PGS.TS, nhạc sĩ Nguyễn Lân Cường qua đời ở tuổi 84

PGS.TS Nguyễn Lân Cường sinh năm 1941, quê gốc Mỹ Hào (Hưng Yên), là con thứ tư trong gia đình khoa bảng của cố Giáo sư – Nhà giáo Nhân dân Nguyễn Lân. Từ nhỏ, ông đã bộc lộ năng khiếu âm nhạc. Năm 10 tuổi, ông được học nhạc với ba người thầy là nhạc sĩ người Trung Quốc Túc Nhân Kim cùng nhạc sĩ Phạm Tuyên và Nguyễn Hữu Hiếu. Khi còn là học sinh Trường Phổ thông 3A (nay là Trường THPT Việt Đức), ông đã bắt đầu sáng tác nhạc. Năm 1960, ông chỉ huy dàn hợp xướng của trường với tác phẩm đầu tay của mình.

Dù bén duyên sớm với âm nhạc nhưng ông lại chọn học ngành Sinh học tại Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, rồi chuyển sang nghiên cứu khảo cổ. Cả sự nghiệp sau đó của ông là gắn bó với ngành cổ nhân học Việt Nam. Ông là nghiên cứu viên cao cấp của Viện Khảo cổ học, từng giữ chức Tổng Thư ký Hội Khảo cổ học Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Cổ sinh địa tầng Việt Nam. Ông cũng được xác lập Kỷ lục Việt Nam là người nghiên cứu nhiều nhất các di cốt người Việt cổ, chủ nhiệm nhiều đề tài cấp quốc gia, đặc biệt nổi bật với công trình phục dựng bốn nhục thân thiền sư tại chùa Đậu, Tiêu Sơn và Phật Tích.

Song song với khảo cổ học, Nguyễn Lân Cường còn là nhạc sĩ có gần 100 tác phẩm, chủ yếu là ca khúc và hợp xướng. Nhiều sáng tác của ông đã giành giải thưởng của Hội Nhạc sĩ Việt Nam, Hội Âm nhạc Hà Nội, Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF), Bộ Tư lệnh Hải quân, Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia… Tiêu biểu có thể kể đến: “Việt Nam chiến thắng”, “Vị tướng của lòng dân”, “Lá phiếu ngày bầu cử”, “Bài ca về những người lính đảo”, “Chiều nay nếu anh không về”… Ông cũng có nhiều ca khúc viết về Hà Nội như “Cảm xúc Hoàng thành”, “Thăng Long - rồng bay”, “Đội viên Thủ đô ghi sâu lời Bác dạy”…

PGS.TS, nhạc sĩ Nguyễn Lân Cường từng giữ cương Phó Chủ tịch Thường trực Hội Âm nhạc Hà Nội, Trưởng ban Kiểm tra Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hà Nội. Ông cũng đã để lại dấu ấn sâu đậm khi thành lập và chỉ huy Dàn hợp xướng Hanoi Harmony góp đưa nghệ thuật hợp xướng đến gần hơn với công chúng.

Ngoài khảo cổ và âm nhạc, ông còn vẽ tranh sơn dầu từ năm 1962. Ông là tác giả toàn bộ 320 hình minh họa trong cuốn sách chuyên khảo “Bộ xương nói với bạn điều gì?”. Năm 2021, ông ra mắt cuốn “Nhật ký trên khóa sol” ghi lại hành trình âm nhạc của bản thân.

PGS.TS, nhạc sĩ Nguyễn Lân Cường ra đi để lại khoảng trống lớn trong đời sống khoa học và âm nhạc Việt Nam. Ông là hình mẫu của một trí thức đa tài, sống tận hiến và đầy cảm hứng./.