Người đà n bà  bốc mộ từ năm 13 tuổi

Và  cả cái việc vớt xác người chết đuối, hay việc khâm liệm người chết tai nạn, thi thể đã không còn nguyên vẹn, người chết đã bốc mùi... tất cả đửu một tay mình là m hết. Cái nghử thời vụ, thức đêm ngủ ngà y nà y, chắc chỉ có mình là  duy nhất, là m gì có người thứ hai....

"Bén duyên" với nghử bốc mộ khi mới... 13 tuổi

Аến thôn Аại Cầu, xã Tiên Tân, huyện Duy Tiên, Hà  Nam, không cần phải hửi đầy đủ cái tên Phạm Thị Bình mà  chỉ cần hửi chị "Bình hà i cốt" thì đến đứa trẻ lên 5 cũng sẽ kéo tay và  chỉ tận nhà  người phụ nữ ấy ở. Men theo con đường đồng, ngôi nhà  ngói tuửnh toà ng, cũ kử¹ nằm nép mình tận phía cuối là ng hiện lên. Ngôi nhà  đứng trầm lặng, cũng y như cái nghử, cái cuộc đời của chị vậy. Biết được mục đích đến của tôi, chị nở nụ cười, và  mở đầu câu chuyện bằng câu nói như tâm sự: "Là m cái nghử nà y không mất nhiửu sức, nhưng vất vả đêm hôm.

Khi người ta ngủ, thì mình thức. Và  cái chính, cần có lá gan lớn một tý, cô ạ". Vừa nói, chị vừa vui vẻ cười, rồi bắt đầu kể chuyện nghử, xen lẫn những câu chuyện vui mà  chị còn nhớ mãi. Năm chị 13 tuổi, do hoà n cảnh gia đình khó khăn, chị phải thôi học, đi theo bố là m thuê, kiếm tiửn. Ai thuê gì thì bố chị là m việc ấy, từ phun thuốc sâu, nhổ cử... cho tới nghử bốc mộ. Lúc nà o cũng bám theo bố, nên mọi công việc ông là m chị đửu là m theo cả, và  tất nhiên không ngoại trừ việc bốc mộ.

Chị Bình.

Lần đầu chỉ theo bố đi bốc mộ thôi, chứ thực tình chị cũng không dám xắn tay và o là m, chỉ là  chân sai vặt, đứng ở gần đó, bố gọi gì thì mang cho, hay thi thoảng đưa cho bố cốc nước. Hôm sang là ng Lão Cầu, bốc mộ cho nhà  người ta và o lúc 2h sáng. Bố chị đi từ chiửu, dặn chị cứ tới giử, ra chử sẵn ông ở mộ. Trời thì mưa phùn, ẩm ướt, lại rét nữa, nên vừa mặc áo mưa, quần xắn cao tới gối, vừa xách đèn đi bộ, băng qua cánh đồng rộng mênh mông, heo hút. Uống rượu ở đâu, vừa ra tới nơi, bố chị ngã ngay xuống cái mộ vừa được đà o lên lúc chiửu, còn trơ ra cái hố sâu hoắm.

Cuống quá, chị vội vứt dép, nhảy xuống hố lôi ông lên bử. Người nhà  gia chủ thì lo không ai là m tiếp, người nọ nói người kia là  thuê phải thằng nát rượu. "Аể đấy tôi là m" chị dõng dạc nói. Lấy tay buộc lại túm tóc cẩn thận, đeo gang tay, ủng chân và  khẩu trang, nai nịt gọn gà ng, chị xăm xăm cầm đồ nghử, ngồi xuống và  bắt đầu là m. Ca đầu tiên chị là m lại chính là  ca khó. Khi mở nắp áo quan ra, thấy người nằm trong còn nguyên, chưa được "sạch sẽ", lại mặc nhiửu quần áo, nên cà ng khó phân hủy. Phải dùng dao, để "róc thịt". Theo ý gia chủ, chị vẫn tiếp tục công việc, nhưng khó khăn hơn nhiửu. Bình thường, là m một ca sạch sẽ, gọn gà ng thì chưa đầy một tiếng là  đâu đã và o đấy. Nhưng ca khá khó như thế, và  phải mất gần ba giử đồng hồ mới là m xong. "Nhìn thì có nhìn nhiửu rồi, nhưng là m thì khác chứ. Với lại, trời thì rét mướt, ánh đèn thì mử mử, hương khói nghi ngút tới ngạt thở, mà  bên tai tiếng người nhà  khóc thút thít, nghe sốt hết cả ruột. May mà  cũng xong".

Chị vừa kể lại lần đầu nhập nghử ấy, vừa cười vui vẻ. Từ đó, chị theo nghử lúc nà o mà  không hay. Ngoảnh đi ngoảnh lại, ngót nghét đã được gần 26 năm, chị vẫn gắn bó với nghử bốc mộ. Chị là m thạo việc, lại sạch sẽ, cẩn thận, đâu ra đấy, và  cái chính, chị luôn tâm niệm, là m công việc nà y là  là m phúc giúp người. Vì thế, xa gần đửu biết tới chị, cứ nhử là  chị sẵn sà ng đi ngay. Có lần đi bốc mộ cho nhà  ở trong Аồng Văn, do tới sớm, chị ra thẳng bãi tha ma, chứ không và o nhà  gia chủ nữa. Ngồi dưới không thích, chị "tót" lên cây ngồi chơi, phe phẩy cà nh lá, đợi người nhà  gia chủ ra. Lúc sau, người nhà  gia chủ ra, nhìn thấy từ xa, cứ tưởng ma, hò nhau chạy, ngã lên ngã xuống. "Tôi chưa kịp gọi họ lại, đã thấy chạy hết, không còn một ai. Là m mình vừa buồn cười, vừa thương thương" - chị kể lại. Và o mùa bốc mộ, là  khoảng tháng 10, tháng 11 âm lịch. Có hôm, 1 ngà y có những 7-8 ca, chạy sô không kịp ý chứ. Vừa xong nhà  nọ, chưa kịp nghỉ ngơi, lại có người nhà  khác tới đón. "Nhà  nà o có, họ trả 300.000đ, 500.000đ, có nhà  không có, chị chỉ là m phúc, đưa bao nhiêu lấy ngần ấy, có khi chị chỉ lấy tiửn găng tay, ủng mà  thôi. Mình là m phúc, chỉ mang tính giúp người ta thôi, chứ cũng không đòi hửi gì" - chị chia sẻ.

Có lần, bốc cho ông cụ ở Аại Cương, " mò" được mấy chỉ và ng ở trong túi áo cụ. Chị cũng thật thà , đưa trả hết cho gia chủ. Lần khác, lại "mò" được 9 tử tiửn mệnh giá 50.000đ, đưa trả lại người nhà , thì họ cho, nói là  " bồi dườ¡ng" chị. Chị lại dùng số tiửn ấy, mua hoa quả thắp hương người đã khuất, số còn lại thì không tiêu được. Nghử nà o là m nhiửu cũng thà nh quen, và  cũng có thể đúc kết được kinh nghiệm. Như mỗi lần thấy phần mộ khô, đất cứng, người mất lại mắc bệnh, hay có dùng nhiửu thuốc men, là  trong "đồ nghử" của chị có thêm con dao, để tiện là m việc. Vì như thế, phần lớn là  chưa phân hủy hết, phải dùng dao để "dóc".

Như thế, chị phải cẩn thận lần trong tấm áo quan đen ngòm, nước đặc sánh, mò theo thân hình chiếc áo, nhấc từng phần xương lên, rử­a đi rử­a lại cho sạch sẽ. Sau đó, phải rử­a hết bộ xương bằng nước thơm đã pha sẵn, lau khô, rồi mới xếp và o tiểu sà nh. "Muốn là m nhanh mà  sạch, cho xương và o rổ, cái loại rổ mau, rử­a như rử­a ốc ý, chả khác gì". Giọng chị ví von miêu tả. Chị bảo: "Hôm nà o là m nhiửu ca, mệt lắm chứ. Toà n ngử­i hương khói, u hết cả đầu. Nhưng cũng phấn khởi, vì thấy người nhà  họ cũng biết ơn, mình giúp họ phần nà o là m tròn bổn phận với người đã khuất. Nên ở đâu gọi, là  vẫn cứ đi.

Chỉ mong để lại phúc vử sau...

Gần gũi với xác chết đã quen, nên hầu như chị không biết sợ khi tiếp xúc. Cũng chính vì thế, mà  lần ấy, ở sông Nhuệ gần nhà  chị, có người chết đuối, chị cũng được gọi ra vớt giúp. Nhiửu thà nh quen, hễ có người chết do tà u đâm, tai nạn, hay chết đuối trôi sông..., đửu một tay chị "khâm liệm" giúp. Từ lần vớt xác ở trên sông Nhuệ ấy, cho tới nay, chị cũng không nhớ nổi là  mình đã vớt bao nhiêu con người chết đuối trôi sông như thế, không biết bao nhiêu người chết đường, chết chợ được chị "bê" và o lử đường, lau chùi sạch sẽ rồi niệm cho họ. Dọc những con sông Аáy, sông Nhuệ, đoạn chảy qua Hà  Nam, ai cũng biết danh chị Bình chuyên vớt xác nà y.

Biết có người chết đuối, chết trôi, là  chị tới đó luôn. Có những cái xác đã chết gần 1 tuần, bụng trương phửnh lên rồi, bốc mùi khó chịu rồi. Аứng nhìn cũng thấy ớn, đằng nà y chị lại không nử hà , ngồi xuống lau chùi giúp người ta. Chị kể "vớt được xác người chết đuối lên, còn phải lấy tay, móc hết rớt, dãi, rác rưởi nếu có bám trong miệng họ. Xong rồi mới lau khô người, thay quần áo và  liệm cho họ". Vừa kể lại, mắt chị đử ngầu lên, giọng có vẻ trầm hẳn xuống. Những vụ tai nạn trên đường, chị Bình cũng được gọi đến, khâm liệm cho nạn nhân.

Lần gần nhất, ở chân cầu Ba Аa, Phủ Lý, có vụ tai nạn là m một cậu thanh niên chết ngay tại chỗ. Chị bảo: "Xe tải chạy qua, cán bẹp người cậu đó, bẹp như cá thè be luôn, nhìn mà  thương lắm". Xúc cát chùi rử­a chỗ máu xong, chị lại giúp cán bộ pháp y giữ người chết, cởi quần áo để mổ cho dễ dà ng. Vì thế mà  mấy ông pháp y "nhẵn" mặt chị lắm rồi, ở đâu có người xấu số chết đường chết chợ, là  họ lại gọi cho chị tới giúp ngay. "Nhìn thấy dáng người to to, lại cao lớn, dáng đi như đà n ông, là  mấy ông pháp y nhận ra tôi ngay. Có ông còn trêu, bảo tôi là  trợ thủ của nhân viên pháp y" - chị vừa cười vừa nói. Những lần vớt xác người trôi sông, niệm cho người chết do tai nạn, giúp pháp y, chị cũng không đòi hửi tiửn công gì cả. Người nhà  nạn nhân có bao nhiêu đưa chị thì đưa, không thì chị lại là m không, công cáng không kể gì.

Chị kể tiếp: "Tháng trước, ở gần xóm chị, có bà  cụ sống một mình, chết trong nhà  lúc nà o không hay. Phát hiện ra, thì giòi bọ đã bâu đầy lên mặt, thối hoắc lên trong nhà . Chị lại xắn tay áo, và o là m cho bà  cụ đi đỡ tủi thân". Con cháu của bà  cụ, hà ng xóm láng giửng chỉ đứng từ xa nhìn chị là m, có người không chịu được mùi của xác chết bốc lên, vội bịt miệng, chạy ra ngoà i. Mình chị Bình ở trong, là m những động tác như thay quần áo, lau rử­a người, chân tay cho bà  cụ, như không có gì. Ngay từ khi là m nghử bốc mộ, vớt xác trôi sông nà y, chị cũng đã luôn tâm niệm trong đầu, mình là m phúc cho người, rồi sau nà y con cháu sẽ được hưởng. Vì thế, nhìn những người chết sông, chết do tai nạn, chị luôn tới và  là m hết mình. Với chị, giúp được nhiửu người là  cà ng tích đức vử sau. Cũng mong muốn có một bến đỗ, một bử vai nương tựa như bao người phụ nữ khác. Nhưng chị lại nghĩ, là m cái nghử bốc mộ, nghử vớt xác nà y có hay ho gì đâu mà  đòi lấy chồng.

Người ta lại chả chạy mất dép khi nghe thấy ấy chứ. Chị vẫn bảo, cuộc đời dù thế nà o vẫn phải sống tiếp, bởi chị còn cái Hoa (Phạm Thị Hoa), năm nay 18 tuổi. Hoa có dáng người cao giống mẹ, nhưng có vẻ hiửn hơn. Dừng lại một lát, chị bỗng cất lời nói như tâm sự: "Cái Hoa là  chị xin người ta đấy. Cưới cheo là m gì cho mệt. Nó không thích chị là m cái nghử nà y đâu. Nhưng, còn giúp được mọi người ngà y nà o, chị vẫn cứ giúp, cốt là  để lại phúc cho con cháu vử sau ý mà ..."