Nét đẹp văn hóa Lễ hội Đền Huyền Trân “Ngưỡng vọng Tiền nhân - Dấu thiêng mở cõi”

Ngày 25/2 (mùng 9 tháng Giêng năm Bính Ngọ), tại Trung tâm Văn hóa Huyền Trân (151 Thiên Thai, phường An Cựu, TP Huế) Sở Văn hóa và Thể thao TP Huế tổ chức Lễ hội Đền Huyền Trân Xuân Bính Ngọ năm 2026 với chủ đề “Ngưỡng vọng Tiền nhân - Dấu thiêng mở cõi” trong không khí trang nghiêm, thành kính và đậm đà bản sắc văn hóa truyền thống. Đến dự có ông Nguyễn Khắc Toàn - Chủ tịch UBND TP Huế, ông Nguyễn Thanh Bình - Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Huế cùng đại diện các sở ban nghành của TP Huế.

Công chúa Huyền Trân (1287 - 1340) là ái nữ của vua Trần Nhân Tông, vào năm Bính Ngọ (1306) thực hiện lời của vua cha Trần Nhân Tông là kết tình hòa hiếu với lân bang, Huyền Trân Công chúa đã gạt tình riêng để nên duyên với nhà Vua Champa là Chế Mân. Chính nhờ cuộc hôn nhân này mà mối quan hệ bang giao Đại Việt - Champa trở nên thân thiết, từ đây lãnh thổ của Đại Việt được mở rộng về phía Nam thông qua việc Vua nước Champa Chế Mân dâng phần đất của hai châu Ô và châu Lý (vùng đất từ bờ Nam sông Hiếu tỉnh Quảng Trị đến bờ Bắc sông Thu Bồn TP Đà Nẵng ngày nay) để làm vật sính lễ. Tên vùng đất Thuận Hóa - Phú Xuân - Thừa Thiên Huế phát sinh từ sự kiện này đến nay đã tròn 720 năm.

Để tưởng nhớ Công chúa Huyền Trân - người đã có công lao trong việc mở mang bờ cõi, định kỳ hàng năm vào ngày mùng 9 tháng Giêng - Ngày giỗ của Công chúa Huyền Trân Lễ hội Đền Huyền Trân lại được tổ chức tại Trung tâm Văn hóa Huyền Trân - nơi thờ Công chúa Huyền Trân và Phật hoàng Trần Nhân Tông (Sở Văn hóa và Thể thao TP Huế quản lý). Lễ hội Đền Huyền Trân được tổ chức trong hai ngày mùng 8 và mùng 9 tháng Giêng năm Bính Ngọ (tức ngày 24 và 25/2/2026).

Với chủ đề “Ngưỡng vọng Tiền nhân - Dấu thiêng mở cõi”, Lễ hội Đền Huyền Trân Xuân Bính Ngọ năm 2026 nhằm tri ân, tưởng nhớ và tôn vinh Công chúa Huyền Trân - nhân vật lịch sử có công lớn trong sự nghiệp mở mang bờ cõi, góp phần tạo dựng giang sơn, gấm vóc của dân tộc Việt Nam. Phần lễ gồm các nghi lễ truyền thống và nghi lễ Phật giáo như Lễ Hưng tác, Lễ Bạch Phật Khai kinh - Cầu quốc thái dân an, Lễ Tiên Thường (cáo giỗ), Lễ Cúng thí - Nhiên hoa đăng cầu quốc thái dân an, trong đó phần quan trọng nhất của lễ hội là Lễ Kỵ Đức Bà Công chúa Huyền Trân với các nghi thức dâng hương và nhạc lễ giàu bản sắc.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Phan Thanh Hải - Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP Huế cho biết, về với lễ hội, mỗi người dân và du khách thành tâm dâng nén tâm hương tưởng niệm Đức Phật hoàng Trần Nhân Tông - vị vua anh minh, nhà tư tưởng lớn, người đã dẫn dắt dân tộc vượt qua những thử thách lịch sử và tạo dựng nên đỉnh cao rực rỡ của nền văn minh Đại Việt. Đồng thời, mọi người kính cẩn tưởng nhớ Công chúa Huyền Trân, biểu tượng cao đẹp của đức hy sinh, lòng hiếu nghĩa vẹn toàn, được nhân dân đời đời kính ngưỡng khi đã gác lại hạnh phúc riêng tư, hy sinh vì đại nghĩa, góp phần xác lập vùng đất Thuận Hóa - Phú Xuân - Huế.

Theo Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP Huế cho biết thêm, nơi thờ của Công chúa Huyền Trân và Phật hoàng Trần Nhân Tông hiện nay đang được TP Huế phát huy các giá trị văn hóa gắn với phát triển du lịch, trở thành một địa chỉ văn hóa tâm linh, đáp ứng nhu cầu của du khách đến tham quan, dâng hương, chiêm bái, tưởng niệm, góp phần giới thiệu, quảng bá về hình ảnh vùng đất Cố đô Huế trong và ngoài nước.

Sau phần nghi lễ và tiếng trống khai hội vang lên, lễ hội Đền Huyền Trân Xuân Bính Ngọ 2026 bắt đầu với nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật và thể thao truyền thống như biểu diễn trống hội, ca múa nhạc, ca Huế, dân ca Huế, hòa tấu nhạc cụ dân tộc, bài chòi, biểu diễn võ thuật cổ truyền, trình diễn thư pháp, trưng bày và trình diễn nghề truyền thống chằm nón lá, triển lãm mỹ thuật, trưng bày tác phẩm hội thi vẽ tranh trên áo dài, trình diễn thời trang thổ cẩm, không gian trà Huế, sản phẩm đặc trưng và các hoạt động trải nghiệm văn hóa dân gian phục vụ du khách.

Lễ hội Đền Huyền Trân hướng đến việc giáo dục truyền thống yêu nước, bồi đắp đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, khơi dậy niềm tự hào về lịch sử, văn hóa dân tộc. Đồng thời quảng bá giá trị văn hóa Huế, gắn kết phát triển văn hóa - du lịch, tạo không khí vui tươi, trang nghiêm trong những ngày đầu xuân mới phục vụ nhân dân và du khách thập phương.