Nhạc sĩ Phạm Tuyên với hồi ức Hà  Nội - Аiện Biên Phủ

Nếu như Tố Hữu là  người nổi tiếng chép sử­ bằng thơ thì nhạc sử¹ Phạm Tuyên lại thà nh công ở lĩnh vực chép sử­ bằng nhạc. Mảng sáng tác chính của ông dà nh cho thiếu nhi, nhưng những ca khúc nà o của ông dà nh cho người lớn đửu mang đậm dấu ấn thời điểm. à”ng không còn nhớ nhiửu chuyện cũ, vì tuổi tác nhưng cảm xúc vẫn vẹn nguyên. Khi tôi hửi ông những câu chuyện xung quanh bà i hát Hà  Nội - Аiện Biên Phủ, ông cho tôi xem rất nhiửu những tư liệu đã được lưu trữ nhiửu năm qua.

Nhạc sĩ Phạm Tuyên

à”ng phấn khởi khoe bà i hát của ông, được vinh dự xuất hiện trong Tổng tập Nghìn năm văn hiến dà y hà ng nghìn trang vì nó có liên quan đến cụm từ mà  giử đây người ta vẫn gọi Аiện Biên Phủ trên không. à”ng nhớ khi đó là  ngà y 26-12-1972, B52 ném bom rất dữ các khu vực của Hà  Nội như Ga Hà ng Cử, Bệnh viện Bạch Mai, Khâm Thiên, vì Noel chúng đã nghỉ ném bom, nên những ngà y sau, ném bom ác liệt hơn. Nhưng rồi ngay trong đêm đó, Hà  Nội, Thái Nguyên, Hải Phòng đã già nh thắng lớn trong một không khí hồ hởi.

Sáng 27-12, trong một cuộc giao ban của những người ở lại đà i Tiếng nói Việt Nam, lời của Аại tướng Võ Nguyên Giáp Hãy giáng cho không quân Mử¹ một đòn Аiện Biên Phủ ngà y trên bầu trời Hà  Nội, Thủ đô yêu dấu của chúng ta đã khiến ông muốn sáng tác một bà i hát gì đó cho những ngà y rực lử­a nà y.

Nhiệm vụ chính của nhạc sử¹ Phạm Tuyên khi đó là  một phóng viên chiến trường, nhưng rồi niửm đam mê và  cảm hứng đã khiến ông trong đêm đó, tại căn hầm trú ẩn của Аà i, ca khúc có tựa đử Hà  Nội - Аiện Biên Phủ ra đời, là  sự kết hợp của hai địa danh lịch sử­. Và  sáng hôm sau, ngà y 28-12, ông hát cho ông Trần Lâm là  Giám đốc đà i được đánh giá rất tốt nhưng không có cách nà o thu âm được vì Аoà n ca nhạc của đà i cũng đi sơ tán.

à”ng Trần Lâm đử nghị cho in lên báo Nhân dân để quần chúng cũng được hát, tăng thêm khí thế chiến đấu và  chiến thắng. Bà i hát đến báo Nhân dân, và  trong tập thơ văn Hà  Nội 12 ngà y ấy của nhà  báo lão thà nh Hữu Thọ do NXB Văn học phát hà nh năm 1973 đã nói vử sự kiện nà y - Buổi sáng ngà y 28, một anh nhạc sử¹ đến gặp tòa soạn. Anh mang đến một bản nháp mới là m hôm qua. Trên ghế đá, dưới gốc đa, anh hát cho mấy người nghe. Mọi người đửu biết bom địch ném và o nhà  anh ở.

Chiếc dương cầm của anh bị hửng, anh muốn đóng góp tâm hồn mình và o cuộc chiến đấu chung. Bà i hát Hà  Nội - Аiện Biên Phủ ra đời như thế. Hôm sau bà i hát đó đăng trên một tử báo. Hôm sau nữa, đà i phát thanh dựng bà i hát đầu tiên vử Hà  Nội 12 ngà y đêm chiến đấu của ta phát đi muôn phương.

Аiện Biên Phủ trên không

Bà i hát được viết bằng một cảm xúc chân thật thể hiện sự dũng cảm kiên cường của những người con Hà  Nội, không hử có một chút sử­a sang. à”ng viết trong tâm thế của một người không nghĩ mình còn sống để nghe bà i hát được phát lên. Và  bà i hát đồng thời cũng là  một niửm tin thắng lợi vì thế hệ ông đã chứng kiến quá nhiửu mất mát và  thương đau, sự ra đi của biết bao người.

Cũng trong giai đoạn lịch sử­ nà y, ông có thêm một ca khúc ít người biết tới vì nó mang tính chất trữ tình đằm thắm, ít quyết liệt như Hà  Nội - Аiện Biên Phủ đó là  Hà  Nội những đêm không ngủ. à”ng kể: Аêm Hà  Nội lúc nà o cũng đầy pháo sáng. Gia đình đi sơ tán hết cả. Thà nh phố chỉ còn những người ở lại chiến đấu.

Аêm đêm, nằm trong căn hầm, nhớ gia đình, nhớ vợ con, tình cảm ấy không tử cùng ai, đà nh dồn và o âm nhạc. Hà  Nội những đêm không ngủ với những ca từ như: Æ i các chị các em đang giử đây tạm xa Hà  Nội. Chúng thấy chăng dáng đử rực hà o quang trên thà nh phố của ta. Hà  Nội đêm nay thức suốt cùng miửn Nam, Hà  Nội anh hùng của tổ quốc chúng ta....

Hai bà i hát, một cho mình và  một cho cả thế hệ, nhưng nó có một sức lay động lòng người và  tồn tại mãi cùng thời gian. à”ng bảo, mỗi bà i hát có 2 khán giả khó tính nhất là  công chúng và  thời gian. Mỗi năm đến ngà y kỷ niệm, lại có báo đến hửi vử những ca khúc ấy, chứng tử những bà i hát ấy chưa phai nhòa trong lòng công chúng yêu âm nhạc.