Phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã đề xuất nghiên cứu và xây dựng Mạng lưới sáng tạo Mekong - Nhật Bản nhằm tăng cường liên kết, trao đổi giữa các trung tâm nghiên cứu, phát minh sáng chế, trung tâm khởi nghiệp của Nhật Bản và các nước Mekong; nhấn mạnh vai trò và đóng góp của hợp tác Mekong - Nhật Bản đối với thực hiện Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN, bảo đảm hòa bình, ổn định và phát triển khu vực. Thủ tướng cũng khẳng định cam kết của Việt Nam tiếp tục phối hợp chặt chẽ cùng Nhật Bản và các nước Mekong thúc đẩy hợp tác thành công hơn nữa.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và Đoàn đại biểu Việt Nam dự Hội nghị Cấp cao Hợp tác Mekong - Nhật Bản lần thứ 10. Ảnh: Thống Nhất - TTXVN

Về phương hướng hợp tác giai đoạn tiếp theo, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nêu bật một số ưu tiên như: Thúc đẩy kết nối giao thông; Cải thiện kết nối hạ tầng mềm, ưu tiên xây dựng và thực hiện các hiệp định, cơ chế phối hợp về tạo thuận lợi cho giao thông, thương mại và kết nối số giữa các nước thành viên... 

Về các vấn đề quốc tế và khu vực, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc hoan nghênh kết quả tích cực của các cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Triều và Hàn - Triều, ủng hộ phi hạt nhân hóa toàn bộ bán đảo Triều Tiên. Đối với vấn đề Biển Đông, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc bày tỏ quan ngại về diễn biến phức tạp ở Biển Đông, nêu rõ tính cấp thiết của việc bảo đảm hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn và tự do hàng hải, hàng không ở Biển Đông, kêu gọi tuân thủ Công ước Luật Biển năm 1982 của Liên hợp quốc, thực hiện đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và sớm hoàn tất bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) có hiệu lực và hiệu quả.

Tại hội nghị, lãnh đạo các nước Mekong đánh giá cao việc Nhật Bản đã hỗ trợ hơn 750 tỷ yên giai đoạn 2016-2018; quyết định nâng cấp hợp tác giữa các nước Mekong và Nhật Bản lên quan hệ Đối tác chiến lược. Theo đó, phương hướng hợp tác trong thời gian tới sẽ tập trung vào ba trụ cột chính gồm: Thứ nhất là kết nối sống động và hiệu quả: Tiếp tục xây dựng hạ tầng, tích cực triển khai sáng kiến “Tầm nhìn công nghiệp Mekong 2.0” và “Quan hệ đối tác mở rộng về cơ sở hạ tầng chất lượng”...; Hai là về xã hội: Lấy người dân làm trung tâm, với trọng tâm là phát triển nguồn nhân lực; hợp tác y tế, giáo dục, tư pháp; Ba là hiện thực hóa một Mekong xanh, với các nội dung chính gồm tăng cường hợp tác với các tổ chức quốc tế và khu vực về quản lý và sử dụng bền vững nguồn nước Mekong, ứng phó biến đổi khí hậu; hợp tác về cắt giảm, xử lý và tái chế chất thải; bảo tồn và sử dụng bền vững các nguồn lợi thủy sản...

Hội nghị nhất trí sẽ tổ chức “Năm giao lưu Mekong - Nhật Bản 2019” nhằm thúc đẩy hiểu biết và giao lưu giữa nhân dân các nước Mekong và Nhật Bản.

Kết thúc hội nghị, các nhà lãnh đạo đã thông qua Chiến lược Tokyo 2018 cho hợp tác giai đoạn 2019-2021 cùng ba phụ lục danh sách các dự án phối hợp giữa hợp tác Mekong - Nhật Bản với các chương trình, khuôn khổ hợp tác phát triển toàn cầu và khu vực.

* Sau khi kết thúc hội nghị, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và Trưởng đoàn các nước Mekong đã cùng tham dự họp báo quốc tế để thông tin về kết quả hội nghị.

* Tiếp tục các hoạt động trong khuôn khổ Hội nghị Cấp cao hợp tác Mekong - Nhật Bản lần thứ 10, cùng ngày, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã cùng lãnh đạo các nước Mekong yết kiến Nhà vua và Hoàng thái tử Nhật Bản, gặp mặt Liên minh Nghị sĩ hữu nghị Mekong - Nhật Bản và Liên đoàn Các tổ chức kinh tế Nhật Bản (KEIDANREN). 

Tại buổi yết kiến, Nhà vua và Hoàng thái tử Nhật Bản nhấn mạnh tầm quan trọng của sự tin cậy và hiểu biết lẫn nhau giữa Nhật Bản và các nước Mekong; mong rằng Năm Hữu nghị Mekong - Nhật Bản 2019 sẽ thúc đẩy hơn nữa giao lưu giữa các chính phủ và người dân 6 nước.

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc khẳng định, Chính phủ và nhân dân Việt Nam đặt ưu tiên cao cho mối quan hệ hợp tác với Nhật Bản, thúc đẩy quan hệ hai nước phát triển ngày càng mạnh mẽ, toàn diện và sâu rộng hơn nữa.

* Chiều cùng ngày, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cùng lãnh đạo các nước Mekong đã tham dự Diễn đàn doanh nghiệp Mekong - Nhật Bản với chủ đề "Trung tâm chuỗi giá trị khu vực Đông Nam Á năng động” với sự tham dự của khoảng 600 doanh nghiệp đến từ 5 nước Mekong và Nhật Bản. Sau đó, Thủ tướng đã có các cuộc tọa đàm với doanh nghiệp Nhật Bản. 

* Ngày 9-10, tháp tùng Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tham dự Hội nghị Cấp cao hợp tác Mekong - Nhật Bản, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung đã có các buổi tiếp lãnh đạo một số tập đoàn lớn của Nhật Bản.

Làm việc với ông Kuniharu Nakamura, Chủ tịch Tập đoàn Sumitomo toàn cầu, sau khi trao đổi thông tin về quá trình và kế hoạch phát triển dự án thành phố thông minh trị giá hơn 4 tỷ USD tại huyện Đông Anh, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Đức Chung đánh giá cao quyết định đầu tư của tập đoàn tại Hà Nội và khẳng định, dự án đã đưa Nhật Bản lên vị trí số 1 trong đầu tư nước ngoài tại Thủ đô. Thời gian tới, thành phố sẽ tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi nhất về thủ tục hành chính, giải phóng mặt bằng cũng như phát triển cơ sở hạ tầng hệ thống đường giao thông quanh khu vực dự án, nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho Tập đoàn Sumitomo đầu tư. Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Đức Chung mong muốn, với bề dày kinh nghiệm, thời gian tới, tập đoàn Sumitomo sẽ nghiên cứu và hợp tác với Hà Nội trong lĩnh vực nghiên cứu phát triển các vật liệu mới cũng như xây dựng thành phố thông minh. Thành phố sẽ giới thiệu vị trí đẹp để tập đoàn nghiên cứu đầu tư một khu mua sắm hiện đại tại Hà Nội.

Làm việc với Taisei Rotec - một trong những tập đoàn hàng đầu của Nhật Bản về xây dựng cầu đường, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Đức Chung đề nghị tập đoàn chuyển giao cho Hà Nội những công nghệ và kỹ thuật hiện đại nhất, đồng thời gửi những chuyên gia hàng đầu sang hỗ trợ Hà Nội trong lĩnh vực này, qua đó hỗ trợ thành phố tạo lập cảnh quan ngày càng đồng bộ, xứng tầm là một Thủ đô đang trong quá trình đô thị hóa và phát triển nhanh chóng. Chủ tịch UBND thành phố cũng bày tỏ mong muốn Tập đoàn Taisei sẽ sớm thành lập chi nhánh tại Hà Nội, giao Sở Xây dựng triển khai các nội dung hợp tác giữa thành phố và tập đoàn.

Cũng trong chiều 9-10, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Đức Chung đã đến thăm và làm việc với lãnh đạo hai tập đoàn lớn là Meiko và Aeon. Chúc mừng những dự án đã được hai tập đoàn đã và đang triển khai trên địa bàn thành phố, Chủ tịch UBND thành phố khẳng định, Hà Nội sẽ tạo mọi điều kiện để các dự án trên được triển khai thuận lợi và hoạt động ổn định. Nhân dịp này, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Đức Chung đã giới thiệu về một số định hướng quy hoạch phát triển của Thủ đô để lãnh đạo hai tập đoàn cùng nghiên cứu triển khai thêm một số dự án tại Hà Nội trong tương lai.