Lan tỏa tình yêu với văn hóa đọc

Ngày Sách Việt Nam đã trở thành sự kiện văn hóa quan trọng đối với những người yêu sách và cả cộng đồng xã hội, góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm bản sắc dân tộc; là dịp khẳng định vị trí, vai trò và tầm quan trọng của sách trong đời sống xã hội; là dịp đề cao trách nhiệm của các cấp, các ngành đối với việc xây dựng và phát triển văn hóa đọc ở Việt Nam. Nhiều cơ quan, đơn vị, địa phương trong cả nước đã triển khai sâu rộng phong trào đọc sách trong các tầng lớp nhân dân, hình thành nét đẹp văn hóa trong đời sống xã hội.

Trong 5 năm qua, Bộ GD-ĐT, cụ thể là các cơ sở giáo dục trên cả nước đã quyên góp được trên 11 triệu bản sách các loại cho thư viện nhà trường, cho học sinh nghèo; tổ chức được trên 240.000 hội thi, hội thảo, chuyên đề, tập huấn gắn với chủ đề về sách và văn hóa đọc. Trên 50% cơ sở giáo dục tổ chức trưng bày triển lãm, giới thiệu sách gắn với chủ đề. Trên 66 triệu lượt học sinh, sinh viên và trên 4,7 triệu lượt cán bộ, giảng viên, giáo viên, nhân viên tham gia hưởng ứng Ngày Sách Việt Nam.

Bên cạnh đó, hệ thống giáo dục đã phát động phong trào và tổ chức quyên góp sách xây dựng được trên 30.000 tủ sách phụ huynh. Thông qua dự án “Xe thư viện đa phương tiện lưu động”, năm 2018, Bộ VH-TT-DL đã tổ chức lễ trao tặng 8 ô tô thư viện lưu động đa phương tiện (trị giá hơn 8 tỷ đồng) cho 8 thư viện tỉnh; vận động tài trợ để các thư viện có thêm phần mềm quản lý thư viện, tài liệu điện tử và sách nói phục vụ người khiếm thị…

Ngày Sách Việt Nam đã trở thành sự kiện văn hóa quan trọng đối với xã hội

Tại các cơ quan, trường học, lực lượng vũ trang, bộ phận thư viện với sự giúp đỡ, hướng dẫn của hệ thống thư viện công cộng đã tổ chức nhiều hoạt động thiết thực và hiệu quả phù hợp với từng đối tượng. Sách không chỉ đến được với đồng bào dân tộc thiểu số, vùng khó khăn, biên giới, hải đảo mà sách cũng đã đến với các trại giam, trung tâm điều trị cai nghiện… Theo nhận định của Cục Xuất bản, In và Phát hành, ngày sách không đơn thuần là một sự kiện mà đã lan tỏa thành nhiều mô hình khác nhau ở các địa phương. 

Từ năm 2016, Hà Nội có thêm Phố sách xuân trong dịp Tết Nguyên đán. TPHCM tổ chức nhiều chủ đề về sách như “Tự hào lịch sử - Vững bước tương lai”; “Sách - cái hay, cái đẹp và sự đam mê”; “Mở cửa tương lai”… Hàng năm, nhiều sự kiện được tổ chức nhân ngày sách với các hoạt động văn hóa, văn nghệ, giao lưu, tọa đàm, gặp gỡ, giới thiệu tác giả, tác phẩm thu hút hàng ngàn bạn đọc, người yêu sách quan tâm, tham dự.

Ở các tỉnh, thành cũng có hàng loạt hoạt động như: Ngày hội đọc sách tại Gia Lai; ngày hội “Sách và văn hóa đọc” tại Đồng Tháp; Hội sách Hải Châu - Đà Nẵng; Tuần lễ sách và văn hóa đọc tại Bình Định; Ngày sách Việt Nam tại Quảng Trị; giao lưu văn hóa “Trang sách đất Cảng” tại Hải Phòng; Ngày hội sách và văn hóa đọc tỉnh Bắc Ninh; triển lãm sách - hình ảnh “Non sông thống nhất” tại Cần Thơ... cũng thu hút đông đảo người dân đến tham gia.

Vẫn cần những cánh tay nối dài

Ông Chu Văn Hòa - Cục trưởng Cục Xuất bản, In và Phát hành, cho biết: Ngày Sách Việt Nam được triển khai với quy mô ngày càng lớn, nội dung và hình thức các hoạt động ngày càng phong phú. Đó là tiền đề quan trọng để các hoạt động của Ngày Sách Việt Nam có sức lan tỏa ngày càng mạnh mẽ trong đời sống văn hóa cộng đồng, hướng tới mục tiêu 100% các quận huyện, thị xã có hoạt động hưởng ứng Ngày Sách Việt Nam. Sau 5 năm thực hiện việc triển khai, hoạt động này tuy đã thu được nhiều kết quả tích cực nhưng đã bộc lộ một số “nút thắt” cần tháo gỡ.

Theo kiến nghị của Bộ GD-ĐT, để hoạt động hưởng ứng Ngày Sách Việt Nam thật sự đi vào chiều sâu, hiệu quả, thiết thực cần có chiến lược truyền thông hiệu quả hơn với sự góp sức của các bộ ngành, chứ không đơn thuần là ngành xuất bản. Các địa phương đa phần có các kiến nghị liên quan đến vấn đề kinh phí nhằm đầu tư cơ sở vật chất, xây dựng, nâng cấp các thư viện huyện, các trạm bưu điện văn hóa xã cũng như hỗ trợ kinh phí để tăng cường thêm trang thiết bị, các nguồn sách phục vụ nhu cầu đọc của người dân ở vùng sâu, vùng xa, vùng điều kiện khó khăn… 

Cụ thể như Sở TT-TT tỉnh Sóc Trăng, đề xuất thử nghiệm một số đầu sách tuyên truyền theo hình thức sách điện tử để cung cấp nguồn tài liệu đến các cơ quan, đơn vị. Những địa phương có tỷ lệ đồng bào các dân tộc thiểu số cao như Kom Tum, Gia Lai… thì vấn đề lớn cần giải quyết là việc cần có nhiều hơn nữa sách, tài liệu song ngữ tiếng phổ thông, tiếng dân tộc thiểu số.

Lãnh đạo Cục Xuất bản cho biết, Ngày Sách Việt Nam lần thứ 6 được tổ chức từ ngày 17 đến 21-4 tại Hà Nội tới đây sẽ có nhiều vấn đề liên quan tới sách, văn hóa đọc được đưa ra bàn thảo như: “Xây dựng và phát triển phong trào đọc sách trong cộng đồng”; giao lưu, tọa đàm với các điển hình tiêu biểu trong phong trào thực hiện Ngày Sách Việt Nam trên toàn quốc… Hoạt động này được kỳ vọng sẽ góp phần tháo gỡ nhiều vướng mắc của các địa phương nhằm phát huy và lan tỏa hơn nữa tình yêu với văn hóa đọc.