Những đứa trẻ ngoà i rìa cuộc sống

Hóng ánh sáng văn minh

17 hộ ở xóm chà i dưới cầu Long Biên thì chỉ có 4 hộ có ánh sáng của đèn điện, còn lại toà n leo lắt đèn dầu, sang hơn thì có ắc quy nhưng cũng chỉ bật khi thật cần thiết. Điện ở xóm chà i nà y được kéo xuống từ những nhà  dân sống trên bử với giá cắt cổ, thế nên không mấy nhà  dám dùng.

Trẻ là ng chà i không có nhiửu cơ hội tiếp xúc với những đồ dùng văn minh.

Con thuyửn nhử chừng 8m2 của gia đình chị Lịnh là  nơi ăn ở sinh hoạt của 7 nhân khẩu. Lúc tôi đến, ba cô con gái chị Lịnh ngồi trong một góc thuyửn, chiếc quạt nan phần phật trên tay mà  trên trán chúng vẫn rịn mồ hôi. Chị Lịnh giải thích: Có điện đấy nhưng nhà  tôi không dám dùng, đắt quá. Chỉ và o bình ắc quy, chị Lịnh khoe nhà  mình không còn phải dùng đèn dầu nữa, nhưng chỉ dùng lúc thật cần thôi, như hôm nà o ăn cơm tối muộn quá chẳng hạn. Tối không hóng gió thì đi ngủ, chẳng cần tới điện.

Cả xóm cứ tối om như thế, nên trẻ con nơi đây gần như không có cơ hội tiếp xúc với đời sống văn minh. 4 gia đình được gọi là  ánh sáng của là ng tối nà o cũng tấp nập người đến ngồi nhử... quạt điện và  xem ti vi.  

Một trong những hộ chơi sang ở là ng chà i nà y là  gia đình anh Lâm, mỗi tháng phải trả gần 400.000 đồng tiửn điện, vậy mà  nhà  bán điện đang dọa tăng giá tiếp. Anh Lâm nói nếu tăng giá thật thì không thể trụ nổi. Anh rầu rĩ: Giử mà  cắt điện thì cũng khổ. Không đèn, không ti vi, coi như bị cắt đứt với thế giới bên ngoà i.   

Không có điện nên tối tối, bọn trẻ thường mò lên cầu Long Biên để hóng ánh sáng văn minh. Quanh đây nghiện ngập nhiửu lắm, lên bử bọn trẻ dễ bị lôi kéo và o tệ nạn như trộm cắp, nghiện hút như chơi... , một người phụ nữ tầm tuổi 50 bà y tử nỗi lo lắng. 

Chập chững là  đi... kiếm tiửn

Buổi chiửu, thú vui chơi của bọn trẻ là ng chà i là  ngâm mình dưới dòng nước đục ngầu hoặc tụ tập, đuổi bắt trên bử. Аứa nà o đứa nấy đửu đi chân đất, không hử bận tậm đến đống rác rưởi đặc kim tiêm ngay dưới chân mình. Dân vạn mà , đi chân đất quen rồi, một người đà n ông đang ngồi đốt thuốc là o trên chiếc thuyửn nan cũ kử¹ nói vọng lên. à”ng cho biết, rất nhiửu người dẫm trúng kim tiêm nhưng rồi cũng mặc kệ, chẳng biết có bị gì không?. 

Ngoà i những lúc rảnh rỗi khi chiửu tà , những đứa trẻ ở đây đửu phải lăn lộn kiếm sống từ khá sớm. Phần đông chúng đửu theo công việc của cha mẹ là  đi nhặt rác.

Trụ cột trong gia đình cô Thanh là  ba đứa con, đứa bé nhất 7 tuổi, đứa lớn 15 tuổi vì vợ chồng cô đửu bị bệnh lao phổi, chồng lại bị liệt hai chân. Khi biết đi, những đứa trẻ nà y đã lẽo đẽo theo mẹ đi nhặt giấy ở chợ đêm Аồng Xuân. Lớn hơn thì bắt đầu đi nhặt tôm, nhặt hoa quả rơi vãi ở chợ Long Biên.

Con bé Hương 7 tuổi, thằng Mạnh 12 tuổi người đen trũi, bé quắt queo nhưng cứ 2, 3 giử sáng đã thức dậy để đi nhặt tôm. Tháng 4 vừa qua, túng quá nên tôi dẫn hai con đi ăn xin ở chùa Quán Sứ. Trúng đợt đội trật tự quận Hoà n Kiếm gom người ăn mà y nên cả hai đứa cùng bị tạm giữ. Nghĩ lại hôm cam kết để đón con vử thấy nhục nhã, đau đớn lắm. Giử thì mình chừa, đói mấy không để con đi ăn xin nữa, cô Thanh thút thít. 

7 tuổi, bé Hương vẫn chưa có giấy khai sinh.

Rồi cô Thanh lại quay sang khoe: Con bé Mai vừa xin là m công nhân vệ sinh ở siêu thị nội thất, tháng được 1,4 triệu. Gia đình 5 người đổ hết lên vai con bé, thương nó lắm.

Không chỉ mấy đứa trẻ con cô Thanh, những đứa trẻ khác ở là ng chà i đửu lao động kiếm tiửn từ rất sớm. Con Thu, con Hà  đi nhặt rác, thằng Tuân đi bốc vác ở trên chợ... Hầu hết những đứa trẻ nà y, lúc mới 1, 2 tuổi đã được mẹ cõng đi khắp nơi nhặt rác, nhặt giấy.

Nhiửu em có đi ở trường Mái Ấm 19/5, trường dà nh cho trẻ lang thang nhưng cũng được chăng hay chớ. Thằng Mạnh con cô Thanh đi học 5 năm vẫn chưa qua được lớp 1.  Đi học nhưng hôm nà o có người thuê việc, chúng lại nghỉ. Bố mẹ chẳng ai mặn mà , có người đến vận động các em đi học bị phụ huynh đuổi: Các anh chị đưa sách vở vử đi, chúng giử phải đi là m kiếm tiửn....

Những đứa trẻ không giấy khai sinh

Hầu hết những gia đình ở là ng nà y đửu là  lao động tự do từ các tỉnh như Thanh Hóa, Nam Аịnh, Hưng Yên... đổ vử Hà  Nội kiếm sống. Những người cùng cảnh xa quê, yêu nhau rồi thà nh vợ thà nh chồng, không hộ khẩu, không đăng ký kết hôn, mải lo cơm áo gạo tiửn, ngại thủ tục, vì thế những đứa con sinh ra cũng chẳng được khai sinh.

Nhà  cô Nguyễn Thị Lĩnh, 4 cô con gái, thì có tới 3 đứa không có giấy khai sinh. Mấy đứa con gái tui tên đẹp lắm. Nguyễn Kim Thúy, Nguyễn Kim Thủy, Nguyễn Kim Thu, Nguyễn Kim Hà . Nhưng đẹp là  mình gọi thôi chứ có giấy tử xác nhận gì đâu, Cô Lĩnh nói. Không có giấy khai sinh, các em gặp rất nhiửu rắc rối cũng như thiệt thòi. Các em không thể đến trường được như bạn bè, không được là m giấy chứng minh... vì thế kéo theo rất nhiửu hệ lụy khác.Cô Thanh cho hay, là ng chà i mới thêm tin, con bé 18 tuổi nhà  bà  L đã có bầu hơn bốn tháng: Yêu đương thằng nà o trên bử ấy, và i tháng nữa là ng chà i lại  thêm một đứa bé không có giấy khai sinh. Cái nghèo chồng thêm cái nghèo, cô Thanh thở dà i não nử

Lênh đênh những phận người ở là ng chà i.