Một thuở leng keng tàu điện Hà  Nội

Mỗi lần ra Bử Hồ, như vẫn thấy còn văng vẳng bên tai những tiếng leng keng tầu điện. Ngà y đó bọn nhóc chúng tôi mới chỉ mười ba, mười bốn tuổi chuyên đi tầu điện trốn vé. Tầu bắt đầu chuyển bánh là  bọn chúng tôi lần lượt bám nhau nhảy tầu. Chúng tôi chân đứng chân co, thập thò ở bậc lên xuống bằng gỗ và  nếu bị kiểm soát gắt, chúng tôi lần lượt liệng bay xuống đường điệu nghệ như những cánh chim sà  xuống đất bắt mồi. Lại chầm chậm đi bộ, chử chuyến tầu sau. Cảm giác vừa không mất tiửn mua vé, vừa được dịp trổ tà i biểu diễn cùng nhau cứ lâng lâng. Thấy mình như những diễn viên xiếc đang biểu diễn cho mọi người xem trong tiếng trầm trồ lẫn tiếng mắng mử. Trốn vé tầu phải có và i ba đứa mới vui.   

Tôi rất thích nghe tiếng rao bán dạo trên tầu điện, dù đó là  bán thuốc hay bán báo. Ngà y đó, bán rong trên tầu điện không có mấy trẻ con. Trẻ con thường đi bán kem. Toà n những người trung niên và  già  già  rồi mới bán thuốc, vậy mới có người mua. Những lời rao bán các loại thuốc viên, thuốc cao dán, thuốc bôi. Cả hôi nách, hắc là o đửu có. Bán và  có khuyến mãi, mua một tặng một. Mọi loại đửu rất hay và  đặc biệt là  rất buồn cười. Tôi có cảm tưởng người đi tầu điện dù biết bị đánh lừa nhưng vẫn cứ mua vì được cười vui một chốc một lát. Họ mua vì có được niửm vui.

Tà u điện Hà  Nội, một thủa leng keng

Nhưng điửu gây ấn tượng nhất thời ấu thơ nhảy tầu của tôi là  nghe xẩm tầu điện. Gánh xẩm tầu điện không bị mất tiửn mua vé. Thường họ có ba người. Hai vợ chồng mù và  một đứa bé, đứa bé nà y thường là  con gái. Tất cả mọi người trong gánh xẩm đửu biết hát. Tiếng nhị cò cưa dạo đầu khi tầu còn đỗ và  họ hát hầu như trên suốt quãng tầu chạy. Những câu hát vọng vử nỗi nhớ xa xăm và  nỗi buồn nơi trần thế. Nghe như chính họ nói vử thân phận mình, não nử và  ai ốn lắm. Vậy mà  tôi vẫn muốn nghe. Аôi khi tiếng hát dừng lại để con bé con chìa nón mê rách mướp mất và nh xin từng đồng bạc lẻ. Thi thoảng, tôi cũng bò và o chiếc nón đó những đồng tiửn nhử nhoi mà  tôi tích cóp được. Tôi thường mải nghe mà  quyên luôn cái bến mình phải xuống.

Tôi không hình dung ra cuộc sống của những người trong gia đình gánh hát xẩm như thế nà o. Nhưng không hiểu sao, tôi luôn nghĩ họ là  những người ăn xin chẳng khác gì người ăn xin. Mặc dù họ phải khản giọng hát suốt ngà y. Аã là  ăn xin thì chắc là  phải khổ rồi. Những đồng bạc nhầu nhĩ kiếm được có khác gì những đồng bố thí. Có lẽ vì vậy mà  từ tuổi ấu thơ học trò đó, tiếng hát xẩm và  tiếng leng keng tà u điện cứ ám ảnh theo dọc đường đời và  là  nỗi nhớ của tôi. Nhớ vử Hà  Nội là  tôi là  tôi nhớ tiếng leng keng tầu điện và  tiếng hát xẩm.

Gần đây ở chợ Аồng Xuân, hà ng tối thứ bảy, hát xẩm được phục hồi. Những người hát xẩm ngà y xưa được vinh phong như các nghệ sĩ dân gian. Tôi thấy tự hà o như chính mình được vinh dự đó. Tôi thường đến nghe hết để tìm lại ngà y xưa, nhưng không gặp. Xẩm giử đây không còn nỗi bi ai nữa. Hà  Nội đã có nhiửu thay đổi. Tà u điện không còn và  hát xẩm tà u điện cũng vì vậy mà  mất. Một cái gì nuối tiếc trong tôi. Tôi có cảm giác là  tuổi ấu thơ học trò của tôi bị mất và  chẳng có gì đổi lại được.

Thì đúng quá rồi còn gì. Tôi tự mắng mình: Thời gian đã qua là m sao còn lấy lại được nữa...Tiếc nuối cũng là  vô ích... Vậy mà  vẫn cứ thấy rạo rực trong lòng, xao động con tim khi xem những thước phim tà i liệu cũ kử¹ ngà y xưa có cảnh quay tầu điện. Tôi hình dung ra những đứa trẻ con liệng bay từ trên tà u xuống đường như những cánh chim sà  xuống mặt đất. Tôi thấy tôi trong đó. Hà  Nội một thuở trong tôi đẹp quá!