Nơi gặp gỡ của những người yêu ca trù Hà  Nội

chinhphu| 26/03/2013 13:04

(NHN) Sau mấy chục năm vắng bóng, Аà o nương Lê Thị Bạch Vân được xem là  người đem ca trù trở lại đời sống đương đại. Аặc biệt, Hà  Nội Bích Câu Kì Ngộ và  Đình Kim Ngân chính là  địa chỉ ca trù đầu tiên ở Hà  Nội nói riêng và  ở Việt Nam hoạt động hiệu quả.

Ca trù vốn là  bộ môn nghệ thuật truyửn thống ở phía Bắc ra đời cách đây trên dưới một nghìn năm. Ca trù thịnh hà nh từ thế kỷ 15, tới giữa thế kỉ 20, ca trù phát triển mạnh, có độ phủ rộng lớn ở các tỉnh thà nh phía Bắc.

Sau Cách mạng Tháng 8, ca trù vắng bóng vì bị xem là  tà n dư của văn hóa cũ. Tuy nhiên tới cuối những năm 80, đầu những năm 90, ca trù bắt đầu được quan tâm và  phục hồi. Trong thời gian nà y, Bộ Văn hóa Thể thao đã mời nghệ nhân ca trù Quách Thị Hồ ghi âm rất nhiửu thể cách ca trù để quảng bá, hy vọng đưa ca trù dần trở lại với đời sống cộng đồng.

Tuy nhiên ở Hà  Nội và  các tỉnh thà nh phía Bắc không có một hội quán nà o dà nh cho những người yêu ca trù tới thưởng thức. Tới đầu những năm 90, một hội quán ca trù đầu tiên được lập ra ngay Văn Miếu “ Quốc Tử­ Giám do một người phụ nữ trẻ, đó là  Đà o Nương Bạch Vân.

Người phụ nữ đầu tiên mở hội quán ca trù tại đất kinh kì

Bạch Vân đến với ca trù hết sức tình cử và  đã mê say nó ngay từ phút đầu tiên. Tuy nhiên lúc nà y, việc thỉnh thầy dạy vô cùng khó khăn. Các nghệ nhân đửu đã ở ẩn, hoặc chuyển sang nghử khác. Dư luận vẫn có cái nhìn không mấy thiện cảm vử ả đà o, cô đầu.

Trong 7 năm trời, Bạch Vân đã đi khắp nơi thỉnh thầy dạy. Ở đâu nghe tiếng có thầy dạy là  chị không quản đường xa xin học. Chị là  một trong những lứa học trò đầu tiên của thế hệ nghệ nhân ca trù Quách Thị Hồ, Phó Thị Kim Аức.

Dù không là  học trò chính thức của bất cứ đà o nương nà o lớp trước, nhưng bằng niửm đam mê cháy bửng của mình, hơn nữa với nhạy cảm của một người từng được đà o tạo tại trường âm nhạc Việt Nam và  một chút năng khiếu bẩm sinh, Bạch Vân lao tâm, khổ tứ trau dũa luyện nghử.

Tuy nhiên việc các nghệ nhân còn lại ở Việt Nam gần như không còn thiết tha với nghử và  đang dần mang những bí quyết tinh hoa ấy vử với tổ nghử, không xa nữa ca trù sẽ biến mất trong nay mai.

Bạch Vân quyết định sẽ thà nh lập một câu lạc bộ ca trù với mong muốn tập hợp được những người hiểu biết vử ca trù, yêu ca trù để nhen lên hy vọng vực dậy ca trù, đưa ca trù trở lại với vị trí xứng đáng của nó trong dòng chảy văn hoá truyửn thống dân tộc.

Аược sự ủng hộ của Sở Văn hóa Thông tin Hà  Nội trước đây, Bạch Vân tự bử tiửn xây dựng cơ sở vật chất cho câu lạc bộ, rồi tới tận nhà  các nghệ nhân, động viên và  vời họ tới tham gia sinh hoạt và  biểu diễn.

Câu lạc bộ ca trù Hà  Nội mở tại Văn Miếu Quốc Tử­ Giám và o thời điểm năm 1991 là  câu lạc bộ ca trù đầu tiên xuất hiện ở Hà  Nội và  cũng là  đầu tiên ở Việt Nam.

Cách đây mấy năm, tại đình Kim Ngân 46 Hà ng Bạc, ca nương Bạch Vân tiếp tục mở một địa điểm ca trù hoạt động khá hiệu quả và o các tối thứ 3-5-7 hà ng tuần với mong muốn đẩy mạnh quảng bá cho ca trù với những du khách đến với Hà  Nội.

Bằng mọi cố gắng của bản thân, qua hơn 20 năm tồn tại và  phát triển, CLB ca trù Hà  Nội cũng như Аình Kim Ngân và i năm trở lại đây đã trở thà nh địa chỉ đử rất có uy tín đối với những người yêu ca trù ở cả trong nước và  quốc tế khi tới tìm hiểu văn hóa Hà  Nội.

Bạch Vân tâm sự: Câu lạc bộ ca trù Hà  Nội thực sự đã là  máu và  nước mắt của cuộc đời tôi.

Sau rất nhiửu nỗ lực của những nghệ nhân, những người yêu ca trù và  hát ca trù, ca trù được phục hồi và  phát triển với trên 60 CLB trên khắp 15 tỉnh thà nh phía Bắc với hạt nhân là  các CLB Ca trù ở Hà  Nội,

Bằng niửm đam mê và  duyên kì ngộ, hơn 10 năm trời một mình đạp xe rong ruổi các tỉnh thà nh, Bạch Vân tìm lại những nghệ nhân ca trù nổi tiếng một thời.

Không chỉ hoà n thà nh xuất sắc luận văn thạc sĩ vử ca trù, mà  Bạch Vân người có công đưa hai từ Ca trù và  Đà o nương từ sách thà nh những danh xưng cao quý trong đời sống đương đại.

Bạch Vân là  một trong những người nhiệt huyết trong công tác phát triển và  đà o tạo các đà o nương trẻ bằng những lớp đà o tạo ca trù của các nghệ nhân do các tổ chức văn hóa quốc tế tà i trợ.

Theo ca trù từ lúc tuổi đời còn son trẻ, Bạch Vân đã hy sinh tất thảy mọi hạnh phúc riêng tư của mình, thậm chí cả niửm hạnh phúc thiêng liêng nhất của một người đà n bà  là  là m vợ và  là m mẹ để cống hiến cho ca trù.

Tới bây giử Bạch Vân vẫn đi xe trả góp và  ở trong một căn gác hai lụp xụp được che tạm bằng tôn. Phòng của chị đơn sơ tới không ngử bởi không hiện diện bất kử³ thứ tiện nghi nà o dù là  tối thiểu nhất của cuộc sống đô thị.

Bởi mọi quan tâm, mọi nỗ lực người phụ nữ ấy đửu góp phần khôi phục lại vẻ đẹp một loại hình văn hóa Thuần Việt cổ sống lại tại mảnh đất Kinh kì ngà n năm văn hóa.

(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Nhà báo, nhà thơ Vương Tâm với “Nhịp phố bốn mùa hoa”
    Tiếp nối mạch sách viết về Hà Nội như “Những nhịp cầu mùa thu” - trường ca viết về cầu Long Biên (NXB Quân đội nhân dân, 2009); “Cây đa Bác Hồ với muôn nẻo đường xuân” (NXB Văn học, 2017); “Vui nhất có chợ Đồng Xuân” (NXB Văn học, 2022); “Phố thời gian và ô cửa gió” (NXB Văn học, 2025)… mới đây, nhà thơ, nhà báo Vương Tâm tiếp tục ra mắt bạn đọc tập bút ký “Nhịp phố bốn mùa hoa” (NXB Hà Nội, 2026). Trong cuốn sách này, tác giả tập trung khắc họa những đường phố Hà Nội xưa và nay, đặc biệt là những phố cổ mang tên “Hàng” gắn với lịch sử, văn hóa và hồn cốt của Thăng Long - Kẻ Chợ.
  • [Podcast] Tản văn: Về nghe tiếng lá rơi thềm
    Đã lâu rồi tôi không được thảnh thơi nằm đu đưa trên chiếc võng bên thềm nhà, nghe tiếng gió la đà vòm hoa khế tím. Những bông hoa khế li ti cứ hễ có cơn gió đi qua là rụng xuống, rải đầy trên bậc tam cấp đã xanh màu rêu.
  • Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba
    Sáng ngày 24/6/2026, tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam (66 Nguyễn Thái Học, Ba Đình, Hà Nội) đã diễn ra Lễ kỷ niệm 60 năm thành lập Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam (24/6/1966 - 24/6/2026) và đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba.
  • Phường Hoàn Kiếm trao giải cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của đảng lần thứ sáu, năm 2026
    Chiều 24/6, Đảng ủy phường Hoàn Kiếm tổ chức Hội nghị tổng kết và trao giải Cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lần thứ sáu. Sự kiện là một diễn đàn chính trị sâu rộng, khơi dậy tinh thần trách nhiệm, lòng yêu nước và ý thức hệ vững vàng của đông đảo cán bộ, đảng viên cùng các tầng lớp nhân dân đang sinh sống, làm việc trên địa bàn quận trung tâm thủ đô.
  • Hà Nội sẽ trình chiếu phim giới thiệu Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm
    Tại hội nghị xúc tiến đầu tư năm 2026, Hà Nội sẽ trình chiếu phim giới thiệu Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, hứa hẹn sẽ nhận được sự quan tâm và kỳ vọng vô cùng lớn từ Nhân dân, các cơ quan báo chí, cộng đồng doanh nghiệp cùng các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Sự kiện dự kiến sẽ chính thức diễn ra vào sáng ngày 29/6 tại Trung tâm Hội nghị quốc gia.
Đừng bỏ lỡ
  • Chùm thơ của tác giả Nguyễn Văn Học
    Tạp chí Người Hà Nội xin trân trọng giới thiệu chùm thơ của tác giả Nguyễn Văn Học.
  • Kể câu chuyện về "vòng đời của Sen" tại g lễ hội sen Hà Nội 2026
    Không chỉ dừng lại ở một không gian ngắm cảnh đơn thuần, Lễ hội Sen Hà Nội 2026 (diễn ra từ 26- 28/6) hứa hẹn mang đến một trải nghiệm văn hóa hoàn toàn khác biệt. Lần đầu tiên tại không gian sáng tạo Tây Hồ, một mạch truyện trực quan sinh động về trọn vẹn "vòng đời của Sen" sẽ được tái hiện, đánh thức mọi giác quan của công chúng Thủ đô.
  • Quyết sách chiến lược để Hà Nội chuyển đổi mô hình phát triển đô thị trong giai đoạn mới
    Trong giai đoạn mới, Hà Nội đang đứng trước yêu cầu chuyển đổi mô hình phát triển đô thị từ mở rộng theo chiều ngang sang phát triển nén, xanh, đa trung tâm, dựa trên giao thông công cộng (TOD) khối lượng lớn. Để hiện thực mục tiêu này, cụ thể hóa Luật Thủ đô 2026, HĐND Thành phố Hà Nội gần đây đã chính thức thông qua Nghị quyết quy định chính sách cải tạo chỉnh trang đô thị và phát triển TOD trên địa bàn thành phố.
  • Triển lãm đa giác quan “Giao thời”: Kết nối di sản với công nghệ
    Từ ngày 24/6 đến 31/7/2026, tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam diễn ra triển lãm đa giác quan “Giao thời”. Sự kiện do Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam phối hợp với VietArt, LumiPark và LumiTech tổ chức.
  • Chiếu miễn phí bộ phim tài liệu “Đất tổ quê cha” nhân Ngày Gia đình Việt Nam
    Buổi chiếu phim sẽ chính thức diễn ra vào lúc 15h00, Chủ nhật ngày 28/06/2026 tại Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương, số 465 Hoàng Hoa Thám, Ngọc Hà, Hà Nội.
  • Hấp dẫn chuỗi hoạt động tại Lễ hội Sen Hà Nội 2026
    Diễn ra từ ngày 26 đến 28/6 tại nhiều không gian văn hóa quanh hồ Tây, Lễ hội Sen Hà Nội năm 2026 được tổ chức với nhiều hoạt động đặc sắc nhằm tôn vinh vẻ đẹp của hoa sen trong đời sống văn hóa Việt, quảng bá giá trị văn hóa Thăng Long - Hà Nội. Đồng thời sự kiện giới thiệu những sản phẩm du lịch, văn hóa và sáng tạo gắn với sen tới người dân, du khách trong nước và quốc tế.
  • Ngày văn hóa Việt Nam tại Hà Nội năm 2026: Tôn vinh di sản, khơi nguồn sáng tạo Thủ đô
    “Ngày văn hóa Việt Nam tại Hà Nội” năm 2026 diễn ra từ ngày 21 đến 24/11/2026 tại khu vực hồ Hoàn Kiếm nhằm tôn vinh, quảng bá các giá trị di sản tiêu biểu của Thăng Long - Hà Nội. Lễ khai mạc được tổ chức hoành tráng với quy mô gần 4.000 người tham gia diễu hành hành trình qua 3 chương nghệ thuật đặc sắc. Xuyên suốt bốn ngày hội, công chúng sẽ được hòa mình vào không gian nghệ thuật đa sắc màu tại ba sân khấu phụ và mãn nhãn với màn trình diễn ánh sáng công nghệ 3D mapping tại Tháp Rùa. Bên cạnh đó, hệ thống triển lãm ứng dụng công nghệ thực tế ảo cùng các khu vực ẩm thực, mua sắm...
  • Màu thời gian
    Tạp chí Người Hà Nội trân trọng giới thiệu tới quý độc giả bài thơ Màu thời gian của tác giả Nguyễn Đình Xuân.
  • Nhà hát Hồ Gươm đón dàn nghệ sĩ quốc tế danh tiếng trong đêm nhạc "Frozen Fire"
    Vào tối ngày 26/6, tại Nhà hát Hồ Gươm sẽ diễn ra chương trình hòa nhạc đặc biệt mang tên "Frozen Fire". Đêm diễn quy tụ những tên tuổi nghệ sĩ quốc tế danh tiếng, nổi bật là nhạc trưởng người Phần Lan Kalle Kuusava cùng nữ nghệ sĩ violin tài năng Sara Dragan đến từ Ba Lan, kết hợp với các nghệ sĩ tài hoa của Dàn nhạc Giao hưởng Hà Nội (Hanoi Philharmonic Orchestra). Đây là cơ hội hiếm có để công chúng yêu nhạc cổ điển Thủ đô trực tiếp thưởng lãm những kiệt tác giao hưởng kinh điển của châu Âu cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX ngay trên sân khấu hiện đại bậc nhất Việt Nam.
  • Hà Nội ban hành Quy chế làm việc của Ban Chỉ đạo về phát triển văn hóa Thủ đô
    Ban Chỉ đạo về phát triển văn hóa Thủ đô Hà Nội vừa chính thức ban hành Quy chế làm việc, tạo cơ sở để tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo, điều phối và giám sát việc triển khai các chủ trương, nhiệm vụ phát triển văn hóa trên địa bàn Thành phố; phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị trong xây dựng và phát triển văn hóa Thủ đô trong giai đoạn mới.
Nơi gặp gỡ của những người yêu ca trù Hà  Nội
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO