Làm gì để Thủ đô xanh, sạch, đẹp ?

Khẩu hiệu Vì một Hà  Nội xanh, sạch và  đẹp đã có từ lâu, song dường như ít tác dụng, vì cho đến nay, sau cả thập kỷ có khẩu hiệu rất đúng đó, Hà  Nội vần là  một thà nh phố chưa xanh, chưa sạch và  chưa đẹp.

Xét tiêu chuẩn Xanh, Hà  Nội nằm trong số các thà nh phố thiếu cây xanh nếu so với các thà nh phố, thủ đô khác trên thế giới hay ở khu vực Аông Nam à. Cho đến nay, tỷ lệ cây xanh trên nhân khẩu Hà  Nội (mới tính số nhân khẩu thường trú, chưa tính số nhân khẩu bán trú và  nhập cư tạm thời) mới chỉ chưa tới 1 mét vuông/người. Trong khi tại Paris (thủ đô Pháp) con số nà y là  11 m2, còn tại New York của Mử¹, thà nh phố của những ngôi nhà  chọc trời san sát nhau, nhưng con số nà y cũng là  15 m2/người. Có thà nh phố trên thế giới con số nà y lên đến 30 m2.

Vử tiêu chuẩn sạch, Hà  Nội đang ở mức báo động vử ô nhiễm môi trường sống, từ không khí đến nguồn nước và  vệ sinh thực phẩm. Các cuộc khảo sát của các nhà  chuyên môn cho thấy, tất cả các mẫu đo của Hà  Nội đửu vựợt tiêu chuẩn cho phép gấp nhiửu lần.

Vử tiêu chuẩn đẹp, có thể nói Hà  Nội chưa đẹp, xét cả trên phương diện truyửn thống và  hiện đại.

Nguyên nhân của tình trạng chưa xanh, chưa sạch và  chưa đẹp của Hà  Nội có nhiửu, nhưng trước hết là  ý thức của người Hà  Nội, từ cấp vĩ mô đến cấp vi mô.

Ở cấp vĩ mô, việc xác định những quy hoạch, tiêu chuẩn vử một thà nh phố Xanh, Sạch, Аẹp chưa được định rõ. Trong khi những chỉ tiêu kinh tế như mức tăng trưởng là  bao nhiêu, thu nhập bình quân là  bao nhiêu, đến bao giử thì đạt, được thể hiện rất rõ trong các báo cáo thà nh tích của các cấp trong thà nh phố, thì những tiêu chuẩn vử Xanh, Sạch, Аẹp vẫn hết sức chung chung, không cụ thể, nên vẫn chỉ dừng lại ở mức khẩu hiệu. Lẽ ra, các báo cáo phải định ra những tiêu chí cụ thể vử Xanh, Sạch, Аẹp cho từng thời hạn cụ thể và  chỉ đạo riết róng như chỉ đạo các mục tiêu vử kinh tế - xã hội.

Ở cấp vi mô, người dân coi việc là m cho thà nh phố Xanh, Sạch, Аẹp như là  việc của chính quyửn chứ không phải của minh, nên hay chỉ trích chứ ít tham gia.

Hà ng cây trên đường Thanh Niên

Là m gì để có một cuộc cách mạng Xanh, Sạch, Аẹp ở thủ đô ?

Trước hết, như trên đã nói, cần phải thay đổi tư duy từ người dân đến cấp lãnh đạo. Người dân phải hiến kế cho các cấp chính quyửn là m sao cho từ đường phố cụ thể đến phạm vi toà n thà nh phố xanh hơn, sạch hơn và  đẹp hơn. Còn đối với cấp lãnh đạo, cần đi sâu, đi sát, chỉ đạo cụ thể từng tiêu chí, chứ không nên chỉ đạo chung chung và  cấn sớm lập ra một Hội đồng tư vấn có chất lượng để định hình một thà nh phố xanh, sạch, đẹp cho Hà  Nội.

Hà  Nội phải xanh hơn, cần trồng những cây gì, trồng ở đâu và  lấy lô đất nà o để trồng. Vử vấn đử nà y, thà nh phố không nên khoán trắng cho ngà nh công chính, mà  phải giao chỉ tiêu cho các quận, huyện, vì hiện nay các quận, huyện quản lý đất đai. Họ có quyửn dà nh những khu đất nà o để là m công viên và  trồng cây.

Ở đây cũng nên học tập kinh nghiệm của nhiửu nước là  không nên công viên hóa các nơi công cộng, mà  nên quy hoạch một số vườn hoa tiêu biểu, được thiết kết một cách khoa học và  chuyên nghiệp (vì hiện nay phần lớn các vườn hoa ở Hà  nội được thiết kế một cách ngẫu hứng, không theo một nguyên tắc nà o cả, nên không đẹp và  không có nét Hà  Nội), còn phần lớn các khu đất công nên biến thà nh rừng cây vừa tạo bóng mát cho cư dân thà nh phố trong mùa hè nóng nực, vừa tăng nhanh diện tích cây xanh của thà nh phố, vừa tiết kiệm (vì quy hoạch trồng hoa cho một công viên theo đúng tiêu chuẩn của công viên sẽ tốn kém rất nhiêu so với trồng cây thà nh rừng).

Аường Phan Аình Phùng luôn rợp bóng mát

Mỗi rừng cây nhân tạo đó có thế có thể rộng từ 1 đến 10 ha hay rộng hơn nữa. Các khu đất dà nh riêng cho cây xanh trong các khu đô thị nên trồng cây bóng mát chứ không biến thà nh các vườn hoa. Hà  Nội có nhiửu hồ và  có sông Hồng chảy qua. Аây là  lợi thế hiếm có để biến vùng đất quanh hồ thà nh các rừng cây và  biến bãi giữa và  dải đất hai bên đê sông Hồng thà nh các rừng cây. Phát triển nhiửu rừng nhân tạo là  cách duy nhất để tăng nhanh diện tích cây xanh bình quân ở Hà  Nội.

Hà  Nội nên chọn tiêu chí nà o là m trước để sạch hơn? Аó là  hạn chế bụi. Аể là m được điửu nà y, cần định ra tiêu chuẩn cụ thể buộc các cấp, các ngà nh phải báo cáo thường xuyên, coi đó như những chỉ tiêu pháp định. Phải tăng cường hơn nữa lực lượng Cảnh sát môi trường để lực lượng nà y là m tốt nhiệm vụ của mình, có các biện pháp mạnh đối với những đơn vị, cơ sở gây ô nhiửm khói bụi, nguồn nước, có các chế tà i cụ thể đối với các trường hợp hủy hoại môi trường, dù là  cố ý hay vô ý.

Hà  Nội phải đẹp là  đòi hửi của không chỉ người dân Hà  Nội mà  của cả nước, vì Hà  Nội là  thủ đô, là  bộ mặt của nước Việt Nam đang công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Muốn đẹp, phải có quy hoạch, từ tổng thế toà n thà nh phố đến chi tiết từng khu vực. Hiện tại Hà  Nội là  một thà nh phố hỗn tạp, pha trộn nhiửu phong thái kiến trúc mang tính tự phát. Không thể gọi một thà nh phố hỗn tạp ấy là  đẹp. Hà  Nội nên định ra những chuẩn mực vử kiến trúc và  quy hoạch của riêng Hà  Nội.

Cho đến nay, Hà  Nội đã nhiửu lần lên quy hoạch, nhưng rồi quy hoạch đó không được thực hiện, vì không có tiửn. Việc xây dựng ở đâu và  thiết kế như thế nà o hoà n toà n trong tay nhà  đầu tư, không phải do theo quy hoạch. Аã đến lúc buộc các nhà  đầu tư phải theo quy hoạch của Hà  Nội:ở khu vực nà y cấn độ cao bao nhiêu và  nguyên tắc kiến trúc nà o, ở khu vực kia cần những chỉ dẫn gì... Ở Paris, trong khu vực nội thà nh, người ta không cho xây dựng những tòa nhà  cao quá 15 tầng và  cũng không cấp phép cho những tòa nhà  dưới 5 tầng, muốn xây khác thì tìm một nới khác chứ không phải ở Pari. Thủ đô Washington của Mử¹ chỉ cấp phép cho những ngôi nhà  không cao quá Tháp Bút chì (tháp tưởng niệm cố tổng thống Washington, tương đương nhà  20 tầng). Hà  Nội cũng nên rút ra bà i học từ kinh nghiệm của các nơi.

Аể có nét riêng của Hà  Nội, những tòa nhà  công sở nên có kiến trúc truyửn thống Việt Nam: có mái ngói và  ban công phía trước, để khác hẳn với những tòa cao ôc, văn phòng hay khách sạn kinh doanh. Ở nhiửu thà nh phố châu à như ở Tôkyô, Bắc Kinh, Seoul, New Dehli, Phnôm Pênh, Viêng Chăn,,, các tòa nhà  công sở mang nhiửu nét kiến trúc của dân tộc. Tại sao Hà  Nội không là m được như thế ?

Аể xanh, sạch và  đẹp hơn, cần một tư duy hoà n toà n mới so với cách tư duy lâu nay đang là m cho Hà  Nội xa hơn với tiêu chuẩn mà  Hà  Nội đang đặt ra.