Lễ hội Chùa Bà (Bình Định) là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Lễ hội Chùa Bà - Cảng thị Nước Mặn là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia thứ tư của tỉnh Bình Định được ghi danh, sau Võ cổ truyền, Hát bội và nghệ thuật Bài chòi Bình Định.

Theo thông tin từ UBND tỉnh Bình Định lưu giữ, từ những năm 1610, khi Cảng thị Nước Mặn bước vào thời kỳ phồn vinh, cùng với người Việt, người Minh Hương đến Nước Mặn mua bán đông đúc thì Chùa Bà được hình thành.

Những ngày đầu, nơi đây chỉ là ngôi miếu đơn sơ để phục vụ nhu cầu tín ngưỡng của một bộ phận nhân dân. Người dân đến đi lễ, tỏ lòng cảm ơn Thiên Hậu Thánh Mẫu đã phù hộ cho họ di cư an toàn đến vùng đất mới và cầu mong một cuộc sống đủ đầy, sung túc.

Càng về sau, khi đã an cư, lạc nghiệp, làm ăn phát đạt, phố cảng Nước Mặn cũng trở nên sầm uất, một số thương nhân đóng góp tiền của, tu bổ cho miếu thêm khang trang và to đẹp. Đến năm 2010, UBND tỉnh Bình Định xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh.

Hàng năm, lễ hội được tổ chức trong 3 ngày (từ ngày cuối cùng của tháng Giêng âm lịch đến ngày 2 tháng Hai âm lịch). Lễ hội Chùa Bà - Cảng thị Nước Mặn là một trong những lễ hội truyền thống có quy mô lớn và ra đời sớm ở Bình Định.

Lễ hội diễn ra với nhiều nghi lễ, tín ngưỡng mang tính đặc trưng của vùng cảng thị xưa, như lễ tế các vị thần linh đã phù hộ cho người đi biển, buôn bán, che chở cho đời sống tinh thần, vật chất của người dân, bảo hộ cho việc sinh sản mẹ tròn con vuông; lễ rước các biểu trưng ngư, tiều, canh, mục nhằm tưởng nhớ, tôn vinh công lao khai sáng của cha ông đã biến vùng đầm lầy ven biển trở thành một đô thị thương cảng sầm uất.

Sau phần lễ, phần hội lễ hội Chùa Bà - Cảng thị Nước Mặn năm nay với nhiều hoạt động hấp dẫn được diễn ra như biểu diễn múa lân, múa đèn, hát tuồng, hô bài chòi dân gian; thi đấu bóng chuyền nam, bóng chuyền nữ; thi các trò chơi dân gian; biểu diễn võ cổ truyền.