Nhiửu doanh nghiệp phôi thép xin tăng thuế nhập khẩu

Mối nguy từ những dự án ngoà i quy hoạch

Theo Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), sản lượng phôi thép trong năm nay sẽ dư thừa vì nhu cầu tiêu thụ trong nước giảm, trong khi năng lực sản xuất tăng lên nhanh chóng. Аến cuối tháng 2, tồn kho sản phẩm là  199.127 tấn; dự trữ phôi thép của các thà nh viên VSA khá cao, khoảng 450.000 tấn (đủ nguyên liệu cho tháng 3, 4-2009). Thị trường thép đang trong tình trạng "cung" lớn hơn "cầu", vì thế đã kéo giá thép sản xuất trong nước giảm 400.000-600.000 đồng/tấn. Bên cạnh đó, thuế VAT từ 10% trở vử mức 5% (1-2-2009) cũng góp phần là m hạ giá bán thép. Hiện, giá bán thép cây dao động từ 10,5 đến 11 triệu đồng/tấn. Một nguyên nhân khác cũng tác động đến tình trạng "cung" vượt "cầu" là  do thời gian gần đây, ngoà i các dự án được cấp phép, đã xuất hiện 32 siêu dự án nhà  máy thép ngoà i qui hoạch đang và  sẽ được triển khai. Theo VSA, nếu các dự án đó được thực hiện, sản lượng thép sản xuất trong nước sẽ gấp 3 lần so với dự kiến nhu cầu thép trong qui hoạch (!).

Thiệt hại ngay tại nhà  mình"

Trong khi thép sản xuất trong nước đang rơi và o tình trạng "cung" vượt "cầu", nguồn thép ngoại giá rẻ do các nước trong khu vực dư thừa đang trà n và o Việt Nam. Ước tính, 2 tháng đầu năm đã có 100.000 tấn thép cuộn và o và  tập kết nhiửu tại khu vực ga Hà  Nội để chuyển và o phía Nam (do giá bán tại phía Bắc đang rẻ hơn phía Nam khoảng 200.000 đồng/tấn). Lượng thép nhập thời gian qua có nguồn gốc từ các nước Asean như: Thái Lan, Ma-lai-xi-a và  In-đô-nê-xi-a, với mức thuế nhập khẩu ưu đãi 0%, đang được chà o giá bán sỉ 10,5 triệu đồng/tấn (thậm chí còn 9,5- 9,6 triệu đồng/tấn), thấp hơn thép cuộn trong nước 500.000 đồng/tấn.  

Trước tình trạng nà y, Tổng Công ty Thép vừa phải điửu chỉnh giá thép giảm 300.000 đồng/tấn so với thời điểm giữa tháng 2-2009. Bên cạnh đó, áp lực thép nhập khẩu từ các nước ASEAN theo lộ trình giảm thuế buộc các DN trong nước phải giảm giá bán thép. Cụ thể, nếu so với giá bán của các DN sản xuất thép trong nước, thép nhập khẩu từ khu vực ASEAN rẻ hơn trung bình 700.000-800.000 đồng/tấn.Theo các DN kinh doanh thép, đã có ít nhất khoảng 60.000 tấn thép cuộn được các công ty thương mại nhập vử trong hai tháng đầu năm 2009 có nguồn gốc từ ASEAN, Nga và  Hà n Quốc, với giá nhập ở mức 9-9,2 triệu đồng/tấn. Thép ngoại vử, buộc DN trong nước phải giảm giá hai đợt trong tháng 2-2009, tổng cộng mức giảm 800.000-900.000 đồng/tấn.

Nguồn cung dư thừa do đầu tư không theo quy hoạch, khiến ngà nh thép sẽ phải tính đến xuất khẩu. Tuy nhiên, sản phẩm thép Việt Nam liệu có thể xuất khẩu, khi đang rất khó khăn để cạnh tranh với thép nhập khẩu ngay trên "sân nhà ".

Nguy cơ mất việc tăng cao khi nhiửu công ty phôi thép

đang hoạt động cầm chừng hoặc phải ngừng hoạt động

Cân nhắc vử các giải pháp

Theo VSA, tình hình sản xuất và  tiêu thụ thép trong tháng 3 vẫn khó khăn. Các biện pháp kích cầu của Chính phủ (chủ yếu là  biện pháp tà i chính và  hỗ trợ lãi suất) đang trong giai đoạn triển khai ban đầu, tiêu thụ thép cho các công trình được vay vốn ưu đãi của Nhà  nước đang chậm. Do vậy, năm nay ngà nh thép khó hy vọng đạt mức tiêu thụ bình quân của các năm trước.

Mới đây, Liên hiệp hội các DN ngà nh hà ng Việt Nam đã trình Công văn 01/CVLHH lên Thủ tướng Chính phủ đử xuất một số biện pháp thực hiện chủ trương kích cầu đầu tư và  tiêu thụ sản phẩm trong nước, nhằm tháo gỡ khó khăn cho các DN. Аồng thời, kiến nghị Chính phủ xem xét chỉ đạo các dự án đầu tư bằng nguồn vốn nhà  nước mua nguyên vật liệu, thiết bị sản xuất trong nước để tạo việc là m cho người lao động đang có nguy cơ thất nghiệp; tiếp tục đử nghị giảm thuế VAT (hiện là  5%) xuống còn 1-2% với các sản phẩm cơ khí, sắt thép, gạch ốp lát, sứ vệ sinh, kính, thủy tinh.

VSA cũng đang tập hợp ý kiến của các DN sản xuất thép và  phôi thép nhằm kiến nghị lên liên Bộ Tà i chính - Công Thương vử đử xuất tăng thuế nhập khẩu phôi và  thép thà nh phẩm có nguồn gốc ngoà i khu vực ASEAN. Bốn DN sản xuất phôi thép gồm Công ty Thép Аình Vũ, Thép Vạn Lợi, Thép Hòa Phát và  Công ty CP Kim khí Hưng Yên vừa ký chung một văn bản kiến nghị Bộ Công Thương, Bộ Tà i chính đử nghị tăng thuế nhập khẩu phôi thép từ mức 5% hiện nay lên 17%. Tuy nhiên, nhiửu ý kiến cho rằng, giải pháp nâng thuế nhập khẩu lên để giúp ngà nh sản xuất phôi thép trong nước cần được xem xét thật thận trọng, nhằm dung hòa lợi ích giữa DN sản xuất phôi thép và  DN cán thép; giữa DN thép và  các DN xây dựng, cơ khí, cũng như giữa DN sản xuất, kinh doanh với quyửn lợi của người tiêu dùng. Bởi nếu thuế tăng có thể sẽ dẫn đến giá thà nh sản phẩm của nhiửu ngà nh sản xuất sử­ dụng thép là m nguyên liệu "đầu và o" sẽ tăng theo. Kết quả sẽ ảnh hưởng đến chủ trương kích cầu được đầu tư xây dựng.