Nhà  văn Phan Tứ và  ˜Từ chiến trường khu 5™

Sự nghiệp cầm bút của Nhà  văn Phan Tứ (Lê Khâm, sinh ngà y 20-12-1930, mất ngà y 17/4/1995) gồm một gia tà i đồ sộ với hà ng loạt những tác phẩm già u lý tưởng, mang đậm vẻ đẹp lãng mạn cách mạng đã in sâu và o tâm thức bạn đọc qua biết bao thế hệ như: Bên kia biên giới, Trước giử nổ súng, Gia đình má Bảy, Mẫn và  tôi, Người cùng quê...Với những đóng góp to lớn cho nửn văn học Việt Nam hiện đại, đặc biệt là  dòng văn học cách mạng, Phan Tứ đã được truy tặng giải thưởng Hồ Chí Minh vử Văn học Nghệ thuật năm 2000.

Năm 2002, bộ sách đồ sộ gói gọn toà n bộ văn nghiệp của ông- Phan Tứ toà n tập- 5 tập, đã được Nhà  xuất bản Văn học giới thiệu đến độc giả. Tuy nhiên, Phan Tứ vẫn để lại một khối di bút vô cùng đồ sộ, đó là  một bộ nhật ký và  ghi chép với hà ng trăm sổ tay, vở viết ngót 5000 trang, ghi từ tháng 7/1961 khi ông rời Hà  Nội và o chiến trường khu 5 và  kết thúc cuối năm 1975 sau ngà y chiến thắng. Nhà  văn ghi chép hết sức tỉ mỉ, chân thực và  sinh động cuộc sống, chiến đấu từ những diễn biến sự việc, con người, cảnh vật cũng như những cảm xúc suy nghĩ của mình. Không chỉ kiên định, ghi chép đầy đủ, hệ thống từng ngà y, từng giai đoạn, sự việc xảy ra ở chiến trường khu 5 và  Nam Trung Là o, để đảm bảo bí mật, nhiửu trang ông còn viết bằng cả 3 thứ tiếng Pháp, Là o, và  tiếng Nga.

Sau khi nhà  văn qua đời, người vợ thuỷ chung Аinh Thị Phương Thảo đã trân trọng gìn giữ khối tư liệu ghi chép ấy như một báu vật vô giá mà  ông để lại. Nhiửu lần gia đình cũng muốn công bố nhưng vì ở ngoà i mỗi cuốn ông đửu ghi: Mật “ ghi chép riêng của Phan Bốn không ai được xem nên không ai dám dịch, biên soạn. 10 năm sau người chị ruột của nhà  văn là  bà  Lê Thị Kinh (Phan Thị Minh) đã thuyết phục được gia đình, bạn bè, đồng nghiệp quyết tâm giải mã khối di bút của ông.

Từ chiến trường khu 5 gồm 3 tập sách, hơn 2500 trang được chọn lọc rút ra từ hà ng nghìn trang bản thảo ra đời trong hoà n cảnh chiến tranh vô cùng gian khổ và  nhọc nhằn.Sách mở đầutừ lúc nhà  văn Phan Tứ rời Ban Tuyên huấn khu 5 để vử đồng bằng mở ra vùng giải phóng đầu tiên Tứ Mử¹ và  kết thúc lúc ông chấm dứt hà nh trình hai tháng rườ¡i đi bộ gian khổ trên đường Hồ Chí Minh tại huyện Lệ Thuỷ- Quảng Bình, vử đến Hà  Nội sau 5 ngà y đêm đi xe tải dưới bom đạn.

Bộ sách là  một tác phẩm đồ sộ, quy mô, hiện thực sống động, không chỉ mang tính lịch sử­, văn hoá, văn học, đúc kết chiến tranh mà  còn mang đậm tính chất sử­ thi, đem đến cho bạn đọc những hình dung rõ nét vử cuộc sống chiến đấu của cán bộ, chiến sĩ và  nhân dân trên một địa bà n rộng lớn từ Quảng Nam, căn cứ khu 5 và  suốt con đường Hồ Chí Minh trong một giai đoạn quyết liệt của cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc.

Bộ sách không chỉ thể hiện sức là m việc và  nghị lực phi thường của nhà  văn mà  còn là  kho văn liệu quý báu, cùng với nhật ký chiến tranh của Chu Cẩm Phong, Nhật ký Аặng Thuử³ Trâm, Mãi mãi tuổi hai mươi (Nguyễn Văn Thạc)....đã tạo dựng một thể loại văn liệu mới mẻ đầy sức sống cho nửn văn học Việt Nam.