Người tiêu dùng Việt Nam thật đáng thương?

Chỉ trong 1 ngà y một đêm, tính từ 7h sáng 9-3-2009, một tử báo điện tử đã nhận được hơn 9.200 thư và phản hồi của bạn đọc - NTD từ khắp mọi miửn đất nước. Con số nà y cho thấy rõ sự quan tâm của NTD đến quyửn lợi của mình. Song, họ được đáp ứng đến đâu?

Cách đây chừng gần năm, chính người viết cũng có ý định mua một chiếc Honda Air Blade sau khi được biết giá bán là 28 triệu đồng, nhưng đến cửa hà ng thì được thông báo giá lên tới 34 triệu đồng, đà nh phải "ngậm ngùi" chọn hãng khác. Còn mới đây, anh bạn ở tận Quảng Ninh cũng phà n nà n khi phải mua chiếc xe nà y với giá hơn 33 triệu đồng. Thế mới thấy chuyện nà y không phải đến bây giử mới xảy ra. Dù vậy, từ phía HVN cho đến hôm nay vẫn chưa có một câu trả lời nà o thửa đáng. Trong khi NTD đang chử một sự giải đáp sòng pháº³ng thì ngược lại, câu trả lời tiếp tục là ... im lặng, cả từ phía HVN và các cơ quan chức năng.

Tử báo điện tử vừa nêu trên đã tổ chức cuộc trao đổi xung quanh câu chuyện "dở khóc, dở cười" nà y, nhưng chỉ có 1 trong 5 khách mời là đại diện cho cơ quan hữu quan có mặt. HVN, Tổng cục Thuế (Bộ Tà i chính), Cục Quản lý thị trường (Bộ Công thương) là những "khách mời" vốn được NTD hửi nhiửu nhất, đửu không đến với những lý do khác nhau. Khách mời duy nhất có mặt cũng chỉ có thể đưa ra lời khuyên với NTD rằng: Thông minh nhất là "giữ chặt túi tiửn", sử dụng quyửn chọn lựa loại hà ng hóa không bị nâng giá quá mức.

Câu chuyện của HVN thực ra chỉ là một "chuyện nhử" trong thị trường mở hiện nay. Chỉ trong một thời gian ngắn gần đây đã xảy ra hà ng loạt vụ việc gây sốc với NTD. Điển hình như vụ sữa nhiễm mê-la-min, rượu gây ngộ độc chết người, những vụ gian lận đo lường xăng dầu và tình trạng hà ng giả, hà ng kém chất lượng trà n lan đang đặt ra trách nhiệm phải là m thế nà o để có thể hạn chế tình trạng vi phạm quyửn lợi NTD, bảo vệ NTD một cách an toà n hơn? Pháp luật xác định trách nhiệm bảo vệ NTD của doanh nghiệp là phải cung cấp thông tin kịp thời, chính xác, bảo đảm tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng, trách nhiệm bảo hà nh, bảo đảm an toà n và giải quyết khiếu nại cho NTD. Thậm chí Bộ luật Hình sự cũng có những điửu luật dà nh cho lĩnh vực nà y như "tội sản xuất hà ng giả", tội "lừa dối khách hà ng", tội "quảng cáo gian dối"...

Đến nay vẫn chưa có người tiêu dùng nà o được bồi thường (!)

Nhưng tiếc là lâu nay vấn đử bảo vệ quyửn lợi NTD dường như chưa được quan tâm đúng mức, NTD chưa được bảo vệ như pháp luật quy định, những hà nh vi vi phạm quyửn lợi của NTD đang ngà y cà ng gia tăng trên diện rộng và đa dạng vử hình thức... Thực tế có những vụ việc xâm hại quyửn lợi rõ "mười mươi" như vụ gian lận xăng dầu, sữa "nghèo đạm"... đến nay vẫn chưa có người tiêu dùng nà o được bồi thường. Ngay như vụ việc hiện tại của HVN, ngà y 12-2-2009, Hội Tiêu chuẩn - Bảo vệ người tiêu dùng có công văn gửi HVN xoay quanh các ý kiến liên quan đến việc kinh doanh của mạng lưới Head với việc tăng giá. Hơn chục ngà y sau (25-2) HVN có công văn trả lời và theo TS. Hồ Tất Thắng, Chủ tịch Hội, thì DN thể hiện sự vô trách nhiệm bằng việc đổ lỗi cho các đại lý (Head). Sự vô trách nhiệm đó lại cà ng đáng phê phán khi nó xuất phát từ một doanh nghiệp đã hoạt động nhiửu năm ở Việt Nam, luôn đử cao khẩu hiệu "Tôi yêu Việt Nam".

Hiện dự luật Bảo vệ quyửn lợi người tiêu dùng đang được hoà n chỉnh, dự kiến có những chế tà i hết sức nghiêm khắc và mang tính đặc thù để xử lý DN trong trường hợp họ không thực hiện các trách nhiệm với NTD. Tuy nhiên cho tới hiện tại thì dự thảo vẫn là dự thảo. Như vậy trước mắt là NTD vẫn cứ phải tiếp tục chấp nhận thua thiệt, ngậm bồ hòn là m ngọt...