Lạ kử³ ngôi là ng độc thân và  nỗi ám ảnh vì chia gạo

Tú Nghĩa (xã Bình Tú, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam) là  thôn có rất nhiửu người độc thân, và  nghèo đến mức việc chia gạo tết trở thà nh nỗi ám ảnh với cán bộ thôn.

Những mảnh đời đơn độc

à”ng Аỗ Thắng phanh kít chiếc xe đạp cũ mèm, xoay một vòng trên bãi cát. Một chân ông là  chân gỗ, nhưng thật kử³ lạ, chiếc xe vẫn đứng vững, và  ông cười móm mém: Quen rồi, khó ngã lắm. à”ng Thắng 71 tuổi, không nhà  cử­a, vợ con, sống lang bạt trong là ng, mất một chân, vẫn thấy đời phơi phới.

Là  chúng tôi đang ở nhà  ông Nguyễn Аằng nên mới gọi ông Thắng tới, để nghe chuyện ông ấm ức vì tết vừa rồi, chẳng ai hửi thăm, cho đồng nà o ăn tết. à”ng Thắng kể, chiến tranh loạn lạc, 20 tuổi bị bom cắt chân, sống đời tà n phế đến tận bây giử. Hửi vì sao không cưới vợ sinh con, ông thở dà i: Chỉ duy nhất một chữ nghèo! Không ai dám vử sống cùng. Thật ra, sau lần bị mất chân, ông cũng có một mối tình với cô gái cùng thôn, nhưng rồi, thân tà n tật chưa lo nổi cho mình, không dám đèo bòng, ông đà nh nói lời chia tay. 

Là  tui nói trước thôi, chứ biết đằng nà o người ta cũng bử mình. Ngay sau khi chia tay cô thôn nữ, ông bán căn nhà  cha mẹ để lại để chữa chạy mấy thứ bệnh luôn chực chử phát tác. Cuộc đời ông kể từ đó đến nay gắn mình trên chiếc xe đạp, ngà y nắng cũng như mưa, như kửµ sĩ Mông Cổ cả đời trên yên ngựa. Với ông, tối đâu là  nhà , ngã đâu cũng là  giường. Từ gặt lúa, là m cử đến bổ củi tưới rau..., ai thuê gì ông là m tất. Gia sản quý giá nhất của ông Thắng bây giử ngoà i chiếc xe đạp cũ mèm là  2 tấm thẻ được ông bọc bao ni lông cẩn thận, nhét trên túi áo, cà i khuy. Аó là  tấm thẻ bảo hiểm hộ nghèo và  thẻ Hội viên hội người cao tuổi của xã.

à”ng Thắng vẫn còn may mắn hơn ông Nguyễn Vệnh rất nhiửu, đó là  khả năng nhận biết và  đi lại. à”ng Vệnh là  anh trai ông Nguyễn Аằng, mặc dù ông Аằng có nhà  cử­a đà ng hoà ng, và  anh trai của ông Vệnh có người thân là m cán bộ xã, nhưng ông Vệnh 72 tuổi vẫn lang bạt giữa là ng Tú Nghĩa. Mấy ngà y gần đây, bệnh thần kinh phát tác, ông Аằng buộc phải cườ¡ng chế anh mình vử sống trong nhà . 

à”ng Аằng kể, số phận ông Vệnh và  ông Аỗ Thắng trùng khớp một cách kử³ lạ. Cùng lớn lên, cùng độc thân, cùng lang thang. Chỉ khác một điểm, ông Vệnh còn người thân thích, ông Thắng thì không. Và  thế là , nhà  ông Аằng cũng là  nơi tá túc thường xuyên của ông Thắng.

Trưởng thôn Phan Tấn Anh lôi tập hồ sơ dà y cộp, dùng bút rà  rà , chặp buông lời: Số phận như ông Thắng, ông Vệnh là  hơn 40 người. Аà n ông ngoà i hai người trên còn có ông Anh, ông Minh, ông Nhung..., đà n bà  thì khửi nói, đếm không xuể. Аau đầu lắm, không biết đưa và o diện chi cho phải phép.

Chị Võ Thị Bé (thôn 5 Tú Nghĩa) mới 40 tuổi, có 3 con là  một trong số hiếm hoi có chồng nhưng hiện không ở cùng. Thế thì vẫn là  đơn thân và  đặc biệt nghèo. Căn nhà  chị Bé trống hoác, vật dụng đáng kể duy nhất là  chiếc tivi Sony của những năm 1990 để lại. 6 năm trước, chồng tham gia ẩu đả giết người, bị án 10 năm. Chị một mình quần quật nuôi 3 đứa con bằng nghử là m thuê và  đan lát. 

Ở Tú Nghĩa như bị một lời nguyửn, đà n ông đơn thân, đà n bà  chồng chết, không chồng hoặc bị bử nhiửu lắm - chị Bé kể. Bà  Lai, hà ng xóm chị Bé đỡ lời rằng chồng chị Bé có ở nhà  thì cũng như không.

Bà  Nguyễn Thị Lai nói, cảnh không chồng mà  có con ở Tú Nghĩa là  thường, còn ở là ng khác thì kinh hoà ng lắm

Cùng hà ng xóm, cách nhau một bử rà o, số phận bà  Lai nghe chừng bi thảm hơn. 71 tuổi, không chồng, không người thân, bà  Lai kiếm được 2 đứa con gái. Giử đã có cháu ngoại. Không nhà , ông anh trai thương tình cho mượn chái bếp là m nơi tá túc.  

Nhắc đến chuyện khai sinh mới nhớ, công tác dân số kế hoạch hóa năm họp 2 lần, nhưng đối tượng đơn thân lại bử qua. Ai lại vận động gái chưa chồng đi đặt vòng bao giử. Hà ng chục trường hợp sinh con thứ 3, thứ 4. Tú Nghĩa rớt thôn văn hóa cũng vì thế

à”ng Phan Tấn Anh “ trưởng thôn Tú Nghĩa (Bình Tú, Thăng Bình, Quảng Nam)

Аáng lẽ tui đã có chồng, chuyện cách đây 50 năm rồi, nhưng chiến tranh ly tán rồi vì điửu kiện nà y kia, ngoảnh đi ngoảnh lại đã lỡ thì. Аà nh muối mặt kiếm đứa con vử nuôi. Thế là  5 năm 2 đứa con gái ra đời. Ngà y xưa ở là ng khác, đó là  chuyện kinh hoà ng nhưng với Tú Nghĩa, chuyện nà y thường thôi.

Danh sách phụ nữ không chồng nhiửu con trong hồ sơ của trưởng thôn Anh cứ dằng dặc với những Hồ Thị C (3 con), Lê Thị X (4 con), Nguyễn Thị An (3 con), Nguyễn Thị Ngân (2 con)... Trưởng thôn lắc đầu ngao ngán: Nhiửu nữa, kể ra không hết, ngay cả một cán bộ thôn đây, nghèo lắm, vợ bử đi miửn Nam, một mình gà  trống nuôi con. Tội hết biết.

Bi hà i quà  tết

Nhắc đến người cán bộ thôn, ông Anh buồn bã: Nhiửu chuyện tréo ngoe lắm. Аợt vừa rồi, ông Anh cùng chi bộ thôn cố gắng đưa gia đình người nà y và o diện hộ nghèo, nhưng nhất mực bị từ chối. Anh cán bộ nà y quá tội, ảnh bảo tui thân cán bộ thôn mà  cũng là  hộ nghèo thì là m răng ăn nói với bà  con. Tú Nghĩa còn hà ng chục hộ đơn thân, nghèo rệp mà  chưa được.

Cùng mấy năm thân thiết, lại bà  con trong họ, ông Anh hiểu, anh nà y không muốn thôn, xã bị ảnh hưởng, nhất là  trượt mất danh hiệu nông thôn mới.

Vừa rồi, rộ lên câu chuyện phân chia quà  tết không đửu ở Tú Nghĩa, là ng trên xóm dưới là m ầm lên khiến trưởng thôn Phan Tấn Anh vô cùng khổ sở: Người dân không hiểu, đến cả báo chí vử đây cũng không chịu hửi rõ ngọn ngà nh. 

Lệnh trên thế nà o, bọn tui chiếu theo đó mà  là m. Câu chuyện mấy chục hộ dân đơn thân, nghèo không chồng con... đúng là  hộ nghèo nhưng mất suất quà  tết ở Tú Nghĩa, là  chuyện có thật. Chị Phan Thị Bé, bà  Lai, ông Thắng, ông Vệnh...đửu chẳng được hỗ trợ đồng nà o. à”ng Аỗ Thắng xòe tấm thẻ bảo hiểm hộ nghèo, ấm ức: Mọi năm được 15kg gạo, năm nay không có chi.

Trưởng thôn Phan Tấn Anh ấm ức kể một hơi: Cả thôn 45 hộ nghèo, 73 hộ cận nghèo. Mọi năm trước chưa đạt nông thôn mới, trên rót xuống gần tấn gạo hỗ trợ, năm nay chỉ được 400kg. Mà  lệnh ban xuống phải chia đủ 15kg/hộ. 

Chị Nguyễn Thị Bé, đơn thân và  rất nghèo

Lấy đâu ra? Tui đử xuất chia mỗi suất ít hơn cho đồng đửu, ai nấy xanh mặt. Kỷ luật trắng máu chứ chẳng chơi. Vậy là  400kg gạo chỉ đủ cho 26 suất, còn dư 10kg, bọn tui thống nhất cho ông Nguyễn Trang Nhung, người già  không con không cháu. Аó, là m đến thế rồi mà  còn tiếng nà y tiếng nọ. Khổ!

à”ng Anh kể, sau tết, nhiửu người đến tận nhà  hửi, chế độ 15kg gạo đâu? à”ng cứng họng không biết nói thế nà o. Quả thật, phân chia quà  trở nên nỗi ám ảnh đối với các trưởng thôn nghèo từ xưa đến nay. Bà  Nguyễn Thị Lai kể, đến giử, trong nhà  bà  chỉ còn mấy lon gạo ăn qua ngà y. 

Năm ngoái, năm kia đửu có 15kg, năm nay cán bộ giải thích, tui có 2 đứa con gái đã có gia đình nên thôi. Lạ thật, có 2 đứa con gái thì tui vẫn là  hộ nghèo, nó có giúp đỡ đồng nà o đâu. Аã là  hộ nghèo phải hỗ trợ chứ. Dân hửi cán bộ thôn, cán bộ chỉ biết trả lời, 400kg gạo, phải chia đửu 15kg/suất, ai thắc mắc gì, xin hửi lên trên.

à”ng Phan Tấn Anh tiễn tôi ra tận đầu là ng, xung quanh là  mênh mông cát trắng xóa, buồn buồn: 90% là m nông nghiệp, bao đời nay Tú Nghĩa nghèo vẫn hoà n nghèo, sắp tới tui phải đi là m lại khai sinh cho hà ng chục trường hợp con phụ nữ đơn thân, mà  dạng nà y lại phải đưa và o hộ nghèo. Mới được nông thôn mới, giảm nghèo được một tí, giử lại phải tăng hộ nghèo lên.