Lão nghệ sĩ "chơi trội" chấp nhận lao lực mới có tác phẩm để đời

Hải Miên/ANTĐ| 09/10/2017 14:53

Sinh ra trong một gia đình nghèo ở Đà Nẵng, Phạm Văn Hạng đam mê nghề điêu khắc, hội họa từ ngày còn nhỏ. được gọi là nghệ sĩ thích “chơi trội”, nhưng hơn hết, ông là một người thích phiêu lưu bằng tài năng.

ảnh 1

1. Phạm Văn Hạng là người phiêu lưu có mục đích, dứt khoát, quyết đoán mà nhân hậu, vượt qua bao khó khăn để được làm những gì mình thích. Từ những năm 1970 thế kỷ trước, tác phẩm mỹ thuật “Chứng tích” của ông (do cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đặt tên) đã gây nên cơn chấn động trong dư luận khi nổi lên trong bức tranh là những khúc ruột, mảnh gan, máu của nạn nhân chiến tranh. Đến tận bây giờ tác phẩm nào của ông từ tranh đến tác phẩm điêu khắc luôn hướng tới sự khao khát ngưỡng vọng và giữ gìn hòa bình, tiêu biểu như: “Người mẹ dũng sĩ; Đài tưởng niệm ở Đà Nẵng; Đài tưởng niệm ở Hà Nội...”; hay các vườn tượng như Vườn tượng Đà Lạt, Đà Nẵng, TP.HCM... Chính những vườn tượng đó đã thể hiện tư tưởng của ông, ví như Vườn tượng Đà Lạt chủ yếu là hình ảnh chim bồ câu, trẻ em, những bầu vú mẹ... Giờ trong ông vẫn luôn khát khao một ngày nào đó đất nước sẽ có một bức tượng mang tên “Hòa bình”.

Ông không thuộc thế hệ các bậc thầy hội họa hiện đại xuất thân từ trường Mỹ thuật Đông Dương, nhưng ông là người chịu lao lực vì nghệ thuật trong hoàn cảnh đất nước có chiến tranh, đói nghèo để có những tác phẩm điêu khắc đương đại bằng máu, phản ảnh thân phận con người, nói lên tiếng nói của lương tri, của nhân loại khát khao công lý và hòa bình. Chính triển lãm có tên “Dấu tích chiến tranh” đã làm nên tên tuổi Phạm Văn Hạng ở TP.HCM. Sau năm 1975, hội họa Việt Nam đã có thay đổi lớn về tư tưởng sáng tác, Phạm Văn Hạng một lần nữa khẳng định tài năng của mình, liên tục vào Nam ra Bắc suốt 30 năm, tạc hàng trăm pho tượng, tượng đài, biểu tượng mang phong cách hiện thực xã hội chủ nghĩa, giàu tính nhân văn và đậm chất nghệ thuật.

ảnh 2

2. Phạm Văn Hạng cũng là người thổi hồn vào đất và làm nên vườn tượng đầu tiên ở thành phố Đà Lạt. Để có được vườn tượng này, tức là để cầm tay vào nghệ thuật, ông đã phải đổ những giọt lệ chân thành. Vườn tượng được khai trương vào ngày đầu tiên của năm 2005 khiến nhiều người ngạc nhiên, rất đông người đến thăm. Tại đây không có cờ phướn, không băng khánh thành, không lời phát biểu hay tuyên bố, kể cả tác giả. Chỉ có rượu vang, hoa hồng và cả một vườn tượng ẩn nấp dưới tán thông.

Những tác phẩm điêu khắc của ông rải ra nơi mảnh rừng thông. Có tượng cao vút, có tượng ngợp tầm mắt, có tượng vừa đủ một vòng tay và thực sự đa dạng. Đó là hình ảnh một cô gái vừa mạnh mẽ, vừa kiêu sa nhìn xa xăm vào chốn liêu trai, vai khoác chiếc khăn choàng đặc trưng của cao nguyên giá lạnh. Một thiếu phụ nằm nựng con trẻ thiên thần giữa trời cao đất rộng, phơi lộ màu sinh sôi nơi bầu sữa nhân từ. Một thiếu nữ nét duyên Việt xưa trong tà áo dài lướt qua dưới ngàn thông hoà quyện giữa mù sương...

Bên trong căn biệt thự u tịch là hình ảnh những văn nhân hào hoa, nhà văn hóa tài danh của đất nước như nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, Văn Cao, Doãn Mẫn, Hoàng Giác, Tô Vũ, Dương Thiệu Tước, Đoàn Chuẩn - Từ Linh, nhà văn Nguyễn Tuân, danh họa Bùi Xuân Phái, Trần Văn Cẩn, nhà văn hóa Đào Duy Anh, Giáo sư Trần Văn Khê, Cao Xuân Hạo, bác sĩ Alexandre Emilé Yohn Yersin… Tất cả những tác phẩm đều thể hiện một phong cách rất riêng và được tác giả dồn tâm huyết mà có.

ảnh 3

3.  Phạm Văn Hạng phiêu lưu đến nỗi, đã bỏ ra 5 năm gò chữ trên đồng, tạo ra 4 tập thơ bằng tiếng Việt, Anh, Pháp và Trung Quốc với tổng trọng lượng khoảng 250kg. Ông sở hữu bộ râu và mái tóc trắng cước, thường đội chiếc mũ rộng vành, áo cánh dơi tự may, quần Jeans bạc màu, tác giả tập thơ bằng đồng nặng nhất Việt Nam này trông có vẻ... cổ.

Từ năm 1970 ông đã nung nấu ý định thực hiện tập thơ bằng đồng này, với mong muốn lưu lại 29 bài thơ ngắn của mình. Mỗi tập thơ có khổ 50x65cm, dày 27 trang. Là người sở hữu kho sản phẩm mỹ thuật đáng nể nhưng điêu khắc gia này chưa từng kinh qua trường lớp chuyên môn. Ông chỉ suy nghĩ, lao động, nhìn ngắm, đi thư viện. Có thời, gia đình Phạm Văn Hạng khốn khó đến nỗi ông phải lang thang đường phố bán xôi lạp xưởng kiếm sống, nhưng con người vốn nặng lòng với việc sáng tạo cái đẹp không khi nào có ý định từ bỏ đam mê của mình. Đam mê sáng tạo của kỷ lục gia này bất chấp thời gian. Ông cho rằng, mình sống là sáng tạo và phải sáng tạo. Bởi chỉ có sáng tạo và cống hiến cho niềm đam mê, ông mới thực sự thấy vui và thấy thanh thản, bình yên.

Tháng 9-2007, Phạm Văn Hạng cho ra mắt tập thơ bằng đồng, kích thước 50x65cm, nặng đến 250kg. Đây là tác phẩm thơ đầu tay, có tựa đề “Ba mươi năm tập tễnh làm thơ”, gồm 29 bài, được gò nổi với 4 thứ tiếng Việt - Anh - Pháp - Trung, đạt 3 kỷ lục: Tập thơ nặng ký nhất; Tập thơ có số bản ít nhất và Tập thơ duy nhất được khắc gò trên đồng. Chỉ độc bản. Các bài thơ đều ngắn, không có tiêu đề, giống như haiku của Nhật Bản.

Bài dài nhất 28 chữ, bài ngắn nhất chỉ có 5 chữ. Ngắn nhưng lại đầy ma lực về ý, hàm súc, thâm trầm, gợi trường liên tưởng rộng. Độ vang cao. Phóng chiếu ra nhiều chiều kích, nhiều năng lượng. Thơ ít chữ kiểu này giống như các bài kệ của các thiền sư nổi tiếng phương Đông. Tác phẩm này đã được triển lãm tại Hà Nội, TP.HCM. Có người ngỏ ý muốn mua, song ông không bán, sẽ giữ và trao lại cho mai sau.

(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Live Concert “Hà Nội bình yên”: Chạm tới chiều sâu cảm xúc
    Tối 28/3, tại Nhà Bát Giác bên Hồ Hoàn Kiếm, Live Concert “Hà Nội bình yên” đã mang đến một không gian nghệ thuật cộng đồng giàu cảm xúc, nơi âm nhạc trở thành nhịp cầu kết nối hàng nghìn khán giả.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Hy vọng (Kỳ 2)
    Ngày tôi được sinh ra đã định sẵn cuộc sống sẽ gắn liền với một khu vườn ươm chật hẹp. Mỗi ngày, tôi đều nhìn thấy các bạn xung quanh rời đi. Đúng vậy, họ thường nói với nhau rằng: “Nó chẳng nở hoa được, mang về làm gì cho chật nhà!”...
  • Dự án Luật Thủ đô 2024 (sửa đổi): “Chắp cánh” để văn hóa Hà Nội thành một trụ cột trong nền kinh tế
    Trong nền kinh tế thị trường, câu hỏi: “Làm thế nào để vừa bảo tồn bản sắc, vừa biến các giá trị văn hóa thành nguồn lực nội sinh phát triển kinh tế?” đang là một bài toán không dễ hóa giải. Đối với Hà Nội, Dự thảo Luật Thủ đô 2024 (sửa đổi) đang có các điều khoản tạo hành lang pháp lý, cơ chế đặc thù, vượt trội để văn hóa trở thành một trụ cột của nền kinh tế.
  • Nâng cao đời sống người cao tuổi qua các hoạt động có ý nghĩa tại phường Tây Hồ
    Chiều ngày 28/3, tại khu vực tượng đài Anh hùng Lý Tự Trọng (số 2 phố Thụy Khuê), Hội Người Cao tuổi phường Tây Hồ đã long trọng tổ chức Lễ ra mắt Câu lạc bộ Văn nghệ - Dân vũ, CLB Thơ và Chương trình văn nghệ chào mừng thành công cuộc bầu cử ĐBQH khóa XVI và ĐB HĐND các cấp, nhiệm kỳ 2026 – 2031.
  • Hội thảo “Nghiên cứu các giải pháp ưu tiên nguồn lực phát triển thể dục thể thao thành phố Hà Nội trong giai đoạn mới”
    Chiều 28/3/2026 tại Bảo tàng Hà Nội đã diễn ra Hội thảo “Nghiên cứu các giải pháp ưu tiên nguồn lực phát triển thể dục thể thao thành phố Hà Nội trong giai đoạn mới”. Hội thảo được tổ chức nhằm đánh giá toàn diện thực trạng phát triển thể dục thể thao Thủ đô Hà Nội; phân tích những kết quả đạt được, những tồn tại, hạn chế; đồng thời đề xuất các giải pháp trọng tâm, mang tính chiến lược nhằm ưu tiên nguồn lực phát triển thể dục thể thao trong bối cảnh đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
Đừng bỏ lỡ
Lão nghệ sĩ "chơi trội" chấp nhận lao lực mới có tác phẩm để đời
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO