩm" trải nghiệm văn hóa của Thủ đô

Không sân khấu hoành tráng, cầu kỳ, buổi biểu diễn cho thấy một hướng đi bền bỉ, đưa nghệ thuật chất lượng cao ra không gian công cộng, để văn hóa hiện diện như một phần tự nhiên của đời sống đô thị.

Trong bối cảnh Hà Nội đang đẩy mạnh phát triển công nghiệp văn hóa, coi đây là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng, những chương trình như “Âm nhạc cuối tuần” không chỉ dừng lại ở vai trò giải trí. Chúng góp phần hình thành thói quen thưởng thức nghệ thuật cho cộng đồng, đồng thời tạo ra những sản phẩm trải nghiệm văn hóa có khả năng lan tỏa, hấp dẫn du khách, một trong yếu tố góp phần đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của Thủ đô.

Không giống nhiều loại hình nghệ thuật đường phố vốn mang tính ngẫu hứng, biểu diễn ngắn và thiên về thị giác, “Âm nhạc cuối tuần” đã và đang tạo nên một không gian thưởng thức nghệ thuật có chiều sâu. Nơi các tác phẩm jazz kinh điển của thế giới được đặt song song với những sáng tác mang dấu ấn Việt Nam, tạo nên một mạch chương trình có tính đối thoại. Jazz trong không gian này không còn là dòng nhạc “kén người nghe” hay dành cho nhóm công chúng hẹp, mà trở thành cầu nối để khán giả tiếp cận những giá trị âm nhạc mang tính toàn cầu, đồng thời nhận diện rõ hơn bản sắc sáng tạo của nghệ sĩ Việt.

Mở đầu chương trình chiều ngày 25/1, “In the Mood” tác phẩm swing nổi tiếng của Joe Garland vang lên như một lời chào thân thiện với tiết tấu sôi nổi, quen thuộc. Từ nền tảng đó, mạch chương trình dần mở rộng với các tác phẩm như “Samba de Orfeu”, “Blue Monk”, “On the Sunny Side of the Street” hay “Watermelon Man”. Mỗi ca khúc đại diện cho một giai đoạn, một sắc thái khác nhau của jazz thế giới, được sắp xếp đan xen để tạo cảm giác đối thoại đa phong cách. Không gian Nhà Bát Giác vì thế trở nên hấp dẫn hơn bao giờ hết.

Bên cạnh đó, điểm nhấn của chương trình còn nằm ở những sáng tác mang dấu ấn Việt Nam. “Nhớ về Hậu Giang” và đặc biệt là “Hội làng” những sáng tác của NSƯT Quyền Văn Minh đã cho thấy cách jazz có thể tiếp nhận và chuyển hóa chất liệu dân gian. Trong những giai điệu ấy, ký ức văn hóa Việt Nam được đặt vào ngôn ngữ âm nhạc đương đại, tạo nên sự gần gũi cho khán giả trong nước và sự tò mò cho du khách quốc tế.

Ngoài ra, điều đáng chú ý là cách công chúng tiếp nhận chương trình. Không cần vé vào cửa, không khoảng cách sân khấu, khán giả của “Âm nhạc cuối tuần” có thể là người cao tuổi quen dạo bộ quanh hồ Gươm, là những gia đình trẻ đưa con đi chơi cuối tuần, hay du khách nước ngoài tình cờ bắt gặp một buổi biểu diễn giữa không gian lịch sử. Mỗi người một cách thưởng thức, có người ngồi nghe từ đầu đến cuối, có người đứng lại vài bản nhạc rồi tiếp tục hành trình, nhưng tất cả đều có thể cùng hòa nhịp trong một không gian âm nhạc.

Một du khách đến từ Đức chia sẻ: “Tôi không chỉ nghe nhạc, mà cảm nhận được tinh thần của thành phố. Hà Nội hiện ra rất khác qua những buổi biểu diễn như thế này.” Những phản hồi ấy cho thấy sức hấp dẫn của các sản phẩm văn hóa khi được đặt đúng không gian và đúng cách tiếp cận.

Với nghệ sĩ, biểu diễn trong không gian công cộng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về tính trách nhiệm và khả năng kết nối.

“

Mỗi buổi diễn tại Nhà Bát Giác là một trải nghiệm đặc biệt, bởi khoảng cách giữa nghệ sĩ và khán giả gần như bị xóa bỏ. Chính sự gần gũi đó buộc nghệ sĩ phải chơi nhạc bằng tất cả sự tập trung và cảm xúc, để thuyết phục người nghe bằng chất lượng nghệ thuật, chứ không phải bằng hiệu ứng sân khấu.

NSƯT Quyền Văn Minh

Thay vì lựa chọn tổ chức các sự kiện ngắn hạn, chương trình lựa chọn con đường bền vững, đó là duy trì đều đặn, tích lũy giá trị qua từng buổi diễn, từng nhóm khán giả. Chính sự tích lũy này tạo ra bản sắc riêng cho không gian Nhà Bát Giác, đưa chương trình trở thành một mắt xích trong bức tranh phát triển công nghiệp văn hóa của Thủ đô.

Khi văn hóa không chỉ dừng ở việc bảo tồn, mà được đầu tư để trở thành sản phẩm trải nghiệm, những không gian như Nhà Bát Giác cùng các chương trình âm nhạc chất lượng đang góp phần tạo nên sức hút bền vững cho Hà Nội với bạn bè quốc tế, đồng thời định hình hình ảnh Hà Nội không chỉ là “Thành phố di sản”, mà còn có đời sống sáng tạo đương đại.

Khi buổi biểu diễn khép lại, Nhà Bát Giác trở về với nhịp sinh hoạt quen thuộc. Nhưng dư âm của “Âm nhạc cuối tuần” vẫn còn đó, không chỉ là những tràng vỗ tay, mà còn là cách công chúng dần trở thành những “mảnh ghép” quen thuộc mỗi chiều Chủ nhật hàng tuần./.