Mang theo một hà nh trang giầu có và  uyên bác

Trong 55 năm nghiên cứu vử Hà  Nội, ông đã có trên 15 tác phẩm sưu tầm biên khảo vử văn hóa Hà  Nội, đồng thời là  chủ biên của khoảng gần một chục công trình khác. Nhà  Hà  Nội học Nguyễn Vinh Phúc đã qua đời ngà y 28 tháng giêng năm 2012 để lại lòng tiếc thương vô hạn cho những người yêu mến ông và  yêu Hà  Nội. Báo người Hà  Nội xin giới thiệu bà i của Nhà  thơ Bằng Việt, một người có nhiửu kỉ niệm gắn bó với Nhà  Hà  Nội học Nguyễn Vinh Phúc trong các hoạt động của Hội liên hiệp văn học Hà  Nội và  các công trình khoa học.

Thật vô cùng bất ngử và  nuối tiếc khi chúng ta nghe tin dữ: nhà  nghiên cứu vử văn hóa Hà  Nội Nguyễn Vinh Phúc đã ra đi! Chỉ mới đây thôi, trong những ngà y cuối năm 2011, chúng tôi nghe tin ông ốm, đã đến thăm ông, và  thật bất ngử khi thấy ông vừa tiếp khách, vừa lấy thuốc bử và o miệng nhai và  nuốt, lại chiêu thêm một ngụm nước nóng, sau đó lập tức gượng ngồi dậy luôn, tay vẫn cầm tập bản thảo dà y đang được chữa chi chít những nét bút đử. Chúng tôi can ông hãy nghỉ, việc còn dở thì cứ để đấy tính sau. Nhưng ông vừa cười vừa nói cương quyết: Không được! Аây là  tập bản thảo còn nợ của Tủ sách 1000 năm Thăng Long.

Nhà  xuất bản đã rộng lòng gia hạn thêm mấy tháng. Phải dứt khoát hoà n thà nh năm nay, không có lý do gì dây dưa được nữa! Còn để là m việc khác nữa chứ!. Nhìn bà n tay ông cầm tập giấy đã run run, nghe giọng nói ông thấm mệt, thỉnh thoảng lại nuốt lời đứt quãng, chúng tôi không còn biết nói gì hơn trước tâm gương tận tụy và  tính nghiêm túc kiểu mẫu của một nhà  nghiên cứu dám hi sinh tất cả vì công việc.

Tình yêu Hà  Nội sâu sa cùng với sự trân trọng các giá trị truyửn thống của văn hóa Hà  Nội đã hun đúc cho ông có được phẩm chất quên mình ấy và  kỉ luật sắt đá ấy đối với bản thân, khi đã nhận trách nhiệm. Tác phẩm cuối cùng nà y của ông chính là  cuốn Dư địa chí vùng đất Hồ Tây, mà  ông kịp hoà n thà nh ngay trước thời hạn mà  định mệnh nghiệt ngã của đời ông đã bắt ông ngưng nghỉ, cắt ngang mọi dự định còn đang dở!.

Với 86 tuổi đời, trong đó có 55 năm nghiên cứu vử mảnh đất và  con người Thăng Long “ Hà  Nội, ông đã kịp là m được khá nhiửu việc cho văn hóa và  lịch sử­ Thủ đô. Thật tiếc, là  ông cũng đã mãi mãi mang đi một hà nh trang già u có và  uyên bác mà  không ai dễ gì có được và  thay thế nổi!. à”ng có thể tự hà o với một danh xưng không chính thức đó là  Nhà  Hà  Nội học, mà  tới nay, ngoà i ông ra, cũng chưa có ai được phong tặng, dù rất nhiửu người có các công trình biên khảo và  sưu tầm khác nhau vử Hà  Nội cũng rất xứng đáng được xếp và o danh xưng ấy.

Thực ra, danh xưng nà y cũng còn gắn liửn với một đử án tâm huyết của ông nữa: Аó là  ông rất ao ước được đặt nửn móng và  soạn thảo thà nh một giáo trình những kiến thức chuyên đử cần và  đủ cho một môn khoa học đặc thù, có thể dùng cho các trường Cao đẳng và  Phổ thông trung học của Hà  Nội, đó là  môn Hà  Nội học.

Nhà  Hà  Nội học Nguyễn Vinh Phúc

Nếu chúng ta suy nghĩ kử¹ vử vị thế không đâu so sánh được với Hà  Nội, cái nôi văn hóa lớn của cả nửn văn minh sông Hồng, cái nôi của nửn văn hóa Аại Việt với hơn 1000 năm độc lập tự chủ với biết bao suy tư và  sáng tạo vử văn hóa vật thể và  phi vật thể, vử phong tục, tập quán, tín ngườ¡ng và  tôn giáo, vử lối sống và  lử thói ứng xử­, vử quan hệ giữa người với người trong gia đình, ngoà i xã hội... thì chúng ta cà ng thấy rõ khao khát của nhà  nghiên cứu Nguyễn Vinh Phúc là  có cơ sở.

Nhà  nghiên cứu Nguyễn Vinh Phúc cũng là  một người quan tâm đến các hương ước cổ của Hà  Nội xưa và  luôn băn khoăn vử sự xuống cấp vử đạo đức của nhiửu người sống ở Hà  Nội hôm nay. à”ng luôn băn khoăn vử việc là m cách nà o duy trì và  bảo vệ được tính thanh lịch và  văn minh của người Hà  Nội.

Trong một công trình khoa học mà  tôi có dịp được cùng là m việc với Giáo sư Vũ Khiêu và  nhà  nghiên cứu Nguyễn Vinh Phúc vử đử tà i trên, à”ng tử ra đòi hửi hết sức cao vử việc phải là m cho thật rõ những nguyên nhân nà o mà  đạo đức xã hội xuống cấp, vì sao mà  tính thanh lịch của người Hà  Nội luôn đứng trước những thử­ thách không dễ khắc phục. Thị hiếu thời thượng trong nếp sinh hoạt bị thương mại hóa và  các ảnh hưởng thực dụng từ nửn kinh tế thị trường đối với lối sống hiện nay cũng là m à”ng rất suy nghĩ và  day dứt.

Năm 2010 “ năm kỉ niệm 1000 năm Thăng Long là  một năm thắng lợi lớn của à”ng: Hai cuốn sách Hà  Nội, cõi đất, con người và  Tuyển tập 1000 năm Thăng Long Hà  Nội đửu do Nhà  xuất bản Trẻ ấn hà nh đã trở thà nh một hiện tượng ở thị trường sách và  thực sự đã trở thà nh những cuốn sách bán chạy bậc nhất của Nhà  xuất bản Trẻ trong năm đó, cũng như đã già nh được vinh dự được bầu chọn là  những cuốn sách tiêu biểu của Năm. Аó cũng là  những tác phẩm đắc ý nhất của à”ng.

Khi trở vử sau đợt đi dự Tuần lễ phát hà nh sách ở Thà nh phố Hồ Chí Minh, à”ng vui vẻ khoe: Sách mình trở thà nh bestseller ở trong đó, thế mới bất ngử chứ! Аộc giả mua sách đến xin chữ kí mửi tay không hết. Chưa bao giử mình lại xung sướng vì những điửu mình viết tâm huyết vử Hà  Nội mà  được mọi người đón đọc nhiệt tình và  trân trọng đến thế!.

Quả thực, với những gì tâm huyết như những lời di trúc của đời mình để lại cho Hà  Nội, nhà  nghiên cứu Nguyễn Vinh Phúc xứng đáng có thể tự hà o vì đã được độc giả khắp nơi bù đắp lại bằng một tình cảm nồng nhiệt và  say mê hiếm có. à”ng đã được bù đắp xứng đáng như vậy chính vì tấm lòng gắn bó sâu xa và  cao cả với tất cả những gì là  giá trị đích thực của Thăng Long “ Hà  Nội mà  ông biết cách truyửn lử­a lại cho thế hệ sau. Аó cũng chính là  bà i học lớn mà  ông đã gợi mở và  để lại cho chúng ta hôm nay.