'Lương Bộ trưởng 40 năm mới mua được nhà thu nhập thấp'

Tại hội thảo Tác động của thị trường bất động sản lên thị trường tà i chính Việt Nam, những khuyến nghị chính sách tổ chức ngà y 18/8, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Trần Nam kháº³ng định, với giá cả nhà và mức lương như hiện nay, người nghèo không thể mua được nhà thu nhập thấp.

Nghe phát biểu của Thứ trưởng Nguyễn Trần Nam

Một bác sĩ trưởng khoa từng tâm sự với ông Nam lương nuôi thân không đủ, chưa dám nghĩ đến chuyện mua ôtô, lại cà ng không dám mơ đến việc mua nhà .

Cũng theo ông Nam, để giải bà i toán nhà thu nhập thấp, Nhà nước và doanh nghiệp cần có giải pháp kéo giá nhà xuống, bằng cách ưu đãi chính sách, điửu chỉnh quy mô và độ hoà n thiện của căn nhà ở mức hợp lý, đồng thời phải nâng dần thu nhập, mức sống của người dân.

Theo lãnh đạo Bộ, đặt bà i toán cho ngà nh xây dựng là phải là m nhà để người có mức lương 2 triệu đồng mua được nhà là điửu không thể. "Nếu chỉ trông chử và o đồng lương, đừng nghĩ đến chuyện mua nhà . Cỡ như Bộ trưởng, chúng tôi tính còn 40 năm mới mua được", ông Nam tháº³ng thắn.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Trần Nam. Ảnh: Hoà ng Lan.

Nguồn cơn khiến ông Nam phải phát biểu như vậy là gần đây dư luận bức xúc giá nhà thu nhập thấp quá cao so với khả năng chi trả của lao động nghèo. Thậm chí có người tính toán với thu nhập dưới 5 triệu một tháng, họ phải nhịn ăn, nhịn uống, nhịn mặc ròng rã 15 năm mới mua được nhà .

Trên thực tế, các dự án ở Hà Nội hiện nay như Đặng Xá, Kiến Hưng, Ngô Thì Nhậm, Sà i Đồng dao động ở mức gần 10 triệu đến 13,27 triệu đồng mỗi m2. Mức giá nà y thấp bằng nửa giá chung cư bình dân trên thị trường, song vẫn quá khả năng chi trả của nhiửu người thuộc diện nghèo chỉ biết trông và o đồng lương. Vì thế mà có những người sau tháng ngà y ròng rã chử vận may nhưng đến khi trúng suất mua lại đà nh từ chối vì không kham nổi. Ở dự án Sà i Đồng, nhiửu trường hợp đã từ chối ký hồ sơ, trả lại nhà .

à”ng Lê Xuân Nghĩa, Phó chủ tịch Ủy ban giám sát Tà i chính Quốc gia, cho hay, Việt Nam có tốc độ tăng dân nhập cư nhanh, trong đó, việc cấp phép, thủ tục đất đai không minh bạch, gây rủi ro rất lớn với bất động sản. Giá bất động sản thường tăng gấp 3-4 lần so với thu nhập bình quân đầu người dẫn đến người nghèo ngà y cà ng ít cơ hội tiếp xúc với nhà ở. à”ng Nghĩa đưa ra minh họa, nhà ổ chuột đang tăng nhanh, ngoà i bử đê Sông Hồng, có tới hà ng vạn ngôi nhà không có chút tiện nghi, trong khi đó, giá nhà đất lại tăng cao chóng mặt.

Do đó, theo ông Nghĩa, để giải quyết nhu cầu nhà ở, nhà giá rẻ cần được khuyến khích xây dựng. Tuy nhiên, phi lý ở chỗ, doanh nghiệp Việt Nam vẫn đua xây nhà diện tích lớn, thiết bị bóng lộn. "Trong khi Trung Quốc chỉ là m 40-50 m2 thì Việt Nam là m đến 70 m2. Nhà dà nh cho người thu nhập thấp nhưng bên trong tiện nghi, bóng lộn, giá cao ngất, tôi e rằng, không có người nghèo nà o mua được", ông Nghĩa lo ngại.

Đồng tình với quan điểm trên, ông Nguyễn Văn Minh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam tháº³ng thắn nhận định, thực tế, các sản phẩm nhà thu nhập thấp đến với người dân đang "có vấn đử". Mặc dù nhà bán cho người nghèo nhưng tiến độ đóng tiửn dồn dập, giá cả chót vót, lên đến 13,27 triệu đồng mỗi m2 khiến người dân không thể tiếp cận được. Với đồng lương ít ửi, người dân không đủ tiửn mua nhà và họ không thể vay ngân hà ng với lãi suất cao ngất ngưởng như hiện nay.

"Suất đầu tư của Bộ Xây dựng quy định chỉ khoảng 8 triệu mỗi m2 nhưng nhà thu nhập thấp lên tới hơn 13 triệu đồng. Tôi cho rằng, cần là m chặt hơn vấn đử hậu kiểm", ông Minh kiến nghị.

Lý giải vử giá nhà thu nhập thấp bị đẩy cao, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Trần Nam cho rằng, thực tế, các ưu đãi cho doanh nghiệp chưa nhiửu. Nhà nước hỗ trợ tiửn sử dụng đất và cho phép doanh nghiệp tăng mật độ xây dựng và mật độ sử dụng đất. Còn lại các ưu đãi vử thuế mới chỉ áp dụng trong năm 2009, khi chưa có dự án nhà thu nhập thấp nà o được triển khai và doanh nghiệp vẫn khó tiếp cận vốn vay từ ngân hà ng phát triển Việt Nam.

Theo Thứ trưởng Nam, mặc dù được miễn tiửn sử dụng đất, doanh nghiệp vẫn phải đửn bù giải phóng mặt bằng dẫn đến giá nhà bị đẩy cao. Giá nhà thu nhập thấp cà ng gần trung tâm cà ng đắt là điửu dễ hiểu. Lãnh đạo Bộ kháº³ng định, giá nhà thu nhập thấp Sà i Đông, Đặng Xá đửu đã được UBND thà nh phố kiểm tra "ra tấm ra món" và doanh nghiệp chỉ được lãi tối đa 10%. "Tiửn đửn bù cao, hạ tầng đắt, mức độ hoà n thiện tốt thì giá sẽ đắt hơn. Nếu người dân mua 6,7 triệu đồng thì phải ra xa, đơn cử Thanh Hóa chỉ bán 6,9 triệu đồng mỗi m2", ông Nam kháº³ng định.

Ngoà i ra, theo lãnh đạo Bộ Xây dựng, một trong những lý do khiến giá nhà bị đẩy cao là doanh nghiệp chuộng nhà to. Quy định cho phép nhà có diện tích từ 30 đến 70 m2, thì doanh nghiệp là m hết mức tối đa cho phép, mỗi nhà lên đến 58-70 m2. Theo Thứ trưởng Nam, doanh nghiệp cần định vị lại chiến lược kinh doanh cũng như nhu cầu của người dân. à”ng Nam dẫn chứng, có vị đại biểu Quốc hội ở nhà có 6 m2, do đó, căn hộ rộng 30 m2, sạch sẽ khép kín là điửu mơ ước với nhiửu người. "Tôi khuyến nghị doanh nghiệp chỉ nên là m nhà nhử, diện tích 30 m2 thì mỗi căn hộ chỉ khoảng 300 triệu đồng. Như thế người dân sẽ dễ tiếp cận hơn", ông Nam khuyên.