Lo ngại không có mặt bằng chung vử điểm số

Theo GS Аà o Trọng Thi phương án thi mới có sự xộc xệch, không có mặt bằng chung cho điểm số giữa các thí sinh. Ảnh: Hồng Vĩnh

Ngà y mai, 23/9/2014, Ủy ban Văn hóa, giáo dục, thanh niên, thiếu niên và  nhi đồng (UBVH, GD TTN) của Quốc hội sẽ tổ chức phiên giải trình của Bộ GD&АT vử việc đổi mới GD&АT, trong đó có việc đổi mới các kử³ thi. Nhân dịp nà y, Tiửn Phong đã trao đổi cùng ông Аà o Trọng Thi, Chủ nhiệm UBVH,GD TTN của QH xung quanh vấn đử nêu trên.

Xin ông cho biết một số ý kiến của cử­ tri và  đại biểu Quốc hội vử kử³ thi THPT quốc gia mà  Bộ GD&АT vừa công bố?

Khi Bộ GD&АT mới có chủ trương và  chưa chốt phương án cụ thể, cử­ tri và  đại biểu QH bức xúc nhiửu vấn đử, nhất là  ý kiến cho rằng bà i thi kiểm tra năng lực sẽ là  quá mới đối với học sinh và  vấn đử sẽ được giải quyết thế nà o cho hợp lý. 

Khi Bộ GD&АT đã chốt phương án thì dư luận lại thấy rằng vử cơ bản cũng na ná như các kử³ thi trước đây, không có gì là  đổi mới; có khác chăng chỉ là  ở chỗ Ngoại ngữ là  môn thi bắt buộc.

Nhưng theo tôi, do mọi người chưa nhìn ra vấn đử vì tưởng rằng đổi mới là  chỉ có đử thi mà  thôi. Khi các chuyên gia lên tiếng rằng phương án mà  Bộ GD&АT tung ra có những sơ hở, rất có thể tạo ra những lỗ hổng, dẫn đến sự bất cập, tạo ra khó khăn..., rất nhiửu cử­ tri và  đại biểu QH bắt đầu có nhiửu ý kiến. Аại biểu băn khoăn nhiửu vử môn thi. 

Ví dụ, môn Ngoại ngữ được quy định là  môn thi bắt buộc nhưng những điửu kiện của nó thì chả khác gì tự chọn- bắt buộc nhưng cho phép nơi nà y, nơi kia thi môn thay thế. à kiến thứ hai tập trung và o 2 loại cụm thi, tạm gọi là  cụm đại học (АH) và  cụm địa phương (АP) với độ tin cậy khác nhau.

Cá nhân ông có ý kiến gì vử phương án nà y? 

Tôi cho rằng xu hướng đơn giản hóa các kử³ thi, giảm nhẹ căng thẳng, giảm tốn kém là  đúng nhưng lựa chọn theo hướng nà o thì cần cân nhắc kử¹. Tôi ủng hộ xu hướng: Dần dần chỉ còn 1 kử³ thi lớn; việc tốt nghiệp THPT sẽ giao cho địa phương và  đặt ra yêu cầu nhẹ nhà ng để phù hợp với tỷ lệ tốt nghiệp rất cao hiện nay, tiến đến một kử³ kiểm tra nhẹ cuối năm để cấp bằng tốt nghiệp. 

Tổ chức một kử³ thi lớn chỉ nhằm mục tiêu tuyển sinh và o АH, CА sẽ dễ thực hiện hơn vì chúng ta có 2 mục tiêu khác nhau.

Bộ GD&АT cho rằng có thể điửu chỉnh bằng đử thi, thưa ông?

Nếu đử thi thiên vử tốt nghiệp thì khó thực hiện tốt mục tiêu tuyển chọn người học АH và  ngược lại. Nhưng các nhà  thiết kế quên rằng ở VN điửu phải coi trọng là  coi thi và  chấm thi; đây cũng là  điểm là m nên sự khác biệt giữa 2 kử³ thi tốt nghiệp và  thi tuyển sinh: kử³ thi tốt nghiệp THPT do địa phương tổ chức bị đánh giá lửng lẻo, không đáng tin cậy; kử³ thi tuyển sinh АH tuy còn nhiửu bất cập, chưa hoà n toà n yên tâm nhưng được đánh giá cao hơn nhiửu vử độ tin cậy, tính khách quan. Аiửu nà y chủ yếu do coi thi và  chấm thi mang lại.

Vử môn thi, cơ bản là  không khác trước. Nhìn chung, phương án nà y không thay đổi bao nhiêu... 

Một vấn đử lớn cần lưu ý là  sự bất công bằng giữa các thí sinh. Các thí sinh thi ở cụm địa phương, do công tác coi thi chấm thi lửng lẻo, tỷ lệ tốt nghiệp sẽ cao truyửn thống trong khi, ngoà i 20% thí sinh và o АH, khoảng 60% thí sinh thi ở cụm АH (theo tính toán của Bộ GD&АT) không học АH sẽ đạt điểm thi rất thấp, thậm chí còn không qua nổi tốt nghiệp do công tác coi thi, chấm thi ở cụm thi АH chặt chẽ hơn. 

Tôi e rằng số thí sinh thi ở cụm АH và  thậm chí đỗ АH, CА cũng sẽ trượt tốt nghiệp vì điểm tốt nghiệp phải là  trung bình; còn điểm đỗ nhiửu trường АH, CА chỉ là  13-14 điểm cho 3 môn thi từ nhiửu năm qua. Năm sau, rất có thể, thí sinh không cần đăng ký thi cụm АH để học АH ngay từ đầu mà  đổ xô và o thi ở địa phương để ăn điểm cao và  xét tuyển và o АH, CА theo phương án riêng... 

Аây chính là  sự xộc xệch của phương án thi mới: không có mặt bằng chung cho điểm số giữa các thí sinh!

Ngoà i ra, có những lo ngại như không trực tiếp coi thi chấm thi trò mình thì có là m hết trách nhiệm không và  có tin cậy được khi trường khác coi thi, chấm thi trò mình không...

Vậy thực hiện ngay năm 2015 thì có vội không, thưa ông?

Vội hay không thì cũng không lùi được nữa rồi vì Bộ GD&АT đã công bố phương án. Do phản ánh của cử­ tri nên UB sẽ tổ chức một phiên giải trình của Bộ trưởng Bộ GD&АT và o 23/9. Sau đó, dự kiến, và o kử³ họp giữa tháng 10-tháng 11/2014, QH sẽ yêu cầu Chính phủ, cụ thể là  Bộ GD&АT, báo cáo vử việc triển khai thực hiện đổi mới GD&АT, trong đó có đổi mới thi cử­. 

Xin cám ơn ông.